​५ नोभेम्बर: देश-दुनियाको इतिहासमा आजको दिन

IMG_f64f7627-818e-403c-9704-5ee31f7947c8

​नयाँ दिल्ली: देशको अन्तरिक्ष विज्ञान इतिहासमा ५ नोभेम्बरको दिन एक विशेष उपलब्धिको साथ दर्ज छ। भारतले ५ नोभेम्बर, २०१३ मा आफ्नो पहिलो मंगलयान सफलतापूर्वक अन्तरिक्षमा रवाना गरेको थियो। भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठनले आन्ध्र प्रदेशको श्रीहरिकोटास्थित सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट आफ्नो पिएसएलभीको माध्यमबाट यसलाई प्रक्षेपण गर्‍यो र अन्तरिक्ष विज्ञानको क्षेत्रमा भारतले एक नयाँ अध्याय लेख्यो। यसका साथै भारत मंगलको कक्षमा पुग्ने पहिलो एसियाली देश र पहिलो प्रयासमा नै त्यहाँ पुग्ने दुनियाँको पहिलो देश बन्यो। सबैभन्दा कम लागतमा तयार गरिएको यो अन्तरिक्ष यान २४ सेप्टेम्बर २०१४ मा मंगलको कक्षमा पुग्यो। भारतभन्दा पहिले अमेरिका, रुस र युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीले रातो ग्रहको कक्षमा प्रवेश गर्ने ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गरेका थिए।
​देश-दुनियाको इतिहासमा आजको मितिमा दर्ज अन्य प्रमुख घटनाहरूको सिलसिलेवार विवरण यसप्रकार छ~
​१५५६: हरियाणाको पानीपतको मैदानमा लडिएको दोस्रो युद्धमा युवा मुगल सम्राट अकबर र सेनापति खान जमानले हिन्दू राजा हेमचन्द्र विक्रमादित्य (हेमू) लाई हराए। यस जितसँगै भारतमा मुगल सत्ताको पुनर्जीवन र मजबुती भयो।
​१६०५: इङ्गल्याण्डमा क्याथोलिक विद्रोहीहरूद्वारा ब्रिटिश संसद् र राजा जेम्स प्रथमलाई बारूदले उडाउने असफल प्रयास गरियो, जसको सम्झनामा आज पनि ‘गाई फक्स दिवस’ मनाइन्छ।
​१६३०: स्पेन र इङ्गल्याण्डबीच म्याड्रिडको सन्धिमा हस्ताक्षर गरियो, जसले दुवै देशबीच १६२५ देखि चलिरहेको एंग्लो-स्पेनिश युद्धलाई समाप्त गर्‍यो। यो शान्ति सम्झौताले इङ्गल्याण्डका राजा चार्ल्स प्रथम र स्पेनका राजा फिलिप चतुर्थबीच चलिरहेको युद्धलाई आधिकारिक रूपमा रोक्यो। सम्झौता अन्तर्गत दुवै देशबीच व्यापारिक सम्बन्धहरू पुनः बहाल गरियो, जसले अंग्रेजी व्यापारीहरूलाई स्पेनिश क्षेत्रहरूमा व्यापार गर्ने अनुमति दियो।
​१६३९: उत्तर अमेरिकाको पहिलो आधिकारिक हुलाक कार्यालयको स्थापना गरियो। म्यासाचुसेट्सको जनरल कोर्टले बोस्टनमा बस्ने रिचर्ड फेयरब्याङ्क्सको घरलाई विदेशबाट आउने र बाहिर पठाइने सबै चिट्ठीहरूको लागि आधिकारिक केन्द्र नियुक्त गरेको थियो।
​१६७८: जर्मनीको विशेष सेना ब्रैंडनबर्ग-प्रशियाले स्वीडिश-ब्रैंडनबर्ग युद्धको दौरान ग्रीफ्सवाल्ड सहरमाथि कब्जा जमायो। ब्रैंडनबर्गका शासक फ्रेडरिक विलियमको नेतृत्वमा ब्रैंडनबर्गर्सले ग्रीफ्सवाल्ड सहरलाई घेरा हालेका थिए। स्वीडिश सेनाद्वारा आत्मसमर्पण गरेपछि ब्रैंडनबर्गर्सले सहरमाथि नियन्त्रण स्थापित गरे।
