​नयाँ दिल्ली: २८ जूनको इतिहास विश्व र भारतका लागि कैयौँ ऐतिहासिक घटनाहरू, महान व्यक्तिहरूको जन्म र महत्त्वपूर्ण आविष्कारहरूसँग जोडिएको छ। यही दिन प्रथम विश्व युद्धको सुरुवात भएको थियो भने भारतमा आपतकालका बेला सञ्चारमाध्यम (प्रेस) माथि पहिलो पटक कठोर प्रतिबन्ध (सेन्सरसिप) लगाइएको थियो।
जान्नुहोस् २८ जून को इतिहास~
​१६५१: पोल्याण्ड र युक्रेनबीच ‘बेरेस्तेको’ युद्ध सुरु भयो।
​१७७६: अमेरिकी क्रान्ति: अमेरिकाको जितसँगै ‘सुलीवन द्वीप’ युद्ध समाप्त भयो।
​१७८७: ब्रिटिश-भारतीय सेनाको नेतृत्व गर्ने सर हेनरी जी. डब्लु. स्मिथको जन्म भयो।
​१८३८: युनाइटेड किंगडमकी महारानी भिक्टोरियाको राज्याभिषेक भयो।
​१८४६: बेल्जियमका सङ्गीतकार एडोल्फ स्याक्सले सङ्गीत वाद्ययन्त्र ‘स्याक्सोफोन’ को पेटेन्ट गराए।
​१८५७: स्वतन्त्रता सङ्ग्रामका क्रममा नाना साहबले बिठूरमा आफैँलाई पेशवा घोषित गरे र अङ्ग्रेजहरूविरुद्ध विद्रोहको शङ्खघोष गरे।
​१८९४: श्रम दिवसका अवसरमा अमेरिकामा आधिकारिक बिदाको घोषणा गरियो।
​१९०२: अमेरिकी संसद्ले स्पूनर कानुन पारित गरी राष्ट्रपति थियोडोर रुजवेल्टलाई कोलम्बियाबाट पनामा नहर अधिग्रहण गर्ने अधिकार दियो।
​१९१४: अस्ट्रियाका राजकुमार आर्कड्यूक फ्रान्ज फर्डिनान्ड र उनकी पत्नीको सारायेभोमा हत्या गरियो, जुन प्रथम विश्व युद्धको मुख्य कारक बन्यो।
​१९१९: पेरिसमा भर्सायको सन्धिमा हस्ताक्षर गरियो, जसले जर्मनी र मित्र राष्ट्रहरूबीचको प्रथम विश्व युद्धलाई आधिकारिक रूपमा समाप्त गर्‍यो।
​१९२१: भारतका नवौँ प्रधानमन्त्री पी.भी. नरसिम्हा रावको जन्म भयो। उनलाई भारतको आर्थिक सुधारका जनक मानिन्छ।
​१९२६: गोत्तलिब ड्यामलर र कार्ल बेन्जले दुई कम्पनीहरूलाई गाभेर मर्सिडिज-बेन्जको सुरुवात गरे।
​१९४०: बङ्गलादेशी अर्थशास्त्री तथा नोबेल पुरस्कार विजेता मोहम्मद युनुसको जन्म भयो।
​१९५०: कोरिया युद्ध: वामपन्थीप्रति नरम झुकाव राखेको शङ्कामा करिब १ देखि २ लाख मानिसको ‘बोडो लिग नरसंहार’ मा हत्या गरियो।
​१९६९: न्युयोर्क सहरमा प्रहरीले एउटा समलिङ्गी बार (स्टोनवेल इन) मा छापा मार्‍यो, जसको विरोधमा ऐतिहासिक हिंसक झडपहरू भए। यसलाई स्टोनवेल दङ्गा भनिन्छ, जसले अमेरिकामा समलिङ्गी अधिकार आन्दोलनको सुरुवात गर्‍यो।
​१९७१: दक्षिण अफ्रिकाको प्रिटोरियामा प्रख्यात उद्योगपति तथा प्राविधिक दूरदर्शी एलन मस्कको जन्म भयो।
​१९७५: आपतकालका बेला भारत सरकारले प्रेसमाथि स्वतन्त्र भारतको पहिलो सबैभन्दा कडा सेन्सरसिप लागू गर्‍यो। कुनै पनि समाचार छाप्नुअघि सरकारको अनुमति लिनु अनिवार्य गरियो।
​१९७६: प्रमुख भारतीय निशानेबाज (शूटर) जसपाल राणाको जन्म भयो।
​१९८१: चीनले कैलाश र मानसरोवरको मार्ग खोल्यो।
