देश-दुनियाको इतिहासमा १० जुलाई

10-july-month-single-day-260nw-2646463009

​नयाँ दिल्ली: १० जुलाईको दिन इतिहासमा धेरै महत्त्वपूर्ण र ठूला घटनाहरू दर्ता छन्। १८०० मा आजकै दिन ब्रिटिश सरकारले कलकत्तामा फोर्ट विलियम कलेजको स्थापना गरेको थियो। १९७३ मा पाकिस्तानले बंगलादेशलाई एउटा छुट्टै देशको रूपमा मान्यता दिएको थियो।
​१० जुलाईका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू~
​१२४६: नसीरुद्दीन मुहम्मद शाह दिल्लीको गद्दीमा आसीन भए।
​१६२४: हल्याण्ड र फ्रान्सबीच स्पेन विरोधी सन्धिमा हस्ताक्षर भयो।
​१८००: भारतमा ब्रिटिश सरकारले कलकत्तामा फोर्ट विलियम कलेजको स्थापना गर्‍यो।
​१८४८: न्यूयोर्क र सिकागोबीच पहिलो टेलिग्राफ लिंक सुरु भयो।
​१८८४: ओल्ड ट्राफोर्ड, इङ्गल्याण्डमा खेलिँदै गरेको पहिलो क्रिकेट टेस्ट म्याचको पहिलो दिन वर्षाका कारण रद्द भयो।
​१८९३: अमेरिकाका डाक्टर ड्यानियल हेल विलियम्सले विश्वकै पहिलो सफल ओपन-हार्ट सर्जरी (खुल्ला मुटुको शल्यक्रिया) गरे।
​१९०७: फ्रान्स र जापानबीच चीनको स्वतन्त्रता र अखण्डतालाई कायम राख्नका लागि एउटा सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो।
​१९१३: क्यालिफोर्नियाको डेथ भ्यालीमा पृथ्वीको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा बढी तापक्रम ५६.७° सेल्सियस (१३४ डिग्री फरेनहाइट) रेकर्ड गरियो।
​१९१३: रोमानियाले बुल्गेरियाविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्‍यो।
​१९१८: रुसमा समाजवादी सोभियत संघको स्थापना भयो।
​१९२४: डेनमार्कले ग्रीनल्याण्डमाथि आफ्नो अधिकार जमायो।
​१९२५: सोभियत संघको आधिकारिक समाचार एजेन्सीको रूपमा ‘टास’ (टेलिग्राफ एजेन्सी अफ द सोभियत युनियन) को सुरुवात गरियो।
​१९३१: पहिलो महिला विमानचालक अमेलिया इयरहार्टले पृथ्वीको परिक्रमा गर्ने उडान सुरु गरिन्।
​१९४६: राजतन्त्रको अन्त्य भएपछि इटाली गणतान्त्रिक राष्ट्र बन्यो।
​१९६२: अमेरिकाको नासा (नासा) र एटी एण्ड टी (एटी एन्ड टी) ले विश्वकै पहिलो सक्रिय सञ्चार उपग्रह ‘टेलस्टार-१’ अन्तरिक्षमा पठाएका थिए।
​१९६५: ग्वालियरमा महिलाहरूका लागि पहिलो एनसीसी (नेशनल कैडेट कोर) कलेजको स्थापना भयो।
​१९६६: वायुसेनाको लडाकु विमान ‘मिग’ को महाराष्ट्रको नासिक जिल्लामा निर्माण सुरु भयो।
​१९७२: मुम्बईको मजगाउँ बन्दरगाहबाट पूर्ण वातानुकूलित जहाज ‘हर्षवर्धन’ को जलावतरण भयो।
​१९७३: क्यारिबियन टापु बहामासले बेलायतबाट पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त गर्‍यो।
​१९७३: पाकिस्तानले एउका प्रस्ताव पारित गरेर बंगलादेशलाई एउटा स्वतन्त्र देशको रूपमा मान्यता दिएको थियो।
​१९८३: बेलायतमा मार्गरेट थ्याचर पुनः प्रधानमन्त्री बनिन्।
​१९८६: भारतले इङ्गल्याण्डलाई ५ विकेटले हराएर लर्ड्समा पहिलो टेस्ट जित हासिल गर्‍यो।
​१९९१: बोरिस येल्तसिनले रुसको पहिलो निर्वाचित राष्ट्रपतिका रूपमा शपथ लिए।
​१९९५: म्यानमारकी लोकतन्त्र समर्थक एवं नजरबन्द नेत्री आङ सान सुकी करिब ६ वर्षको नजरबन्दपछि मुक्त भइन्।
​१९९७: फिजीमा नयाँ संविधानको स्वीकृतिसँगै भारतीय समुदायले राजनीतिक अधिकार पाए।
​१९९९: जेनेभामा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सम्मेलन सुरु भयो।
​२००१: सिल्भियो बर्लुस्कोनी इटालीको प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भए।