​१७२५: स्पेन र अस्ट्रियाले एक गुप्त सम्झौतामा हस्ताक्षर गरे। यस सन्धि अन्तर्गत दुवै देशले एक-अर्कालाई सैन्य र कूटनीतिक सहायता दिने वाचा गरे। स्पेन र अस्ट्रिया (पवित्र रोमन साम्राज्य) ले एक-अर्काको क्षेत्रीय दाबीहरूको समर्थन गर्न र युरोपियन राजनीतिमा आफ्नो प्रभावलाई बलियो बनाउन यो हात मिलाएका थिए।
​१८११: मध्य अमेरिकी देश एल साल्भाडोरमा स्पेनिश शासनको विरुद्ध पहिलो स्वतन्त्रता संघर्ष सुरु भयो। यो विद्रोहको नेतृत्व मुख्य रूपमा फादर जोस मियास डेलगाडो, म्यानुअल जोस आर्स र एगुइर ब्रदर्सले गरेका थिए।
​१८५४: क्रिमिया युद्धको दौरान ‘इकेरमानको लडाइँ’ भयो, जसमा ब्रिटिश र फ्रान्सेली गठबन्धन सेनाले रुसी सेनालाई कुटनीतिक रूपमा परास्त गर्‍यो। यो लडाइँलाई “सैनिकहरूको लडाइँ” पनि भनिन्छ किनभने त्यस दिन बिहान यति बाक्लो कुहिरो थियो कि सेनापतिहरूका लागि आफ्ना टुकडीहरूलाई नियन्त्रण गर्न गाह्रो भयो। सैनिकहरूले आफ्नै सुझबुझबाट साना-साना समूहमा लडाइँ लडे।
​१८७२: अमेरिकी महिला अधिकार कार्यकर्ता सुसान बी. एन्थोनीले राष्ट्रपति चुनावमा भोट हालिन्, जसको कारण उनलाई पछि गिरफ्तार गरियो। महिलाहरूलाई भोट दिने कानुनी अधिकार नभएको कारण, उनलाई अवैध रूपमा मतदान गरेको आरोपमा गिरफ्तार गरिएको थियो। उनलाई मुद्दा चलाइयो र १०० डलरको जरिवाना पनि लगाइयो, जुन उनले कहिल्यै तिरेनन्।
​१८७२: अमेरिकाका १८औँ राष्ट्रपति युलिसेस एस. ग्रान्ट दोस्रो कार्यकालका लागि फेरि निर्वाचित भए। उनले उदारवादी गणतन्त्रवादी र डेमोक्रेटिक पार्टीका संयुक्त उम्मेदवार होरेस ग्रिलीलाई हराए।
​१८९५: अमेरिकी आविष्कारक जर्ज बी. सेल्डनलाई ग्यासोलिनबाट चल्ने कार (अटोमोबाइल) को लागि संयुक्त राज्य अमेरिकामा पहिलो पेटेन्ट (पेटेन्ट नं. ५४९,१६०) मिल्यो। पेटेन्ट पाएपछि, अमेरिकाका सुरुवाती कार निर्माताहरूले हरेक कार बेच्दा सेल्डनलाई रोयल्टी तिर्नुपर्थ्यो। यसको लागि बाकायदा ‘एसोसिएसन अफ लाइसेन्सड अटोमोबाइल म्यानुफ्याक्चरर्स’ को गठन गरियो।
​१९१४: प्रथम विश्व युद्धको दौरान ब्रिटेन (इङ्गल्याण्ड) र फ्रान्सले टर्की (ओटोमन साम्राज्य) को विरुद्ध आधिकारिक रूपमा युद्धको घोषणा गरे।
​१९२०: इण्डियन रेड क्रस सोसाइटीको स्थापना भयो। यो भारतमा एक स्वैच्छिक मानवीय संगठन हो जसले मानवीय जीवन र स्वास्थ्यको रक्षा गर्छ। प्रथम विश्व युद्धको दौरान भारतमा युद्ध पीडितहरूको राहतको लागि सेन्ट जोन एम्बुलेन्स एसोसिएशन र ब्रिटिश रेड क्रस सोसाइटीको एक संयुक्त समिति काम गरिरहेको थियो। युद्ध समाप्त भएपछि, एक स्थायी संस्थाको आवश्यकता महसुस भयो।
