​देश-दुनियाको इतिहासमा आज २२ सेप्टेम्बरको दिन

ac2307ae-10b2-4156-b460-4e6feec1dcdf

​नयाँ दिल्ली: यो कुरा कसलाई थाहा छैन र, बेलायतको इस्ट इन्डिया कम्पनीको स्थापना भारतसँग व्यापार गर्नका लागि गरिएको थियो। तर, भारतका धन-धान्यले पूर्ण राज्यहरू बीचको आपसी झगडा र बलियो नेतृत्वको कमीलाई देखेर कम्पनीको साम्राज्यवादी महत्वाकांक्षा जागृत भयो र उसले भारतको इतिहास र भूगोल नै बदलेर राखिदियो।
​इस्ट इन्डिया कम्पनीको स्थापनामा २२ सेप्टेम्बरको एउटा विशेष महत्व छ। वास्तवमा १५९९ मा २२ सेप्टेम्बरकै दिन लन्डनमा २१ जना व्यापारीहरूको बैठक बसेको थियो। यस बैठकमा भारतसँग व्यापार गर्नका लागि एउटा कम्पनी गठन गर्नेबारे विचार गरिएको थियो। यसलाई इस्ट इन्डिया कम्पनीको स्थापनातर्फको पहिलो कदम मान्न सकिन्छ।
​देश-दुनियाको इतिहासमा २२ सेप्टेम्बरको तारिखमा दर्ता भएका अन्य महत्वपूर्ण घटनाहरूको सिलसिलावार विवरण यस प्रकार छ:
​१५९९: लन्डनको फाउन्डर हलमा भएको २१ व्यापारीहरूको बैठक ब्रिटिश इस्ट इन्डिया कम्पनीको स्थापनाको दिशामा चालिएको पहिलो ऐतिहासिक कदम थियो।
​१७८९: अमेरिकी कंग्रेसले आधिकारिक रूपमा युनाइटेड स्टेट्स पोस्टमास्टर जनरलको कार्यालय स्थापना र अधिकृत गरेको थियो। यस अधिनियम पारित भएलगत्तै, २६ सेप्टेम्बर १७८९ मा राष्ट्रपति जोर्ज वासिङ्टनले स्यामुअल ओसगुडलाई देशको पहिलो आधिकारिक पोस्टमास्टर जनरल नियुक्त गरे।
​१७९२: २१ सेप्टेम्बर १७९२ मा फ्रान्सको नेसनल कन्भेन्सनले राजतन्त्र अन्त्य गरी फ्रान्सलाई गणतन्त्र घोषणा गरेको थियो, और २२ सेप्टेम्बर १७९२ देखि यसका ऐनहरूलाई गणतन्त्रको प्रथम वर्षबाट लागू भएको मानियो।
​१९०३: न्युयोर्कमा बस्ने एक इटालियन आप्रवासी इटालो मार्चिओनीले आइसक्रिम कोन बनाउने मेसिनको पेटेन्टका लागि आवेदन दिएका थिए, जुन उनले डिसेम्बर १९०३ मा (पेटेन्ट नम्बर यूएस७४६९७१) प्राप्त गरे। मार्चिओनी १८९६ देखि नै न्युयोर्कको सडकमा ठेलागाढामा आइसक्रिम बेच्थे। सुरुमा उनी काँचको गिलास (जसलाई ‘पेनी लिक्स’ भनिन्थ्यो) मा आइसक्रिम दिन्थे, तर मानिसहरूले प्रायः गिलास फुटाउँथे वा साथमै लिएर जान्थे। यही नोक्सानीबाट बच्न उनले खानयोग्य वेफर कप (कोन) बनाउने तरिका खोजेका थिए।
​१९१४: प्रथम विश्वयुद्धका क्रममा जर्मन युद्धपोत ‘एसएमएस एमडेन’ ले ब्रिटिश भारतको मद्रास (हाल चेन्नई) बन्दरगाहमा भीषण बमबारी गरेको थियो। प्रथम विश्वयुद्धका क्रममा भारतीय उपमहाद्वीपमा भएको यो एकमात्र सैन्य हमला थियो। यस हमलाको नेतृत्व जर्मन क्याप्टेन कार्ल भोन मुलरले गरेका थिए। जर्मन युद्धपोतले बर्मा आयल कम्पनीको तेल ट्याङ्कहरूलाई निशाना बनायो, जसबाट लगभग ३,४६,००० ग्यालन इन्धन जलेर नष्ट भयो। यस हमलामा एउटा मालवाहक जहाज डुब्यो र केही मानिसहरूको ज्यानसमेत गयो।
​१९५५: बेलायतमा पहिलोपटक व्यावसायिक टेलिभिजनको सुरुवात भएको थियो, जसबाट आईटीभी (इन्डिपेन्डेन्ट टेलिभिजन) नेटवर्कको जन्म भयो। दर्शकहरूको अनुभव खराब नहोस् भनेर टेलिभिजनमा हर घण्टा केवल ६ मिनेट मात्र विज्ञापन देखाउने अनुमति दिइएको थियो। धार्मिक र पारिवारिक समयको सम्मान गर्नका लागि आइतबार बिहान विज्ञापन वा व्यावसायिक कार्यक्रमहरू प्रसारण गर्ने अनुमति थिएन। बेलायतको टेलिभिजन इतिहासको सबैभन्दा पहिलो विज्ञापन ‘गिब्स एसआर टुथपेस्ट’ को थियो। यसअघि बेलायतमा बीबीसीको मात्र एकाधिकार थियो, जुन विज्ञापनरहित चल्दथ्यो।