​२००१: श्रीलंकाको संसद्लाई राष्ट्रपति चन्द्रिका कुमारतुङ्गाले निलम्बन गरिन्।
​२००२: रोममा संयुक्त राष्ट्र विश्व खाद्य सम्मेलन आयोजना गरियो।
​२००२: पाकिस्तानले विश्वको दोस्रो सर्वोच्च शिखर के-२ (के२) को नाम परिवर्तन गरेर ‘चोगोरी’ वा ‘शाहगोरी’ राख्यो।
​२००३: नासाको मङ्गलयान रोभर लन्च भयो।
​२००५: अर्जेन्टिना जुनियर विश्वकप हक्कीको नयाँ च्याम्पियन बन्यो।
​२००५: भारत र श्रीलंकाबीच शिक्षा तथा सामुदायिक विकाससँग सम्बन्धित दुई सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो।
​२००६: पाकिस्तानको अन्तर्राष्ट्रिय विमान मुल्तानमा दुर्घटनाग्रस्त भयो; विमानमा सवार सबै ४५ जना यात्रुको मृत्यु भयो।
​२००६: रुसका विद्रोही नेता बसायेभ मारिए।
​२००६: इनसैट-४सी (आईएनएसएट-४सी) भारतको भू-तुल्यकाली उपग्रह थियो, जसलाई प्रक्षेपण रकेट (जीएसएलवी-एफ०२) मार्फत ‘सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्र’, श्रीहरिकोटाबाट प्रक्षेपण गरिएको थियो।
​२००७: पाकिस्तानको इस्लामावादमा कट्टरपन्थीहरूको गढ मानिने लाल मस्जिदका नायब इमाम मौलाना अब्दुल रसिद गाजी सेनाको कारबाहीमा मारिए।
​२००८: केन्द्र सरकारले तीनवटै सेनाका लागि ‘एकीकृत स्पेस सेल’ को घोषणा गर्‍यो।
​२००८: भारतीय मूलका बेलायती लेखक सलमान रुस्दीलाई ‘बेस्ट अफ बुकर’ पुरस्कार प्रदान गरियो।
​२०१३: चीनको सिचुआन प्रान्तमा पहिरो जाँदा ४० जनाको मृत्यु भयो।
​२०१७: अमरनाथ यात्रामा आक्रमण भयो। (यसै अवधिमा कोरोना भाइरसलाई लिएर विश्वव्यापी सतर्कता जारी रहेका बेला अमेरिकाले आधिकारिक रूपमा डब्ल्यूएचओ (वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गेनाइजेशनबाट आफ्नो सदस्यता फिर्ता लिने प्रक्रिया सुरु गरेको थियो।)
​२०१८: युवाहरूलाई प्रेरित गर्न भारतमा अन्तर्राष्ट्रिय स्वर्ण पुरस्कार वितरण गरियो, जसमा देशभरका ५६ जना युवाहरूलाई यो शीर्ष पुरस्कार प्रदान गरियो।
​२०१९: कर्नाटकमा सत्ताधारी गठबन्धनका १६ जना विधायकहरूले राजीनामा दिए।
​२०२०: विदेशमा फसेका भारतीयहरूलाई फिर्ता ल्याउन भारत सरकारले ‘वन्दे भारत मिसन’ सुरु गर्‍यो; जसमा खाडी देशहरूका उडानहरूलाई प्राथमिकता दिइएको थियो।
​२०२१: अश्विनी वैष्णवले देशको नयाँ रेल र सूचना प्रविधि (आईटी) मन्त्रीको रूपमा कार्यभार सम्हाले।
​२०२२: ग्र्यान्डस्लाम: टेनिसका दिग्गज खेलाडी नोभाक जोकोभिचले निक किर्गियोसलाई हराएर आफ्नो २१औँ विम्बल्डन उपाधि जिते।
​२०२३: लक्ष्य सेनले क्यानडा ओपन २०२३ ब्याडमिन्टन टूर्नामेन्टमा पुरुष एकलको उपाधि जिते।
​२०२३: भारत र तान्जानियाले आफ्नो व्यापारिक सम्झौताको भुक्तानी स्थानीय मुद्रामा गर्न सुरु गरे।
​२०२४: उत्तर प्रदेशको उन्नावमा लखनऊ-आगरा एक्सप्रेस-वेमा एक ट्याङ्कर र बस ठोक्किँदा १८ जना यात्रुको दुखद मृत्यु भयो र १९ जनाभन्दा बढी घाइते भए।
​२०२५: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा ट्यारिफ (आयात शुल्क) बढाउने धम्कीको ब्राजिल र अन्य देशहरूले विरोध गरे।
​२०२५: सर्वोच्च अदालतले बिहारमा मतदाता नामावलीको विशेष सघन पुनरीक्षण प्रक्रियामा रोक लगाउन अस्वीकार गर्‍यो।
​१० जुलाईमा जन्मेका व्यक्तिहरू~
​१५०९: जोन क्याल्विन – फ्रान्सका प्रसिद्ध ईसाई धर्म सुधारक।