​१९३०: अमेरिकाका महान् साहित्यकार सिन्क्लेयर लेविसलाई उनको कृति ‘बाबित्त’ का लागि साहित्यको नोबेल पुरस्कार मिल्यो। उनी यो पुरस्कार पाउने पहिलो अमेरिकी थिए।
​१९३७: बर्लिनमा भएको एक गुप्त बैठक जसलाई इतिहासमा हसब्याक सम्मेलनको नामले चिनिन्छ, त्यसमा एडोल्फ हिटलरले आफ्ना शीर्ष सैन्य कमान्डरहरू र विदेश मन्त्रीको सामने जर्मन साम्राज्यको विस्तारको क्रूर र कट्टरपन्थी विदेश नीतिको रूपरेखा राखेका थिए।
​१९४०: फ्रेसलिन डी. रुजवेल्ट अमेरिकाको इतिहासमा तेस्रो पटक राष्ट्रपति चुनिए। उनी अमेरिकाका एकमात्र यस्ता राष्ट्रपति हुन् जसले दुईभन्दा बढी पटक यस पदको सेवा गरे। उनले रिपब्लिकन उम्मेदवार वेन्देल विल्कीलाई हराएर यो चुनाव जितेका थिए।
​१९५१: अमेरिकाले नेभाडा परमाणु परीक्षण केन्द्रमा एक परमाणु परीक्षण गर्‍यो। यो परीक्षण “अपरेसन बस्टर-जंगल” शृङ्खलाको हिस्सा थियो, जसको अन्तर्गत अमेरिकी सेनाले युद्धको मैदानमा परमाणु हतियारहरूको व्यावहारिक प्रयोग र सैनिकहरूमा यसको प्रभावहरूको अध्ययन गरेको थियो।
​१९५६: इजिप्ट र इजरायलका सेनाहरूबीच स्वेज नहरको वरपर संघर्षको दौरान ब्रिटेन र फ्रान्सका सेनाहरू इजिप्ट पुगे। यो सैन्य हस्तक्षेप इजिप्टद्वारा स्वेज नहरको राष्ट्रियकरणको जवाफमा गरिएको थियो, जसले शीतयुद्धको दौरमा विश्वव्यापी राजनीतिलाई हल्लाइदियो। इजिप्टका राष्ट्रपति गमाल अब्देल नासिरले २६ जुलाई १९५६ मा स्वेज नहरको राष्ट्रियकरण गरेका थिए, जसले ब्रिटेन र फ्रान्सको व्यापारिक र रणनीतिक हितलाई ठूलो धक्का पुर्‍यायो। ब्रिटेन, फ्रान्स र इजरायलले गुप्त रूपमा एक योजना बनाए। योजना अनुसार इजरायलले इजिप्टमाथि आक्रमण गर्नुपर्ने थियो, र त्यसपछि ब्रिटेन र फ्रान्सले “नहरको सुरक्षा” को बहानामा बीचमा हस्तक्षेप गर्नुपर्ने थियो।
​१९६१: भारतका प्रथम प्रधानमन्त्री पण्डित जवाहरलाल नेहरूले अमेरिकाको भ्रमण गरे, जसको अन्तर्गत उनले न्यूयोर्क र संयुक्त राष्ट्र महासभालाई सम्बोधन गरे।
​१९७६: सोभियत संघले एक भूमिगत परमाणु परीक्षण गर्‍यो। यो परीक्षण रुसको साखा (याकुटिया) क्षेत्रको मिर्नी सहरबाट करिब १२० किलोमिटर दक्षिण-पश्चिममा गरिएको थियो। यो सोभियत संघको ‘शान्तिपूर्ण परमाणु विस्फोट’ कार्यक्रमको हिस्सा थियो, जसको उद्देश्य हतियारहरूको निर्माण गर्नु नभई औद्योगिक तथा आर्थिक उपयोगहरूको (जस्तै तेल उत्पादनलाई बढावा दिन वा तेल उत्तेजनाको लागि जमिनमुनि गहिरो खाडलमा विस्फोट गर्ने) लागि थियो।
