जनवरी १५ मा हरेक वर्ष भारतीय सेना दिवसको रूपमा मनाइन्छ। यो दिनले देशको सिमानाको रक्षा गर्ने र देशको गौरव कायम राख्ने सिपाहीहरूप्रति सम्मान व्यक्त गर्दछ। २०२५ मा ७७औं सेना दिवस मनाउँदैछ। यस अवसरमा नयाँ दिल्ली र अन्य सेना मुख्यालयहरूमा सैन्य परेड, प्रदर्शनी र विशेष कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छ। यो दिन भारतीय सेनाको वीरता, साहस र बलिदानलाई सम्झने समय हो। भारतीय सेनाको गौरवशाली इतिहास र फिल्ड मार्शल केएम करिअप्पाको योगदानले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। भारतको स्वतन्त्रता अघि, भारतीय सेनाको नेतृत्व ब्रिटिश कमाण्डरहरूको हातमा थियो। १९४७ मा स्वतन्त्रता पछि पनि, भारतीय सेना प्रमुख सधैं ब्रिटिश मूलका थिए। तर यो इतिहास जनवरी १५, १९४९ मा परिवर्तन भयो, जब लेफ्टिनेन्ट जनरल केएम करिअप्पा स्वतन्त्र भारतको पहिलो भारतीय सेना प्रमुख बने।
केएम करिअप्पाले १९४७ मा भारत र पाकिस्तानबीचको युद्धमा भारतीय सेनाको नेतृत्व गरेका थिए। उनको कुशल रणनीति र नेतृत्वले उनलाई भारतीय सेनाको लागि प्रेरणा बनायो। करिअप्पा १९५३ मा सेनाबाट अवकाश लिएका थिए र पछि १९८६ मा उनलाई फिल्ड मार्शलको मानार्थ पद प्रदान गरिएको थियो। उनका उपलब्धिहरूमा १९४७ को भारत-पाकिस्तान युद्धको नेतृत्व गर्नु र दोस्रो विश्वयुद्धमा जापानीहरूलाई पराजित गरेबापत अर्डर अफ द ब्रिटिश एम्पायरबाट सम्मानित हुनु समावेश छ।
१५ जनवरी १९४९ मा, फिल्ड मार्शल केएम करिअप्पाले भारतीय सेनाको पहिलो भारतीय प्रमुखको रूपमा कार्यभार सम्हाले। यो भारतको इतिहासमा एउटा महत्त्वपूर्ण क्षण थियो, किनकि यो दिनले भारतीय सेनामा आदिवासी नेतृत्वको शुरुवातलाई चिन्ह लगायो। त्यसैले हरेक वर्ष जनवरी १५ लाई भारतीय सेना दिवसको रूपमा मनाइन्छ। कश्मीर युद्ध भारतीय सेनाको लागि पहिलो ठूलो चुनौती थियो। पाकिस्तानले कश्मीर कब्जा गर्ने उद्देश्यले आक्रमण गर्यो। कश्मीरका तत्कालीन शासक महाराजा हरि सिंहको अनुरोधमा भारतीय सेनाले कारबाही गरी कश्मीर बचायो। भारतीय सैनिकहरूको बहादुरी र कुशल रणनीतिले शत्रुलाई पछि हट्न बाध्य बनायो।
१९६२: चीन-भारत युद्ध: १९६२ मा, चीनले भारतीय हिमालय सिमानामा आक्रमण गर्यो। त्यतिबेला भारतीय सेना पूर्ण रूपमा तयार थिएन, जसका कारण भारतले क्षति बेहोर्नुपर्यो। तर यसपछि भारतीय सेनाले आफ्नो शक्ति र रणनीतिलाई बलियो बनायो र सीमामा चीनलाई कडा जवाफ दिन सक्षम भयो।
१९६५: भारत-पाकिस्तान युद्ध: १९६५ मा पाकिस्तानले भारत विरुद्ध युद्धको घोषणा गर्यो। भारतीय सेनाले पाकिस्तानलाई उचित जवाफ दियो र युद्धमा पराजित गर्यो। यो युद्ध भारतीय सैनिकहरूको साहस र दृढ संकल्पको प्रतीक हो।
१९७१: बङ्गलादेश युद्ध: पाकिस्तानी सेनाले बंगाल क्षेत्र कब्जा गर्यो र बङ्गलादेशीहरूलाई भारतमा शरण लिन बाध्य पार्यो। भारतले पाकिस्तानको पूर्वी भाग कब्जा गर्यो र ९०,००० बन्दीहरूलाई रिहा गर्यो र त्यो क्षेत्रलाई बङ्गलादेशको रूपमा स्वतन्त्र पहिचान दियो।
१९९९: कारगिल युद्ध: पाकिस्तानी सेना विरुद्ध अपरेशन विजय शुरु गरिएको थियो। यस अपरेशनमा भारतीय सेनाको विजय इतिहासमा स्वर्णिम अक्षरले लेखिएको छ। यो कारगिल युद्धको रूपमा पनि प्रसिद्ध छ।