​१९६१: अमेरिकी राष्ट्रपति जोन एफ. केनेडीले पिस कोरको स्थापनाका लागि कंग्रेसको अधिनियममा हस्ताक्षर गरेका थिए। यसको उद्देश्य अन्तर्राष्ट्रिय शान्ति र मित्रतालाई प्रवर्धन गर्नु थियो। यसअन्तर्गत अमेरिकी स्वयंसेवकहरूलाई विकासोन्मुख देशहरूमा शिक्षा, स्वास्थ्य र कृषि जस्ता क्षेत्रमा सहयोगका लागि पठाइन्छ।
​१९६५: संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदको प्रस्तावअन्तर्गत भारत र पाकिस्तानबीच युद्धविरामको सहमति बनेको थियो, जुन २३ सेप्टेम्बर १९६५ मा बिहान ३:३० बजेदेखि लागू भयो। संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदले २० सेप्टेम्बर १९६५ मा प्रस्ताव २११ पारित गरेको थियो, जसमा दुवै देशलाई शत्रुता समाप्त गर्न अपिल गरिएको थियो। भारतले २१ सेप्टेम्बर र पाकिस्तानले २२ सेप्टेम्बरमा यो युद्धविराम प्रस्ताव स्वीकार गरेका थिए।
​१९६६: अमेरिकी अन्तरिक्ष यान ‘सर्वेयर २’ चन्द्रमाको सतहमा अनियन्त्रित भई ठोक्किएको थियो, जसका कारण यो मिसन असफल भयो। यो यानलाई चन्द्रमामा सुरक्षित रूपमा ओराल्न (सफ्ट ल्यान्डिङ) र त्यहाँका तस्बिरहरू पठाउनका लागि पठाइएको थियो, ताकि भविष्यका अपोलो मानव मिसनका लागि जानकारी संकलन गर्न सकियोस्।
​१९७७: फुटबलका सर्वकालीन महान खेलाडी पेलेको नेतृत्वमा अमेरिकी क्लब न्युयोर्क कसमसको फुटबल टोली दुईवटा प्रदर्शनी खेल खेल्नका लागि कलकत्ता (हाल कोलकाता) को दमदम विमानस्थल पुगेको थियो। २४ सेप्टेम्बर १९७७ मा कोलकाताको प्रसिद्ध इडन गार्डन्स स्टेडियममा न्युयोर्क कसमस र भारतको परम्परागत क्लब मोहन बगानबीच मैत्रीपूर्ण खेल खेलियो। ८०,००० भन्दा बढी दर्शकको उपस्थितिमा खेलिएको यो रोमान्चक खेल २-२ को बराबरीमा सकिएको थियो। मोहन बगानका तर्फबाट श्याम थापा र मोहम्मद हबीबले गोल गरेका थिए।
​१९८०: इराकद्वारा इरानमाथि पूर्ण आक्रमण गरेसँगै दुई देशबीचको सीमा संघर्ष भीषण युद्धमा परिणत भएको थियो, जुन लगभग आठ वर्षसम्म चल्यो। इराकी राष्ट्रपति सद्दाम हुसेनले इरानमाथि हवाई र स्थल आक्रमण गरे। यो युद्ध २२ सेप्टेम्बर १९८० देखि सुरु भई २० अगस्ट १९८८ मा संयुक्त राष्ट्रसंघको प्रस्तावअन्तर्गत युद्धविराम नभएसम्म चल्यो।
​१९८८: क्यानडाका तत्कालीन प्रधानमन्त्री ब्रायन मुलरोनीले दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा जापानी-क्यानडाली नागरिकहरूप्रति भएको अन्यायका लागि औपचारिक रूपमा क्षमायाचना गरेका थिए र जीवित रहेका प्रभावितहरूलाई प्रतिव्यक्ति $२१,००० क्षतिपूर्ति दिने बाचा पनि गरे। दोस्रो विश्वयुद्धपछि (विशेष गरी १९४१ मा पर्ल हार्बरमा भएको हमलापछि), क्यानडा सरकारले सुरक्षाको हवाला दिँदै लगभग २२,००० जापानी-क्यानडाली नागरिकहरूलाई जबर्जस्ती घरबाट निकालेर नजरबन्द शिविरहरूमा पठाएको थियो। यस क्रममा उनीहरूको सम्पत्ति पनि जफत गरिएको थियो। १९८८ मा जापानी-क्यानडाली क्षतिपूर्ति सम्झौताअन्तर्गत सरकारले युद्धका क्रममा क्यानडाली नागरिकहरूसँग जातिका आधारमा भेदभाव र मानवअधिकार उल्लङ्घन भएको स्वीकार गर्यो।