​१९८५: तान्जानियाका पहिलो राष्ट्रपति जुलियस न्येरेरेले आधिकारिक रूपमा आफ्नो पदबाट राजीनामा दिए। उनले देशको स्वतन्त्रता (१९६१) पछि करिब २४ वर्षसम्म शासन गरे र उनी अफ्रिकाका ती गन्ने-चुन्ने नेताहरूमध्ये एक थिए जसले स्वेच्छाले र शान्तिपूर्ण ढङ्गले सत्ता हस्तान्तरण गरेका थिए। उनीपछि अली हसन म्विन्यी तान्जानियाका अर्का राष्ट्रपति बने।
​१९९४: ४५ वर्ष र ३६० दिनको उमेरमा जर्ज फोरम्यानले लस भेगासको एमजीएम ग्रान्ड गार्डेन एरिनामा माइकल मूरर (२६ वर्ष) लाई १०औँ राउन्डमा नकआउट गरेर डब्ल्युबीए र आइबिएफ विश्व हेभिवेट च्याम्पियनसिपको उपाधि आफ्ना नाम गरे। ४५ वर्षको उमेरमा यो उपाधि जितेर फोरम्यान बक्सिङ इतिहासकै सबैभन्दा पाको उमेरका हेभिवेट च्याम्पियन बने।
​२००१: भारत र रुसले एक संयुक्त घोषणा-पत्रमा हस्ताक्षर गरेर अफगानिस्तानको भावी सरकारमा तालिबानको कुनै पनि प्रकारको सहभागितालाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरे। यो ऐतिहासिक निर्णय तत्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयी र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमीर पुटिनबीच मस्कोमा भएको उच्चस्तरीय बैठकको दौरान लिइएको थियो। दुवै देशले यस कुरामा जोड दिएका थिए कि अफगानिस्तानमा एक बहुजातीय, आतंकवाद-मुक्त र व्यापक आधार भएको सरकार बन्नुपर्छ, जसमा क्रूर र आतंकवादी विचारधारा भएका तालिबानको लागि कुनै ठाउँ हुनुहुँदैन।
​२००२: इरानका तत्कालीन सर्वोच्च नेता अयातुल्ला अली खामेनेइले सुधारवादी नेता र पूर्व गृहमन्त्री अब्दुल्ला नूरीलाई आममाफी दिए।
​२००४: गाजा पट्टी र पश्चिमी तटको चार वस्तीहरू खाली गर्ने सम्बन्धी प्रधानमन्त्री एरियल शेरोनको योजनालाई इजरायली संसद्ले अनुमति दियो।
​२००६: इराकको उच्चाधिकार न्यायाधिकरणले देशका अपदस्थ राष्ट्रपति सद्दम हुसेनलाई मानवताको विरुद्धको अपराधको दोषी ठहर गर्दै फाँसीको सजाय सुनायो।
​२००७: चीनको पहिलो चन्द्र अन्तरिक्ष यान, ‘चाङ ई-१’, सफलतापूर्वक चन्द्रमाको कक्षमा प्रवेश गर्‍यो। यसलाई २४ अक्टोबर २००७ मा सिचुआन प्रान्तको सिचाङ स्याटेलाइट लञ्च सेन्टरबाट लङ्ग मार्च ३ए रकेटको माध्यमबाट अन्तरिक्षमा पठाइएको थियो। यसको मुख्य उद्देश्य चन्द्रमाको सतहको थ्रीडी नक्सा तयार गर्ने, त्यहाँ उपलब्ध तत्त्व र माटोको प्रकारहरूको विश्लेषण गर्ने तथा चन्द्रमाको वातावरणको अध्ययन गर्ने थियो।
​२०१२: सिरियाको मध्य प्रान्त हमाको जियारा गाउँमा एक ठूलो आत्मघाती कार बम विस्फोट भयो। विपक्षका कार्यकर्ताहरू र ‘सिरियन अब्जरभेटरी फर ह्युमन राइट्स’ का अनुसार, यस आक्रमणमा कम्तीमा ५० सिरियाली सैनिक र सरकार समर्थक लडाकुहरू मारिएका थिए।