​१९८१: तेहरानमा भीषण बम विस्फोट, इस्लामिक रिपब्लिकन पार्टीका ७३ पदाधिकारी मारिए।
​१९८६: मिजो नेशनल फ्रन्टसँग सम्झौता भएपछि लाल डेंगा मिजोरमको मुख्यमन्त्री बने।
​१९८६: केन्द्र सरकारले अविवाहित केटीहरूलाई पनि मातृत्व बिदा दिने कानुन बनायो।
​१९९५: बाघहरूलाई शिकारीहरूबाट बचाउन र उनीहरूलाई आश्रय दिन मध्यप्रदेशलाई ‘टाइगर स्टेट’ घोषित गरियो।
​१९९६: भारतले प्यालेस्टाइनी नियन्त्रणमा रहेको गाजा सिटीमा आफ्नो मिसन खोल्यो।
​१९९६: सोभियत सङ्घबाट अलग भएपछि युक्रेनले आफ्नो नयाँ संविधान अपनायो।
​१९९९: रोमानियाले आफ्नो वायुसेनामा रुसी विमानको उडानमा प्रतिबन्ध लगायो।
​२००३: इजरायल-प्यालेस्टाइन पश्चिम एसियामा रक्तपात रोक्नका लागि कदम चाल्न सहमत भए।
​२००४: अमेरिकी गठबन्धन सेनाले इराकको अन्तरिम सरकारलाई सत्ता हस्तान्तरण गर्‍यो।
​२००५: रुसद्वारा इरानका लागि छ वटा आणविक रिएक्टर बनाउने घोषणा गरियो।
​२००७: जापानका पूर्व प्रधानमन्त्री किची मियाजावाको निधन भयो।
​२००८: बैंक अफ इन्डियाका अध्यक्ष एवं प्रबन्ध निर्देशक टी. एस. नारायण स्वामी इन्डियन बैंकर्स एसोसिएसनको अध्यक्ष चुनिए।
​२००८: लण्डनमा आयोजित एक समारोहमा नासिरा शर्मालाई उनको उपन्यास ‘कुईयाँ जान’ का लागि १४औँ अन्तर्राष्ट्रिय इन्दु शर्मा कथा सम्मान प्रदान गरियो।
​२०१०: हावडाबाट मुम्बई जाँदै गरेको हावडा कुर्ला लोकमान्य तिलक ज्ञानेश्वरी सुपर डिलक्स एक्सप्रेसका १३ वटा डिब्बा पटरीबाट खसे। विपरीत दिशाबाट आउँदै गरेको मालगाडीसँग ती डिब्बाहरू ठोक्किँदा १४९ यात्रुको मृत्यु र १०० भन्दा बढी घाइते भए।
​२०११: मुख्यमन्त्री ममता बनर्जीको सरकारले सत्तामा आएको ठीक एक महिनापछि ऐतिहासिक ‘सिंगुर भूमि पुनर्वास र विकास विधेयक’ विधानसभाबाट पारित गर्‍यो।
​२०११: छत्तिसगढमा भारी वर्षाबाट बच्न भित्तामुनि ओत लागेका १२ जनाको दर्दनाक मृत्यु भयो।
​२०११: अमेरिकी ड्रोन विमानद्वारा पाकिस्तानको उत्तरी वजिरिस्तान क्षेत्रमा गरिएको मिसाइल आक्रमणमा कम्तीमा १५ जनाको मृत्यु भयो।
​२०१२: असमका २१ जिल्लामा ब्रह्मपुत्र नदीमा आएको बाढीका कारण गम्भीर स्थिति सिर्जना भयो, जसमा करिब २७ जनाको मृत्यु भयो।
​२०१२: करिब ३० वर्षको जेल जीवनपछि भारतीय नागरिक सुरजीत सिंह पाकिस्तानको जेलबाट रिहा भए।
​२०१२: संयुक्त राष्ट्र महासभाले २८ जून २०१२ मा एउटा प्रस्ताव पारित गरी हरेक वर्ष २० मार्चलाई ‘अन्तर्राष्ट्रिय खुसी दिवस’ का रूपमा मनाउने घोषणा गर्‍यो।
​२०१२: इन्टरनेटपूर्वको युगमा लोकप्रिय रहेको फ्रान्सेली सञ्चार नेटवर्क ‘मिनिटेल’ लन्च भएको ३० वर्षपछि आधिकारिक रूपमा बन्द गरियो।