​१८५६: निकोला टेस्ला – सर्वियाली-अमेरिकी वैज्ञानिक र आधुनिक प्रत्यावर्ती धारा (एसी) विद्युत प्रणालीका आविष्कारक।
​१८९०: गोपीनाथ बोरदोलोई – महान स्वतन्त्रता सेनानी र असमका पहिलो मुख्यमन्त्री।
​१९२१: असद भोपाली – प्रसिद्ध गीतकार र शायर।
​१९३४: रजनीकान्त अरोल – भारतीय समाज सेवी।
​१९४३: आर्थर ऐश – प्रसिद्ध अमेरिकी टेनिस खेलाडी र एड्स कार्यकर्ता।
​१९४९: सुनील गावस्कर – भारतीय क्रिकेटर।
​१९५०: बेगम परवीन सुल्ताना – भारतकी प्रसिद्ध शास्त्रीय गायिका।
​१९५१: राजनाथ सिंह – प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ एवं उत्तर प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री (वर्तमान रक्षामन्त्री)।
​१९५६: आलोक नाथ – भारतीय चलचित्रका चरित्र अभिनेता।
​१९७२: सोफिया भेर्गाडा – कोलम्बियाली-अमेरिकी अभिनेत्री।
​१९८०: जेसिका सिम्पसन – अमेरिकी गायिका र अभिनेत्री।
​१० जुलाईमा भएका निधनहरू~
​१८६३: क्लेमेन्ट क्लार्क मूर – अमेरिकाका प्रसिद्ध लेखक।
​१८८४: पल मर्फी – अमेरिकाका विश्व प्रसिद्ध बुद्धिचाल (शतरंज) खेलाडी।
​१९२७: सर गङ्गा राम – प्रसिद्ध इन्जिनियर, समाजसेवी र भारतमा हरित क्रान्तिका नायक।
​१९४०: डोनाल्ड फ्रान्सिस टोवे – ब्रिटेनका प्रसिद्ध संगीतकार।
​१९४१: फर्डिनान्ड “जेली रोल” मर्टन – अमेरिकाका प्रख्यात ज्याज पियानो वादक।
​१९७१: अरदशिर गोदरेज – भारतका महान उद्योगपति व गोदरेज समूहका सह-संस्थापक।
​१९७१: भिखारी ठाकुर – भोजपुरीका सशक्त लोक कलाकार।
​१९८२: सेइची मियाके – जापानी इन्जिनियर र आविष्कारक, जो ट्याक्टाइल पेभिङ (दृष्टिविहीनहरूका लागि सडकमा बिछ्याइने पहेंलो ब्लक) को कामको लागि चिनिन्छन्।
​२००४: अब्दुल गफुर – भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका राजनीतिज्ञ तथा बिहारका मुख्यमन्त्री।
​२०१२: डल्फी – फिलिपिनो हास्य कलाकार र अभिनेता।
​२०१४: जोहरा सहगल – प्रसिद्ध अभिनेत्री एवं रङ्गमञ्च कलाकार।
​२०१५: ओमर सरिफ – इजिप्टका अभिनेता, जसलाई इजिप्टका सर्वश्रेष्ठ पुरुष चलचित्र कलाकारहरूमध्ये एक मानिन्छ।
​२०१९: जिम बुटन – प्रख्यात अमेरिकी बेसबल खेलाडी र लेखक।
​१० जुलाईमा मनाइने महत्त्वपूर्ण दिवसहरू१
​ग्लोबल एनर्जी इन्डिपेन्डेन्स डे (विश्व ऊर्जा स्वतन्त्रता दिवस): वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतहरू र नवीकरणीय ऊर्जाका रूपहरूबारे चेतना जगाउने दिन।
​नेसनल क्लेरिह्यू डे (संयुक्त राज्य अमेरिका): एडमण्ड क्लेरिह्यू बेन्टली (क्लेरिह्यूका आविष्कारक) को सम्मानमा मनाइने दिन, जुन एक मनोरञ्जनात्मक, जीवनीपरक कविताको रूप हो।
​नेसनल किटन डे (संयुक्त राज्य अमेरिका): बिरालाका बच्चाहरूले जीवनमा ल्याउने खुसीको उत्सव मनाउने र घरविहीन बिरालाहरूलाई पाल्न (एडेप्ट गर्न) प्रोत्साहित गर्ने दिन।
​टेडी बियर पिकनिक डे (संयुक्त राज्य अमेरिका): एउटा रमाइलो बिदाको दिन जहाँ बालबालिका र वयस्क दुवैले आफ्ना टेडी बियरसँग पिकनिकको आनन्द लिन्छन्।
​डोन्ट स्टेप अन अ बी डे (यूनाइटेड किंगडम): पारिस्थितिक प्रणाली (इकोसिस्टम) मा मौरीको महत्त्वबारे चेतना जगाउन र तिनीहरूलाई जोगाउन कदम चाल्नका लागि मनाइने दिवस।
​नेसनल पिना कोलाडा डे (संयुक्त राज्य अमेरिका): रम, नरिवलको क्रिम र भुइँकटहरको जुसबाट बन्ने ट्रपिकल ककटेल ‘पिना कोलाडा’ को आनन्द लिने र यसको कदर गर्ने दिन।

About Author

Advertisement