​२०१३: भारतले आन्ध्र प्रदेशको श्रीहरिकोटास्थित सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्रबाट आफ्नो पहिलो मंगलयान (मार्स अर्बिटर मिसन) सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गर्‍यो। यो यान २४ सेप्टेम्बर, २०१४ मा मंगल ग्रहको कक्षमा सफलतापूर्वक स्थापित भयो। यसका साथै भारत आफ्नो पहिलो प्रयासमा नै मंगल ग्रहको कक्षमा पुग्ने दुनियाँको पहिलो देश बनेको थियो।
​२०२०: भारतमा बिहारको भागलपुर जिल्लाको नौगछिया (करारी तीनटंगा दियारा/गोपालपुर थाना क्षेत्र) मा करिब १०० जना मानिस बोकेको एउटा डुङ्गा गंगा नदीमा पल्टियो। यो दुर्घटनामा धेरै मानिस डुबेर ५ जनाको मृत्युको पुष्टि भयो, तथा धेरै मानिस बेपत्ता भए।
​२०२१: सिएरा लियोनको राजधानी फ्रिटाउनमा एउटा इन्धन ट्याङ्कर ग्रनाइट बोकेर गइरहेको ट्रकसँग ठोक्कियो, जसको कारण तेल चुहिन थाल्यो। स्थानीय मानिसहरू जब त्यो तेल जम्मा गर्नका लागि त्यहाँ जम्मा भए, त्यहीबेला ट्याङ्करमा भयानक विस्फोट भयो। यो फ्रिटाउन इन्धन ट्याङ्कर विस्फोटमा १५० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भयो र ३०० भन्दा धेरै मानिस गम्भीर रूपमा घाइते भए।
​२०२१: अमेरिकाको टेक्सास (ह्युस्टन) मा र्‍यापर ट्राभिस स्कटको सांगीतिक कार्यक्रम ‘एस्ट्रोवर्ल्ड फेस्टिभल’ को दौरान भयानक भागदौड मच्चियो र भिडको चाप बढ्यो। यो दुर्घटनामा निसास्सिएर र कुल्चिएर १० युवा प्रशंसकहरूको ज्यान गयो र सयौँ मानिस घाइते भए।
​२०२२: कर्नाटकको बिदर जिल्लाको चित्तगुप्पा तालुकमा एउटा अटो-रिक्सा र ट्रकको भयानक टक्करमा ७ महिलाको मृत्यु भयो र ११ जना घाइते भए।
​२०२२: रुसको कोस्ट्रोमा सहरस्थित ‘पोलिगन’ नामको नाइटक्लबमा रतिेर सिग्नल गन चलेका कारण भीषण आगलागी भयो। यो दुर्घटनामा १५ जनाको जलेर मृत्यु भयो र धेरै मानिस घाइते भए।
​२०२२: अष्ट्रेलियाको म्याकलारेन फ्ल्याट नजिकै एउटा कमर्सियल सम्पत्तिको ठूलो शेडमा अचानक आगलागी हुँदा करिब २००,००० (अष्ट्रेलियन डलर) बराबरको सम्पत्ति, एउटा सवारी साधन र फोर्कलिफ्ट जलेर नष्ट भए।
​२०२३: कलकत्ताको इडेन गार्डेन्समा भारत र दक्षिण अफ्रिकाबीच महामुकाबला खेलियो, जसमा भारतीय टोलीले शानदार जित हासिल गर्‍यो। यही दिन विराट कोहलीले एकदिवसीय क्रिकेटमा आफ्नो ४९औँ शतक प्रहार गर्दै सचिन तेन्दुलकरको कीर्तिमान बराबरी गरे।
​२०२३: इजरायली सेनाले गाजामा जमिनमाथिका आक्रमणहरू तीव्र पारे, जसमा हमासका रकेट लन्चरहरू र अखडालाई निशाना बनाइयो। यस दौरान हवाई आक्रमणमा ठूलो संख्यामा सर्वसाधारणको मृत्यु र घाइते भए।