​२०१३: इजिप्टका राष्ट्रपति मोहम्मद मोर्सीविरुद्ध व्यापक जनआक्रोश फैलियो र उनको राजीनामा माग गर्दै देशव्यापी प्रदर्शन सुरु भयो, जसले जुलाई २०१३ मा सैन्य कू (तख्तापलट) को स्थिति सिर्जना गर्‍यो।
​२०१४: नेपालको प्युठान जिल्लामा भारतीय तीर्थयात्री बोकेको बस माडी नदीमा खस्दा १६ जनाको मृत्यु भयो र दर्जनौँ घाइते भए।
​२०१५: कुवेतको एउटा शिया मस्जिदमा आतङ्ककारी सङ्गठन आईएसआईएलले गरेको भीषण आत्मघाती आक्रमणमा कम्तीमा २७ जनाको ज्यान गयो।
​२०१५: डब्लुएचओले क्युवामा एचआईभी र सिफलिस आमाबाट बच्चामा सर्ने प्रक्रिया रोक्न मिलेको ऐतिहासिक सफलतालाई आधिकारिक रूपमा मान्यता दियो।
​२०१६: टर्कीको इस्तानबुलस्थित अतातुर्क अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भएको आत्मघाती बम विस्फोटमा ४४ जनाको ज्यान गयो र २३० भन्दा बढी घाइते भए।
​२०१६: भारतका तत्कालीन अर्थमन्त्री अरुण जेट्लीले कालो धनलाई वैध बनाउने योजनाअन्तर्गत ३० सेप्टेम्बरसम्म ४५% कर तिरेर आफ्नो अघोषित आम्दानी घोषणा गर्न आह्वान गरे।
​२०१७: खाडी मुलुकहरू (सउदी अरब, युएई, बहराइन र इजिप्ट) ले कतारसँगको कूटनीतिक र व्यापारिक सम्बन्ध तोडे।
​२०१८: जम्मु-कश्मीरका प्रख्यात पत्रकार तथा ‘राइजिंग कश्मीर’ का सम्पादक सुजात बुखारीको श्रीनगरमा आतङ्कवादीहरूले गोली हानी हत्या गरे।
​२०१९: जापानको ओसाकामा भइरहेको जी-२० शिखर सम्मेलनका क्रममा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र जापानी प्रधानमन्त्री शिन्जो आबेसँग त्रिपक्षीय बैठक गरे।
​२०२०: विश्वभर कोरोना भाइरस महामारीको प्रकोप जारी थियो; अमेरिका, ब्राजिल र रुस जस्ता देशहरू सङ्क्रमणबाट सबैभन्दा बढी प्रभावित थिए।
​२०२१: पुलवामाको अवन्तीपोरामा आतङ्कवादीहरूले एसपीओ फयाज अहमदको घरमा पसेर अन्धाधुन्ध गोली चलाउँदा जवान फयाज अहमद, उनकी पत्नी र छोरीको मृत्यु भयो।
​२०२२: रिलायन्स इन्डस्ट्रिजका अध्यक्ष मुकेश अम्बानीले रिलायन्स जियोको निर्देशक पदबाट राजीनामा दिए र उनका छोरा आकाश अम्बानी जियोका नयाँ अध्यक्ष नियुक्त भए।
​२०२२: युक्रेनको क्रेमेनचुक सहरमा एउटा सपिङ मलमा रुसी मिसाइल आक्रमण हुँदा १८ जनाको ज्यान गयो र कैयौँ घाइते भए।
​२०२३: सहारनपुरको देवबन्दमा भीम आर्मीका प्रमुख चन्द्रशेखर आजादको काफिलामाथि अज्ञात बदमाशहरूले फायरिङ गरे, जसमा उनलाई गोलीले छोएर गयो।
​२०२३: केन्द्र सरकारले वैकल्पिक मललाई बढावा दिन ‘पीएम-प्रणाम’ योजनालाई स्वीकृति दियो र यूरिया अनुदान योजनालाई २०२५ सम्म जारी राख्ने घोषणा गर्‍यो।
​२०२३: फ्रान्सको नान्टेरेमा एक प्रहरीद्वारा १७ वर्षीय किशोरको हत्या भएपछि देशभर हिंसक प्रदर्शन र झडपहरू सुरु भए।
​२०२४: मनोज आहुजा ओडिशाको नयाँ मुख्य सचिव नियुक्त भए।
​२०२४: झारखण्ड उच्च अदालतबाट हेमन्त सोरेनले जग्गा घोटाला प्रकरणमा जमानत पाए।