​१९९२: संयुक्त राष्ट्र महासभाले बोस्निया र हर्जेगोविनाको युद्धमा आक्रामक भूमिका खेलेका कारण युगोस्लाभियालाई संयुक्त राष्ट्रसंघबाट निष्कासित गरेको थियो। युगोस्लाभिया (जसमा त्यसबेला मुख्य रूपमा सर्बिया र मोन्टेनेग्रो सामेल थिए) माथि बोस्नियाली युद्धमा सर्ब सेनालाई सैन्य र वित्तीय मद्दत दिएर भारी हिंसा र जातीय संहारलाई प्रश्रय दिएको आरोप थियो।
​२००२: फ्रान्सले आइभरी कोस्टमा आफ्ना नागरिकहरूको सुरक्षाका लागि आफ्नो सेना पठाएको थियो। १९ सेप्टेम्बर २००२ मा आइभरी कोस्टका सैनिकहरूको एउटा समूहले राष्ट्रपति लरेन्ट बगाबोको सरकारविरुद्ध कु (तख्तापलट) को प्रयास गरेको थियो, जुन असफल भयो तर यसले ठूलो गृहयुद्धको रूप लियो। फ्रान्सले आफ्ना र अन्य विदेशी नागरिकहरूलाई सुरक्षित बाहिर निकाल्न तुरुन्तै आफ्ना सैनिकहरू परिचालन गर्यो। यस अभियानलाई पछि ‘अपरेशन लिकोर्न’ नाम दिइयो।
​२००६: अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सीको एटलान्टिस स्पेस शटल अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनको निर्माण मिसन सफलतापूर्वक पूरा गरी फ्लोरिडाको केनेडी स्पेस सेन्टरमा सुरक्षित रूपमा अवतरण गरेको थियो। एटलान्टिसको यो १२ दिने मिसनको मुख्य उद्देश्य अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनको निर्माण कार्यलाई अघि बढाउनु थियो। यसअन्तर्गत स्टेशनका लागि भारी पी३/पी४ ट्रस र सौर्य ऊर्जा प्यानलको नयाँ सेट जडान गरिएको थियो।
​२००६: भारतको नेसनल क्याडेट कोर (एनसीसी) को १० सदस्यीय टोली रुस (मस्को) को भ्रमणमा गएको थियो। यो भ्रमण रुसी महासंघ सरकारको शिक्षा मन्त्रालय (युवा मामिला विभाग) को निमन्त्रणामा आयोजना गरिएको थियो। यस भ्रमणको मुख्य उद्देश्य भारत-रुस युथ एक्सचेन्ज प्रोग्रामअन्तर्गत दुवै देशका युवाहरूबीच सांस्कृतिक समझदारी, आपसी मूल्यमान्यता र मित्रतालाई बढावा दिनु थियो।
​२००७: इरानले आफ्नो सैन्य परेडका क्रममा १,८०० किलोमिटर मारक क्षमता भएको नयाँ ब्यालिस्टिक मिसाइल ‘घद्र-१’ को सार्वजनिक प्रदर्शन गरेको थियो। यो मिसाइल मध्यपूर्वमा रहेका धेरै महत्वपूर्ण ठेगानाहरूसम्म पुग्न सक्षम थियो।
​२००७: अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाको ‘मार्श ओडिसी’ क्राफ्टले मंगल ग्रहमा सातवटा गुफाजस्ता आकृतिहरूको पत्ता लगाएको थियो। वैज्ञानिकहरूले यी आकृतिहरूलाई ‘सेभेन सिस्टर्स’ नाम दिएका थिए, जुन भविष्यका मानव मिसनका लागि प्राकृतिक आश्रय बन्न सक्ने सम्भावनाका कारण अत्यन्तै महत्वपूर्ण खोज मानिएको थियो।
​२००८: तत्कालीन भारतीय प्रधानमन्त्री डा. मनमोहन सिंह अमेरिका र फ्रान्सको १० दिने भ्रमणमा प्रस्थान गरेका थिए। भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्रीले अमेरिकी राष्ट्रपति जोर्ज डब्ल्यु. बुससँग भेटघाट गरे, जसमा भारत-अमेरिका नागरिक परमाणु सम्झौता (१२३ सम्झौता) र व्यापक द्विपक्षीय मुद्दाहरूमा छलफल भयो। फ्रान्स बसाइका क्रममा प्रधानमन्त्रीले फ्रान्सेली राष्ट्रपति निकोलस सार्कोजीसँग भेट गरे र दुवै देशबीच परमाणु सहयोग सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिइयो।
