अहिलेसम्मको १८ चरणका सैन्य औ कुटनीतिक वार्ताहरूमा कुनै निष्कर्ष निक्लिएन

पूर्वी लद्दाखमा ३ वर्ष लामो गतिरोधलाई समाप्त गर्ने हाल कुनै संकेत छैन

नयाँ दिल्लीः भारत-चीनबीच अहिलेसम्म भएको १८ चरणका सैन्य एवं कुटनीतिक वार्ताहरूले सीमा विवादलाई समाधान गर्न नसकेपछि अब सबैको नजर एससीओ शिखर सम्मेलनमा हुने दुवै देशका रक्षामन्त्रीहरूको बैठकमाथि केन्द्रित भएको छ। चाँड़ोभन्दा चाँड़ो पूर्वी लद्दाखमा विवादित मुद्दाहरूको स्वीकार्य समाधान निकाल्न दुवै पक्ष सहमत भए पनि तीन वर्ष लामो गतिरोधलाई समाप्त गर्ने दिशामा अघि बढ़्ने हाल कुनै संकेत देखिएको छैन। दुवै पक्षका सैन्य कमाण्डरहरूबीच गत २३ अप्रेलमा सम्पन्न १८औं वार्तामा चीन सीमाको रक्षा गर्ने १४औं कोर फायर एण्ड फ्यूरीका कमाण्डर लेफ्टिनेन्ट जनरल राशिम बालीले भारतको पक्ष राखे ताकि सीमावर्ती क्षेत्रहरूमा शान्ति बहाल हुनको साथै दुई पक्षीय सम्बन्धमा प्रगति हुन सकोस्। कोर कमाण्डर स्तरको यस म्याराथन बैठक अवधि आ-आफ्ना प्रस्तावहरूलाई आदान-प्रदान गरिए पनि वार्ता निष्कर्षविहीन टुङ्गियो।

यसको अनुमान यस कुराबाट मात्र लगाउन सकिन्छ कि सधैँ झैं यसपालि पनि भारत-चीनको तर्फबाट कुनै संयुक्त बयान जारी भएन। यद्यपि विदेश मन्त्रालयद्वारा २४ अप्रेलको दिन जारी एक संक्षिप्त बयानमा भनिएको थियो, दुवै पक्षले पश्चिमी क्षेत्रमा एलएसीको साथमा प्रासंगिक मुद्दाहरूको समाधानमाथि एक स्पष्ट र गहन चर्चा गऱ्यो ताकि सीमामा शान्ति बहाल हुन सकोस्। भारत-चीन सैन्य वार्तामा कुनै सफलता हात नलागेपछि अब सबैको ध्यान नयाँ दिल्लीमा आयोजना भइरहेको संघाई सहयोग संगठन (एससीओ)-को मुख्य सम्मेलनपूर्व २७ अप्रेलको दिन रक्षामन्त्री राजनाथ सिंह र उनका चीनीयाँ समकक्ष जनरल ली शांगफूमाझ हुने दुई पक्षीय बैठकमाथि अड़िएको छ ताकि दुईबीच भरोसाको अभावलाई केही साम्य बनाउन सकियोस्।

शंघाई सहयोग संगठनमा सामेल भएपछि भारतले पहिलो पटक एससीओ बैठकको आतिथ्य सत्कार गरिरहेको छ। एससीओ रक्षा मन्त्रीहरूको बैठक आगामी २७-२८ अप्रेलमा दिल्लीमा आयोजना भइरहेको छ। बैठकदेखि केही पर चीनीयाँ रक्षामन्त्री ली शांगफू, रूसी रक्षा मन्त्री सर्गेई शोइगू र राजनाथ सिंहमाझ दुई पक्षीय बैठ हुने आशा छ। चीनीयाँ र रूसी रक्षा मन्त्रीहरूले २७-२८ अप्रेलमा दिल्लीमा हुने एससीओको बैठकमा भाग लिने पुष्टि गरिएको छ।