ब्रिटिस मेडिकल जर्नलमा प्रकाशित डेनमार्कका विज्ञहरूले गरेको अनुसन्धानका अनुसार नियमित जगिङ गर्ने व्यक्तिको उमेर हद जगिङ नगर्नेभन्दा सात वर्ष बढी रहेको पाइएको छ। यस अनुसन्धानका अनुसन्धानकर्ता पिटर स्नोहरका अनुसार दीर्घायुको सबैभन्दा फाइदाजनक कारण भनेको जागरण हो। दौड मात्र होइन, अन्य हल्का व्यायामले पनि शारीरिक र मानसिक रूपमा स्वस्थ राख्छ र धेरै रोगहरूको सम्भावनालाई कम गर्छ जसको कारण व्यक्ति रोगको शिकार हुँदैन र लामो जीवन बाँच्दछ।

विज्ञहरुका अनुसार दिल्ली, मुम्बई जस्ता ठूला शहरमा फास्टफुड खाने रुची बढ्दै गएको छ। बालबालिकाको यो शौकले बालबालिकाको स्वास्थ्यमा नराम्रो असर पार्दै बालबालिकामा मोटोपना पनि बढिरहेको छ। फास्टफुडमा भिटामिन हुँदैन, त्यसैले यसलाई जंक फूड भनिन्छ। यी धेरै पटक तताउँदा हल्का भिटामिन पनि नष्ट हुन्छ। पिज्जा, हट डग, फ्रेन्च फ्राइज आदि बेलाबेलामा खानु हानिकारक होइन तर नियमित रूपमा खाने बानी बसाल्नु निकै हानिकारक हुन्छ। हिजोआज बालबालिकाहरु दूधको सट्टा कोक खान रुचाउँछन् अनि घरको रोटी र तरकारी खानको सट्टा बर्गर खान रुचाउँछन्। आमाबाबुले पनि आफ्ना छोराछोरीलाई यसो गर्नबाट रोक्दैनन् किनभने उनीहरूलाई नानीहरूले केही खाइरहेको छ जस्तो लाग्छ, तर उनीहरूलाई थाहा हुँदैन, पोषणविहीन फास्टफुडको सेवनले बालबालिकाको विकासमा असर गर्छ। फास्ट फूडमा क्यालोरी र फ्याट मात्रै हुँदैन, यसमा बालबालिकाको विकासका लागि आवश्यक भिटामिन र मिनरल्सको पनि कमी हुन्छ। यस्ता खराब बानीका कारण बालबालिका मोटोपना जस्ता गम्भीर रोगको शिकार भइरहेका छन्।

मोटोपनले शरीरलाई आकारहीन मात्र बनाउँदैन मानसिक रूपमा पनि सुस्त बनाउँछ। यदि कुनै बालबालिका बाल्यकालमा मोटोपनाको शिकार भएमा उमेर बढ्दै जाँदा धेरै गम्भीर रोग लाग्ने सम्भावना बढ्छ। त्यसैले, आफ्नो बालबालिकालाई घरको खानामा बानी बसाल्ने प्रयास गर्नुपर्छ। विज्ञहरुका अनुसार भारतमा कोरोनरी मुटु रोगका बिरामीको संख्या बढ्दै गएको छ। भारतीयहरूमा यो अमेरिकी व्यक्तिहरूको तुलनामा चार गुणा बढी छ। जापान र चीनमा समेत यसका बिरामीको संख्या भारतको तुलनामा धेरै गुणा कम छ। ठूलो संख्यामा मात्रै होइन, भारतमा यो रोगका बिरामीको उमेर पनि कम छ, अर्थात् कम उमेरमै मानिसहरु यसको शिकार बन्छन्।

कोरोनरी हृदय रोगको मुख्य कारणहरू उच्च रक्तचाप वा उच्च रक्तचाप, मधुमेह, सुर्तीजन्य पदार्थको प्रयोग, उच्च ट्राइग्लिसराइड्स, उच्च स्तरको एलडीएल कोलेस्ट्रोल, एचडीएलको कम स्तर र तनावपूर्ण जीवनशैली हो जुन व्यक्तिले नियन्त्रण गर्नसक्छ। यी सबै कारणहरूमध्ये सबैभन्दा ठूलो कारण आरामदायी जीवनशैली हो। आजको जीवनशैलीले मानिसलाई अल्छी र फुर्सदको माया गर्ने बनाएको छ, जसका कारण मानिस कुनै पनि शारीरिक काम गरेर आफूलाई थाक्न चाहँदैन। बूढापाकाहरू उमेरमा सक्रिय भएर पैदल हिँडेर काममा जाने गर्थे तर आज अलिकति टाढा पनि जानु परेमा कार वा स्कुटरको आवश्यकता महसुस हुन्छ।

पुरुष मात्रै होइन, हिजोआज महिलाहरू पनि घरायसी काम गर्न लाज मान्छन्। राति घुम्न जाने समय पाउँदैनन् किनभने त्यसपछि टिभीमा आफ्ना कार्यक्रम हेर्न पाउँदैनन्। विज्ञहरुका अनुसार यो जीवनशैलीमा परिवर्तन ल्याउनु निकै जरुरी छ। यति मात्र होइन, सही खानेकुरा पनि धेरै महत्त्वपूर्ण छ, त्यसैले आफ्नो आहारमा भटमास, फलफूल, तरकारी र अनाज समावेश गर्नुहोस्। खानामा नुनको मात्रा पनि कम गर्नुपर्छ ।