नयाँ दिल्ली: १० जुलाईको दिन इतिहासमा धेरै महत्त्वपूर्ण र ठूला घटनाहरू दर्ता छन्। १८०० मा आजकै दिन ब्रिटिश सरकारले कलकत्तामा फोर्ट विलियम कलेजको स्थापना गरेको थियो। १९७३ मा पाकिस्तानले बंगलादेशलाई एउटा छुट्टै देशको रूपमा मान्यता दिएको थियो।
१० जुलाईका महत्त्वपूर्ण घटनाहरू~
१२४६: नसीरुद्दीन मुहम्मद शाह दिल्लीको गद्दीमा आसीन भए।
१६२४: हल्याण्ड र फ्रान्सबीच स्पेन विरोधी सन्धिमा हस्ताक्षर भयो।
१८००: भारतमा ब्रिटिश सरकारले कलकत्तामा फोर्ट विलियम कलेजको स्थापना गर्यो।
१८४८: न्यूयोर्क र सिकागोबीच पहिलो टेलिग्राफ लिंक सुरु भयो।
१८८४: ओल्ड ट्राफोर्ड, इङ्गल्याण्डमा खेलिँदै गरेको पहिलो क्रिकेट टेस्ट म्याचको पहिलो दिन वर्षाका कारण रद्द भयो।
१८९३: अमेरिकाका डाक्टर ड्यानियल हेल विलियम्सले विश्वकै पहिलो सफल ओपन-हार्ट सर्जरी (खुल्ला मुटुको शल्यक्रिया) गरे।
१९०७: फ्रान्स र जापानबीच चीनको स्वतन्त्रता र अखण्डतालाई कायम राख्नका लागि एउटा सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो।
१९१३: क्यालिफोर्नियाको डेथ भ्यालीमा पृथ्वीको अहिलेसम्मकै सबैभन्दा बढी तापक्रम ५६.७° सेल्सियस (१३४ डिग्री फरेनहाइट) रेकर्ड गरियो।
१९१३: रोमानियाले बुल्गेरियाविरुद्ध युद्धको घोषणा गर्यो।
१९१८: रुसमा समाजवादी सोभियत संघको स्थापना भयो।
१९२४: डेनमार्कले ग्रीनल्याण्डमाथि आफ्नो अधिकार जमायो।
१९२५: सोभियत संघको आधिकारिक समाचार एजेन्सीको रूपमा ‘टास’ (टेलिग्राफ एजेन्सी अफ द सोभियत युनियन) को सुरुवात गरियो।
१९३१: पहिलो महिला विमानचालक अमेलिया इयरहार्टले पृथ्वीको परिक्रमा गर्ने उडान सुरु गरिन्।
१९४६: राजतन्त्रको अन्त्य भएपछि इटाली गणतान्त्रिक राष्ट्र बन्यो।
१९६२: अमेरिकाको नासा (नासा) र एटी एण्ड टी (एटी एन्ड टी) ले विश्वकै पहिलो सक्रिय सञ्चार उपग्रह ‘टेलस्टार-१’ अन्तरिक्षमा पठाएका थिए।
१९६५: ग्वालियरमा महिलाहरूका लागि पहिलो एनसीसी (नेशनल कैडेट कोर) कलेजको स्थापना भयो।
१९६६: वायुसेनाको लडाकु विमान ‘मिग’ को महाराष्ट्रको नासिक जिल्लामा निर्माण सुरु भयो।
१९७२: मुम्बईको मजगाउँ बन्दरगाहबाट पूर्ण वातानुकूलित जहाज ‘हर्षवर्धन’ को जलावतरण भयो।
१९७३: क्यारिबियन टापु बहामासले बेलायतबाट पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त गर्यो।
१९७३: पाकिस्तानले एउका प्रस्ताव पारित गरेर बंगलादेशलाई एउटा स्वतन्त्र देशको रूपमा मान्यता दिएको थियो।
१९८३: बेलायतमा मार्गरेट थ्याचर पुनः प्रधानमन्त्री बनिन्।
१९८६: भारतले इङ्गल्याण्डलाई ५ विकेटले हराएर लर्ड्समा पहिलो टेस्ट जित हासिल गर्यो।
१९९१: बोरिस येल्तसिनले रुसको पहिलो निर्वाचित राष्ट्रपतिका रूपमा शपथ लिए।
१९९५: म्यानमारकी लोकतन्त्र समर्थक एवं नजरबन्द नेत्री आङ सान सुकी करिब ६ वर्षको नजरबन्दपछि मुक्त भइन्।
१९९७: फिजीमा नयाँ संविधानको स्वीकृतिसँगै भारतीय समुदायले राजनीतिक अधिकार पाए।
१९९९: जेनेभामा पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सम्मेलन सुरु भयो।
२००१: सिल्भियो बर्लुस्कोनी इटालीको प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भए।
२००१: श्रीलंकाको संसद्लाई राष्ट्रपति चन्द्रिका कुमारतुङ्गाले निलम्बन गरिन्।