​२०२४: भारतको उत्तराखण्डको अल्मोडा जिल्लामा मर्चुला नजिकै एउटा ओभरलोड गरिएको यात्रुबाहक बस अनियन्त्रित भएर करिब २०० मिटर गहिरो खायोमा खस्यो। यो भयानक सडक दुर्घटनामा ३६ देखि ३८ जना यात्रीको मृत्यु भयो र २७ भन्दा बढी मानिस गम्भीर रूपमा घाइते भए।
​२०२४: इन्डोनेसियाको फ्लोर्स टापुस्थित माउन्ट लेवोटोबी लाकी-लाकी ज्वालामुखीमा एकपछि अर्को गरी कैयौँ भयानक विस्फोटहरू भए। यस प्राकृतिक प्रकोपको कारण ज्वालामुखीबाट निस्किएको दन्किएको अंगार र खरानी वरपरको बस्तीमा खस्यो, जसले गर्दा १० जनाको मृत्यु भयो र १०,००० भन्दा बढी मानिस प्रभावित भए।
​२०२४: इजरायली हवाई आक्रमणले लेबनानको बर्जा क्षेत्रमा एउटा आवासीय भवनलाई निशाना बनायो, जसमा ३० जनाको मृत्यु भयो।
​२०२५: अमेरिकाको न्यूयोर्क सहरको मेयर चुनावमा भारतीय मूलका डेमोक्रेटिक सोशलिस्ट नेता जोहरान ममदानीले ऐतिहासिक जित दर्ता गरे। उनले आफ्ना प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई पराजित गर्दै न्यूयोर्कको पहिलो दक्षिण एसियाली र पहिलो मुस्लिम मेयर बन्ने गौरव हासिल गरे।
​२०२५: छत्तीसगढको बिलासपुरमा एउटा रोकिएको मालगाडीसँग यात्रुबाहक ट्रेनको भीषण ठोक्काप भयो। यो दुर्घटनामा ११ जनाको मृत्यु भयो र कैयौँ मानिस घाइते भए। टक्कर यति जोडले भएको थियो कि यात्रुबाहक ट्रेनका डब्बाहरू मालगाडीको माथि चढेका थिए।
​२०२५: फिलिपिन्समा ‘अकेल म्यागी’ नामक चक्रवाती आँधीले ठूलो तहसनहस मच्चायो, जसमा २० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भयो र धेरै क्षेत्रहरू बाढीको चपेटामा परे।
​५ नोभेम्बरमा जन्मेका प्रसिद्ध व्यक्तित्वहरू~
​१८७०: चित्तरंजन दास – भारतका महान् स्वतन्त्रता सेनानी, राजनीतिज्ञ तथा वकिल, जिन्हें सम्मानका साथ ‘देशबंधु’ पनि भनिन्छ।
​१८९२: जे. बी. एस. होल्डेन – प्रसिद्ध ब्रिटिश-भारतीय आनुवंशिकीविद् र जीवविज्ञानी।
​१९१३: विभियन लेघ – ओस्कर विजेता ब्रिटिश अभिनेत्री (‘गन विन्ड द विन्ड’ फेम)।
​१९१७: बनारसी दास गुप्ता – स्वतन्त्रता सेनानी र हरियाणाका भूतपूर्व मुख्यमन्त्री।
​१९२१: उदयराज सिंह – हिन्दी साहित्यका प्रसिद्ध लेखक र साहित्यकार।
​१९३०: अर्जुन सिंह – भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका वरिष्ठ नेता र मध्य प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री।
​१९४१: आर्ट गार्फंकल – प्रख्यात अमेरिकी गायक र संगीतकार (साइमन एन्ड गार्फंकल)।
​१९५२: वंदना शिवा – भारतकी प्रसिद्ध पर्यावरण कार्यकर्ता, वैज्ञानिक र लेखिका।
​१९५५: क्रिस जेनर – अमेरिकी मिडिया पर्सनालिटी र बिजनेसवुमन (कार्दशियन परिवार)।
​१९५९: ब्रायन एडम्स – प्रख्यात क्यानाडाई रक सिंगर र संगीतकार।
​१९६०: टिल्डा स्विंटन – ओस्कर विजेता ब्रिटिश अभिनेत्री।
