कोलकाता: भारतीय रिजर्भ ब्यांकले नोभेम्बर २०१६ मा मुख्यतया रु. २००० को नोट ल्यायो, र रु. ५०० र रु १००० नोटहरू फिर्ता पछि अर्थव्यवस्थाको मुद्रा आवश्यकता छिटो पूरा गर्ने उद्देश्यले गरेको थियो। त्यो उद्देश्य पूरा गर्न र पर्याप्त मात्रामा अन्य मूल्यका ब्यांक नोटहरू उपलब्ध हुनाले २००० को नोट छपाई २०१८-१९ मा बन्द गरिएको थियो। आरबीआईका अनुसार २००० दरका अधिकांश नोटहरू आफ्नो अनुमानित ४-५ वर्षको आयुको अन्त्यमा छन्। लेनदेनका लागि यो मूल्य सामान्यतया प्रयोग नगरिएको देखियो। मुद्रा आवश्यकता पूरा गर्न अन्य मूल्यका नोटहरूको पर्याप्त स्टक छ। माथिको कुरालाई ध्यानमा राख्दै, भारतीय रिजर्व ब्यांकको ‘क्लिन नोट नीति’को पालना गर्दै, रु २००० को ब्यांक नोट फिर्ता लिने निर्णय गरिएको छ।
लेनदेन जारी राख्न सक्छ: सर्वसाधारणले लेनदेनको लागि रु २००० नोटहरू प्रयोग गर्न जारी राख्न सक्छन्। ३० सेप्टेम्बर २०२३ मा वा अघि यी ब्यांकनोटहरू जम्मा गर्न र/वा साट्न प्रोत्साहन गरिन्छ। एक पटकमा २०,००० रुपियाँसम्मको २०,००० रुपियाँका नोटहरू जम्मा गर्न वा साट्न सकिन्छ। जुनसुकै ब्यांकका शाखाहरूमा २३ मई २०२३ देखि सम्पर्क गर्न सकिनेछ र यी रकम जम्मा गर्न वा परिवर्तन गर्न सकिन्छ।
ग्राहक हुन आवश्यक छैन: नोट साट्न ब्यांकको ग्राहक नै हुनुपर्छ भन्ने छैन। गैर-खाता धारकले कुनै पनि ब्यांक शाखामा एकै पटकमा २०,००० सम्मको सीमामा रूपान्तरण गर्न सक्छन्।
थपको लागि आवश्यक: व्यवसाय वा अन्य प्रयोजनको लागि २०,००० रुपियाँभन्दा बढी नगद चाहिन्छ भने खातामा कुनै पनि रकम जम्मा गर्न सकिन्छ। ब्यांक खातामा रु २००० का नोट जम्मा गरी आवश्यकताअनुसार उक्त निक्षेपबाट नगद झिक्न सकिनेछ। एक्सचेन्ज सुविधा निःशुल्क उपलब्ध गराइनेछ।
गुनासो कहाँ गर्ने: निक्षेप संकलन गर्दा सेवामा कमी आएमा ग्राहकले पहिले सम्बन्धित ब्यांकमा गुनासो समाधानका लागि सम्पर्क गर्न सक्नेछन् । यदि ब्यांकले उजुरीको ३० दिन भित्र जवाफ नदिए वा उजुरीकर्ता जवाफ/सम्झौतासँग सन्तुष्ट भएन भने, उसले आरबीआईको उजुरी व्यवस्थापन प्रणाली पोर्टल (cms.rbi.org.in) मा उजुरी गर्नसक्छ।