​२०२४: कर्नाटकको हावेरीमा भएको भीषण सडक दुर्घटनामा १३ जनाको मृत्यु भयो।
​२०२४: अमरनाथ यात्राका लागि बेस क्याम्पबाट पहिलो टोली प्रस्थान गर्‍यो।
​२०२४: टी-२० विश्वकप: भारतीय टोली फाइनलमा पुग्यो; सेमिफाइनलमा इङ्गल्याण्डलाई ६८ रनले हरायो।
​२०२४: दिल्ली विमानस्थलको टर्मिनल-१ को छत भारी वर्षाका कारण भत्किँदा एक जनाको मृत्यु भयो।
​२०२४: बोलिभियाको ला पाजमा पूर्व जनरल कमान्डर जुआन जोस जुनिगाको नेतृत्वमा भएको सैन्य कू (तख्तापलट) को असफल प्रयासलाई सरकारले विफल तुल्यायो।
​२०२५: दिल्लीमा अवैध रूपमा बसोबास गरिरहेका १८ बङ्गलादेशी नागरिकलाई प्रहरीले पक्राउ गर्‍यो। तीमध्ये पाँच जना आरोपीहरू ट्रान्सजेन्डरको रूपमा पहिचान लुकाएर बसेका थिए, जसले आफ्नो रूप र आवाज परिवर्तन गर्न सर्जरी र हर्मोनल उपचार गराएका थिए।
​२०२५: कोलकाताको एउका ल कलेजमा १९ वर्षीया छात्रामाथि भएको सामूहिक बलात्कारको मामिलामा प्रहरीले ३ जना आरोपीलाई पक्राउ गर्‍यो।
​२०२५: बिहार ई-भोटिङ प्रणाली अपनाउने भारतको पहिलो राज्य बन्यो।
​२०२५: गाजामा इजरायली आक्रमणमा कम्तीमा ७२ जनाको मृत्यु भयो।
​२८ जूनमा जन्मेका प्रमुख व्यक्तिहरू~
​१८८३: शिवप्रसाद गुप्त – हिन्दी दैनिक समाचार पत्र ‘आज’ का संस्थापक तथा प्रसिद्ध क्रान्तिकारी।
​१९२१: पी. वी. नरसिम्हा राव – भारतका पूर्व प्रधानमन्त्री।
​१९२६: मैल ब्रुक्स – प्रसिद्ध अमेरिकी हास्य अभिनेता, निर्देशक तथा लेखक।
​१९४०: मोहम्मद युनुस – बङ्गलादेशी बैंकर, अर्थशास्त्री तथा नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता।
​१९४१: आनन्दीबेन पटेल – भारतकी वरिष्ठ राजनीतिज्ञ तथा मध्य प्रदेशकी पूर्व राज्यपाल।
​१९४८: क्याथी बेट्स – ओस्कर विजेता प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेत्री।
​१९६०: प्रह्लाद सिंह पटेल – भारतीय जनता पार्टीका वरिष्ठ राजनीतिज्ञ।
​१९६६: जोन कुसैक – लोकप्रिय अमेरिकी अभिनेता तथा चलचित्र निर्माता।
​१९७१: एलन मस्क – टेस्ला र स्पेसएक्सका सीईओ तथा प्रसिद्ध उद्यमी।
​१९७६: जसपाल राणा – भारतका प्रसिद्ध निशानेबाज।
​१९९५: मरिअप्पन थङ्गावेलु – भारतका प्रख्यात पारा-हाई जम्प खेलाडी।
​२८ जूनमा निधन भएका प्रमुख व्यक्तिहरू~
​१९७२: पी. सी. महालनोबिस – प्रसिद्ध भारतीय वैज्ञानिक तथा साङ्ख्यिकीविद्।
​१९७९: रिचर्ड रोजर्स – अमेरिकी सङ्गीतकार।
​१९८१: टेरी फक्स – क्यानेडियन एथलीट तथा क्यान्सर अनुसन्धान कार्यकर्ता।
​१९९३: जीजी एलिन – अमेरिकी रक सङ्गीतकार।
​२०१२: अमर गोस्वामी – भारतका प्रसिद्ध साहित्यकार तथा उपन्यासकार।
​२०१९: चार्ल्स लेभिन – अमेरिकी अभिनेता।
​२००७: किची मियाजावा – जापानका पूर्व प्रधानमन्त्री।