​१९६८: साम रकवेल – ओस्कर विजेता अमेरिकी अभिनेता।
​१९८८: विराट कोहली – भारतीय क्रिकेट टोलिका पूर्व कप्तान र विश्वप्रसिद्ध दिग्गज ब्याट्सम्यान।
​१९८८: थारुन भास्कर धास्यम – तेलुगु सिनेमाका प्रसिद्ध फिल्म निर्देशक र राष्ट्रिय पुरस्कार विजेता।
​१९९२: अथिया शेट्टी – बलिउड अभिनेत्री तथा प्रसिद्ध अभिनेता सुनिल शेट्टीकी छोरी।
​१९९५: मेहरीन पीरजादा – मुख्य रूपले तेलुगु र तमिल फिल्महरूमा काम गर्ने प्रसिद्ध भारतीय मोडल र अभिनेत्री।
​नोभेम्बर ५ मा भएका प्रमुख निधन~
​१३७०: कासिमिर तृतीय महान – पोल्याण्डका प्रसिद्ध राजा।
​१८७९: जेम्स क्लर्क म्याक्सवेल – स्कटल्याण्डका महान् भौतिक विज्ञानी, जसले विद्युत चुम्बकीय विकिरणको सिद्धान्त दिएका थिए।
​१९१५: सर फिरोजशाह मेहता – भारतीय राजनीतिज्ञ, बम्बई कांग्रेसका प्रमुख नेताहरूमध्ये एक र बम्बई नगरपालिकाको संविधान (चार्टर) का निर्माता।
​१९३०: क्रिश्चियन आइजकमैन – डच चिकित्सक र प्याथोलॉजिस्ट, जसलाई नोबेल पुरस्कार मिलेको थियो।
​१९४२: जर्ज एम. कोहन – अमेरिकी संगीत नाटकका जनक र प्रसिद्ध अभिनेता।
​१९५०: उस्ताद फैयाज खाँ – ध्रुपद तथा ख्याल गायन शैलीका श्रेष्ठतम शास्त्रीय गायक।
​१९७७: रेने गोसिनी – प्रख्यात फ्रान्सेली हाँस्य कलाकार र ‘एस्टरिक्स’ कमिक्सका लेखक।
​१९८२: विजयदेव नारायण साही – प्रसिद्ध हिन्दी कवि, आलोचक र साहित्यकार।
​१९८९: भ्लादिमीर होरोविट्ज – दुनियाका सबैभन्दा महान् पियानोवादकहरूमध्ये एक।
​१९९८: नागार्जुन – प्रगतिवादी विचारधाराका महान् हिन्दी र मैथिली कवि तथा लेखक।
​१९९९: वेस्टइन्डिजका महानतम तिब्र गतिका बलर मैल्कम मार्शलको निधन।
​२००६: बुलेंट एसेवित – टर्कीका पूर्व प्रधानमन्त्री र प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ।
​२००६: सद्दम हुसेन – इराकका पूर्व राष्ट्रपति।
​२००८: बी. आर. चोपड़ा (बलदेव राज चोपड़ा) – बलिउडका दिग्गज फिल्म निर्माता र निर्देशक (प्रसिद्ध ‘महाभारत’ सिरियलका निर्माता)।
​२०११: भूपेन हजारिका – भारत रत्नबाट सम्मानित असमका प्रसिद्ध गायक, संगीतकार र गीतकार।
​२०२४: शारदा सिन्हा – प्रख्यात लोक गायिका, जसलाई ‘बिहार कोकिला’ भनिन्छ।
​५ नोभेम्बरका महत्त्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू~
​गाई फक्स नाइट: ब्रिटेनमा मनाइने एक पारंपरिक उत्सव (गनपाउडर प्लटको सम्झनामा)।
​नेशनल रेडहेड डे: प्राकृतिक रूपमा रातो कपाल भएका मानिसहरूको विशेष दिवस।
​इन्टरनेशनल स्टाउट डे: स्टाउट (एक प्रकारको बियर) प्रेमीहरूको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस।

About Author

Advertisement