२००२: रोममा संयुक्त राष्ट्र विश्व खाद्य सम्मेलन आयोजना गरियो।
२००२: पाकिस्तानले विश्वको दोस्रो सर्वोच्च शिखर के-२ (के२) को नाम परिवर्तन गरेर ‘चोगोरी’ वा ‘शाहगोरी’ राख्यो।
२००३: नासाको मङ्गलयान रोभर लन्च भयो।
२००५: अर्जेन्टिना जुनियर विश्वकप हक्कीको नयाँ च्याम्पियन बन्यो।
२००५: भारत र श्रीलंकाबीच शिक्षा तथा सामुदायिक विकाससँग सम्बन्धित दुई सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो।
२००६: पाकिस्तानको अन्तर्राष्ट्रिय विमान मुल्तानमा दुर्घटनाग्रस्त भयो; विमानमा सवार सबै ४५ जना यात्रुको मृत्यु भयो।
२००६: रुसका विद्रोही नेता बसायेभ मारिए।
२००६: इनसैट-४सी (आईएनएसएट-४सी) भारतको भू-तुल्यकाली उपग्रह थियो, जसलाई प्रक्षेपण रकेट (जीएसएलवी-एफ०२) मार्फत ‘सतीश धवन अन्तरिक्ष केन्द्र’, श्रीहरिकोटाबाट प्रक्षेपण गरिएको थियो।
२००७: पाकिस्तानको इस्लामावादमा कट्टरपन्थीहरूको गढ मानिने लाल मस्जिदका नायब इमाम मौलाना अब्दुल रसिद गाजी सेनाको कारबाहीमा मारिए।
२००८: केन्द्र सरकारले तीनवटै सेनाका लागि ‘एकीकृत स्पेस सेल’ को घोषणा गर्यो।
२००८: भारतीय मूलका बेलायती लेखक सलमान रुस्दीलाई ‘बेस्ट अफ बुकर’ पुरस्कार प्रदान गरियो।
२०१३: चीनको सिचुआन प्रान्तमा पहिरो जाँदा ४० जनाको मृत्यु भयो।
२०१७: अमरनाथ यात्रामा आक्रमण भयो। (यसै अवधिमा कोरोना भाइरसलाई लिएर विश्वव्यापी सतर्कता जारी रहेका बेला अमेरिकाले आधिकारिक रूपमा डब्ल्यूएचओ (वर्ल्ड हेल्थ ऑर्गेनाइजेशनबाट आफ्नो सदस्यता फिर्ता लिने प्रक्रिया सुरु गरेको थियो।)
२०१८: युवाहरूलाई प्रेरित गर्न भारतमा अन्तर्राष्ट्रिय स्वर्ण पुरस्कार वितरण गरियो, जसमा देशभरका ५६ जना युवाहरूलाई यो शीर्ष पुरस्कार प्रदान गरियो।
२०१९: कर्नाटकमा सत्ताधारी गठबन्धनका १६ जना विधायकहरूले राजीनामा दिए।
२०२०: विदेशमा फसेका भारतीयहरूलाई फिर्ता ल्याउन भारत सरकारले ‘वन्दे भारत मिसन’ सुरु गर्यो; जसमा खाडी देशहरूका उडानहरूलाई प्राथमिकता दिइएको थियो।
२०२१: अश्विनी वैष्णवले देशको नयाँ रेल र सूचना प्रविधि (आईटी) मन्त्रीको रूपमा कार्यभार सम्हाले।
२०२२: ग्र्यान्डस्लाम: टेनिसका दिग्गज खेलाडी नोभाक जोकोभिचले निक किर्गियोसलाई हराएर आफ्नो २१औँ विम्बल्डन उपाधि जिते।
२०२३: लक्ष्य सेनले क्यानडा ओपन २०२३ ब्याडमिन्टन टूर्नामेन्टमा पुरुष एकलको उपाधि जिते।
२०२३: भारत र तान्जानियाले आफ्नो व्यापारिक सम्झौताको भुक्तानी स्थानीय मुद्रामा गर्न सुरु गरे।
२०२४: उत्तर प्रदेशको उन्नावमा लखनऊ-आगरा एक्सप्रेस-वेमा एक ट्याङ्कर र बस ठोक्किँदा १८ जना यात्रुको दुखद मृत्यु भयो र १९ जनाभन्दा बढी घाइते भए।
२०२५: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पद्वारा ट्यारिफ (आयात शुल्क) बढाउने धम्कीको ब्राजिल र अन्य देशहरूले विरोध गरे।
२०२५: सर्वोच्च अदालतले बिहारमा मतदाता नामावलीको विशेष सघन पुनरीक्षण प्रक्रियामा रोक लगाउन अस्वीकार गर्यो।
१० जुलाईमा जन्मेका व्यक्तिहरू~
१५०९: जोन क्याल्विन – फ्रान्सका प्रसिद्ध ईसाई धर्म सुधारक।
१८५६: निकोला टेस्ला – सर्वियाली-अमेरिकी वैज्ञानिक र आधुनिक प्रत्यावर्ती धारा (एसी) विद्युत प्रणालीका आविष्कारक।
