नयाँ दिल्ली: स्ट्राइकर कर्पोरेशन माथि भएको हालिया साइबर आक्रमणले भूराजनीतिक तनाव अब डिजिटल क्षेत्रमा पनि प्रत्यक्ष असर पार्न थालेको संकेत दिएको छ। मिशिगन स्थित उक्त कम्पनीको आन्तरिक प्रणालीमा ११ मार्च २०२६ मा आक्रमण भएको थियो, जसको जिम्मा आफूलाई ‘हन्दाला’ बताउने ईरान-समर्थित समूहले लिएको छ।
आक्रमणका कारण कम्पनीको माइक्रोसफ्ट प्रणाली प्रभावित हुँदा अर्डर प्रशोधन, उत्पादन तथा ढुवानी कार्यमा अवरोध पुगेको थियो। उक्त समूहले यो कदम ईरान सँग सम्बन्धित घटनाक्रमको प्रतिशोधस्वरूप चालिएको जनाएको छ।
विशेषज्ञका अनुसार संयुक्त राज्य अमेरिका, इजरायल र इरान बीच बढ्दो तनावका बीच साइबर आक्रमण रणनीतिक हतियारका रूपमा उदाउँदै गएको छ। यस्ता आक्रमण विरोधीका कमजोरी पत्ता लगाउन, अवरोध सिर्जना गर्न र राजनीतिक सन्देश दिन प्रयोग गरिन्छ।
यस घटनाले ‘महत्त्वपूर्ण पूर्वाधार’ को परिभाषा अब परम्परागत सेवाभन्दा बाहिर विस्तार भएको देखाएको छ। यसमा आईटी सञ्जाल, क्लाउड सेवा र आपूर्ति श्रृंखलासँग जोडिएका डिजिटल संरचना समेत समावेश भइसकेका छन्।
साइबर सुरक्षा विज्ञहरूका अनुसार यस्ता आक्रमणको उद्देश्य सधैं तत्काल क्षति पुर्‍याउनु मात्र हुँदैन। कतिपय अवस्थामा आक्रमणकारीहरू लामो समयसम्म प्रणालीभित्र लुकेर बस्छन्, यसको कार्यप्रणाली बुझ्छन् र भविष्यका आक्रमणका लागि तयारी गर्छन्।
यस सन्दर्भमा भोल्ट टाइफुन जस्ता समूहहरूको उदाहरण दिइन्छ, जसले सामान्य गतिविधिको आवरणमा प्रणालीभित्र लामो समयसम्म पहुँच कायम राख्छन्। सामान्यतया साइबर आक्रमण फिसिङ वा प्राविधिक कमजोरीमार्फत प्रवेशबाट सुरु हुन्छ, त्यसपछि संवेदनशील डाटा र प्रणाली पहिचान गरी पहुँच बलियो बनाइन्छ।
अमेरिकामा साइबर सुरक्षाका लागि सरकारी तथा निजी क्षेत्रबीच समन्वय बढाइँदै लगिएको छ। कम्पनीहरूलाई साइबर घटनाको समयमै जानकारी दिन अनिवार्य गरिएको भए पनि स्रोतसाधनको असमानता र निजी क्षेत्रको ठूलो भूमिकाजस्ता चुनौती अझै कायम छन्।
स्ट्राइकर कर्पोरेशन माथिको आक्रमणले आधुनिक द्वन्द्व अब परम्परागत युद्धमा मात्र सीमित नरहेको र साइबर आक्रमण अन्तर्राष्ट्रिय संघर्षको महत्वपूर्ण हिस्सा बनिसकेको संकेत दिएको छ।