पटन: भोलि अर्थात १ जुलाईदेखि देशभर तीनवटा नयाँ कानून लागू हुँदैछ। यी कानूनहरूसँग आईपीसी र सीआरपीसी खारेज गरिनेछ। नयाँ कानून अनुसार अब जुनसुकै पुलिस स्टेशनमा प्राथमिकी दर्ता गर्न सकिनेछ। यो नयाँ नियमलाई ‘शून्य प्रथामिकी’ भनिनेछ। सीसीटीएनएस मार्फत सम्बन्धित पुलिस चौकीमा शून्य प्रथामिकी पठाइनेछ। यसपछि सम्बन्धित पुलिस चौकीमा प्रथामिकी नम्बर दर्ता गरिनेछ। तपाईंले प्रथामिकीमा के कारबाही भइरहेको छ भनेर अनलाइन हेर्न पनि सक्षम हुनुहुनेछ। बी श्रीनिवासन, बिहार पुलिस एकेडेमी, राजगीरका निर्देशकले जानकारी दिए। उनले तीनवटा नयाँ ठूला कानूनको उद्देश्य सजायभन्दा पनि न्याय प्रदान गर्ने रहेको बताए। नयाँ कानूनले मानवीय पक्षलाई बाहिर ल्याउने उनले बताए। नयाँ कानूनमा पुलिस चौकीमा आउने पीडितको उजुरी आधा घण्टाभित्र सुन्ने व्यवस्था छ। कुनै पीडितलाई आधा घण्टाभन्दा बढी पुलिस चौकीमा पर्खिराखेको पाइएमा सम्बन्धित पुलिस अधिकृतलाई कारबाही गरिने छ। सबै पुलिस थानामा विभिन्न मुद्दाका लागि विभिन्न अनुसन्धान अधिकृत (आईओ) खटाइनेछ। प्रत्येक आईओलाई ल्यापटप र एन्ड्रोइड मोबाइल दिइनेछ। बिहार पुलिस चाँडै डिजिटल पुलिस बन्नेछ। सबै आईओलाई तिनीहरूको छुट्टै इ-मेल दिइनेछ। यसपछि सबैजना सीसीटीएनएस (क्राइम एन्ड क्रिमिनल ट्र्याकिङ नेटवर्क स्कीम) मा सक्रिय हुनेछन्।

यस्तो परिवर्तन हुनेछ: प्रथामिकीदेखि अदालतको फैसला सम्मको सम्पूर्ण प्रक्रिया अनलाइन छ। विद्युतीय माध्यमबाट उजुरी दर्ता गरेको तीन दिनभित्र प्रथामिकी दर्ता गर्ने व्यवस्थाl सात वर्षभन्दा बढी सजाय हुने मुद्दामा फरेन्सिक जाँच अनिवार्यl यौन दुर्व्यवहारका घटनामा सात दिनभित्र अनुसन्धान प्रतिवेदन बुझाउनुपर्नेछl पहिलो सुनुवाइ भएको ६० दिन भित्रमा आरोप लगाउने प्रावधानl आपराधिक मुद्दाको सुनुवाइ पूरा भएको ४५ दिनभित्र निर्णय हुनेछl फरार अपराधी नभेटेको अवस्थामा ९० दिनभित्र मुद्दा दायर गर्ने व्यवस्थाl तीन वर्षभित्र न्याय पाउने छl शून्य प्रथामिकी: घटनाको सम्बन्धमा कुनै पनि पुलिस स्टेशनमा प्रथामिकी दर्ता गर्न सकिन्छ। यसलाई ‘शून्य प्रथामिकी’को रूपमा दर्ता गर्न अनिवार्य हुनेछ। सीसीटीएनएस मार्फत सम्बन्धित पुलिस चौकीमा सारिनेछ। प्राथमिकी अनलाइन पोर्टल मार्फत दर्ता गर्न सकिन्छ। प्रथामिकी नम्बरबाट अनुसन्धान र कारबाहीको प्रगति हेर्न सकिन्छ। पुलिस चौकीहरूमा परिवर्तन: आधा घण्टा भित्र उजुरी दर्ता हुनेछl ढिलाइ गर्ने पुलिस चौकीका कर्मचारीलाई कारबाही गरिनेछl सबै आईओलाई ल्यापटप र एन्ड्रोइड मोबाइल दिइनेछ। सबै आईओलाई ई-मेल दिइनेछ। सबै सीसीटीएनएसमा सक्रिय हुनेछन्।