१८९०: गोपीनाथ बोरदोलोई – महान स्वतन्त्रता सेनानी र असमका पहिलो मुख्यमन्त्री।
१९२१: असद भोपाली – प्रसिद्ध गीतकार र शायर।
१९३४: रजनीकान्त अरोल – भारतीय समाज सेवी।
१९४३: आर्थर ऐश – प्रसिद्ध अमेरिकी टेनिस खेलाडी र एड्स कार्यकर्ता।
१९४९: सुनील गावस्कर – भारतीय क्रिकेटर।
१९५०: बेगम परवीन सुल्ताना – भारतकी प्रसिद्ध शास्त्रीय गायिका।
१९५१: राजनाथ सिंह – प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ एवं उत्तर प्रदेशका पूर्व मुख्यमन्त्री (वर्तमान रक्षामन्त्री)।
१९५६: आलोक नाथ – भारतीय चलचित्रका चरित्र अभिनेता।
१९७२: सोफिया भेर्गाडा – कोलम्बियाली-अमेरिकी अभिनेत्री।
१९८०: जेसिका सिम्पसन – अमेरिकी गायिका र अभिनेत्री।
१० जुलाईमा भएका निधनहरू~
१८६३: क्लेमेन्ट क्लार्क मूर – अमेरिकाका प्रसिद्ध लेखक।
१८८४: पल मर्फी – अमेरिकाका विश्व प्रसिद्ध बुद्धिचाल (शतरंज) खेलाडी।
१९२७: सर गङ्गा राम – प्रसिद्ध इन्जिनियर, समाजसेवी र भारतमा हरित क्रान्तिका नायक।
१९४०: डोनाल्ड फ्रान्सिस टोवे – ब्रिटेनका प्रसिद्ध संगीतकार।
१९४१: फर्डिनान्ड “जेली रोल” मर्टन – अमेरिकाका प्रख्यात ज्याज पियानो वादक।
१९७१: अरदशिर गोदरेज – भारतका महान उद्योगपति व गोदरेज समूहका सह-संस्थापक।
१९७१: भिखारी ठाकुर – भोजपुरीका सशक्त लोक कलाकार।
१९८२: सेइची मियाके – जापानी इन्जिनियर र आविष्कारक, जो ट्याक्टाइल पेभिङ (दृष्टिविहीनहरूका लागि सडकमा बिछ्याइने पहेंलो ब्लक) को कामको लागि चिनिन्छन्।
२००४: अब्दुल गफुर – भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका राजनीतिज्ञ तथा बिहारका मुख्यमन्त्री।
२०१२: डल्फी – फिलिपिनो हास्य कलाकार र अभिनेता।
२०१४: जोहरा सहगल – प्रसिद्ध अभिनेत्री एवं रङ्गमञ्च कलाकार।
२०१५: ओमर सरिफ – इजिप्टका अभिनेता, जसलाई इजिप्टका सर्वश्रेष्ठ पुरुष चलचित्र कलाकारहरूमध्ये एक मानिन्छ।
२०१९: जिम बुटन – प्रख्यात अमेरिकी बेसबल खेलाडी र लेखक।
१० जुलाईमा मनाइने महत्त्वपूर्ण दिवसहरू१
ग्लोबल एनर्जी इन्डिपेन्डेन्स डे (विश्व ऊर्जा स्वतन्त्रता दिवस): वैकल्पिक ऊर्जा स्रोतहरू र नवीकरणीय ऊर्जाका रूपहरूबारे चेतना जगाउने दिन।
नेसनल क्लेरिह्यू डे (संयुक्त राज्य अमेरिका): एडमण्ड क्लेरिह्यू बेन्टली (क्लेरिह्यूका आविष्कारक) को सम्मानमा मनाइने दिन, जुन एक मनोरञ्जनात्मक, जीवनीपरक कविताको रूप हो।
नेसनल किटन डे (संयुक्त राज्य अमेरिका): बिरालाका बच्चाहरूले जीवनमा ल्याउने खुसीको उत्सव मनाउने र घरविहीन बिरालाहरूलाई पाल्न (एडेप्ट गर्न) प्रोत्साहित गर्ने दिन।
टेडी बियर पिकनिक डे (संयुक्त राज्य अमेरिका): एउटा रमाइलो बिदाको दिन जहाँ बालबालिका र वयस्क दुवैले आफ्ना टेडी बियरसँग पिकनिकको आनन्द लिन्छन्।
डोन्ट स्टेप अन अ बी डे (यूनाइटेड किंगडम): पारिस्थितिक प्रणाली (इकोसिस्टम) मा मौरीको महत्त्वबारे चेतना जगाउन र तिनीहरूलाई जोगाउन कदम चाल्नका लागि मनाइने दिवस।
नेसनल पिना कोलाडा डे (संयुक्त राज्य अमेरिका): रम, नरिवलको क्रिम र भुइँकटहरको जुसबाट बन्ने ट्रपिकल ककटेल ‘पिना कोलाडा’ को आनन्द लिने र यसको कदर गर्ने दिन।