​२०११: भारतीय योजना आयोगले सर्वोच्च अदालतमा दर्ता गरेको शपथपत्रमा शहरहरूमा ९६५ रुपैयाँ र गाउँहरूमा ७८१ रुपैयाँ प्रतिमहिना खर्च गर्ने व्यक्तिलाई गरिब मान्न अस्वीकार गर्यो। योजना आयोगले सुरेश तेन्दुलकर समितिको सूत्रका आधारमा यो गणना गरेको थियो, जसको उद्देश्य सरकारी कल्याणकारी योजनाहरूका लागि लाभग्राहीहरूको पहिचान गर्नु थियो।
​२०१७: कलकत्ता उच्च अदालतले पश्चिम बंगालको ममता बनर्जी सरकारको त्यो आदेशलाई रद्द गरिदिएको थियो, जसमा मुहर्रम (१ अक्टोबर २०१७) को दिन र विजया दशमी (३० सेप्टेम्बर २०१७) मा राति १० बजेपछि दुर्गा मूर्ति विसर्जनमा रोक लगाइएको थियो।
​२०१८: इरानको अहवाज शहरमा वार्षिक सैन्य परेडका क्रममा आतंकवादीहरूले आक्रमण गरेका थिए, जसमा महिला र बालबालिकासहित कम्तीमा २५ देखि २९ जना मारिएका थिए। यस आक्रमणको जिम्मेवारी इस्लामिक स्टेट र ‘अहवाजको मुक्तिका लागि अरब संघर्ष आन्दोलन’ ले लिएका थिए।
​२०१९: पाकिस्तानको स्कर्दुबाट रावलपिन्डी जाँदै गरेको एउटा बसको ब्रेक फेल भएका कारण पहाडमा ठोक्किँदा कम्तीमा २२ जनाको मृत्यु भयो र १५ जना घाइते भए।
​२०१९: भारतीय फ्रिस्टाइल पहलवान दीपक पुनियाले विश्व कुस्ती च्याम्पियनसिप २०१९ (नुर-सुल्तान, कजाखस्तान) मा पुरुषको ८६ किलोग्राम तौल समूहमा रजत पदक जितेका थिए।
​२०१९: जोया अख्तरद्वारा निर्देशित हिन्दी चलचित्र ‘गली बोय’ लाई ९२ औँ एकेडेमी अवार्ड्स (अस्कर २०२०) का लागि ‘बेस्ट इन्टरनेसनल फिचर फिल्म’ विधामा भारतको आधिकारिक प्रविधिको रूपमा छनोट गरिएको थियो।
​२०१९: ह्युस्टन, टेक्सासको एनआरजी स्टेडियममा आयोजित ऐतिहासिक ‘हाउडी, मोदी!’ कार्यक्रममा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले संयुक्त रूपमा ५०,००० भन्दा बढी भारतीय-अमेरिकीहरूलाई सम्बोधन गरेका थिए।
​२०२०: भारतमा कोभिड-१९ बाट निको हुने बिरामीको संख्या ४४ लाखनजिक पुगेको थियो र रिकभरी रेटका हिसाबले भारत विश्वस्तरमै शीर्ष स्थानमा थियो। उता अमेरिकामा कोरोनाबाट ज्यान गुमाउनेको कुल संख्या २ लाख नाघेको थियो।
​२०२०: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले बिहारका सबै ४५,९४५ गाउँहरूलाई अप्टिकल फाइबर इन्टरनेट सेवाले जोड्ने एउटा ठूलो परियोजनाको शुभारम्भ गरेका थिए।
​२०२०: भारत र मालदिभ्सबीच पहिलोपटक प्रत्यक्ष कार्गो फेरी सेवा “एमसीपी लिन्ज” को सुरुवात गरिएको थियो, जसको उद्देश्य दुवै देशबीच व्यापारिक सम्बन्ध र आर्थिक सहयोगलाई प्रवर्धन गर्नु थियो।
​२०२१: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी अमेरिकाको चार दिने भ्रमणका लागि प्रस्थान गरेका थिए।
​२०२२: आरएसएस प्रमुख मोहन भागवतले आजाद मार्केट (सदर बजार) स्थित ‘मदरसा तजविदुल कुरान’ को भ्रमण गरेका थिए।
​२०२२: रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनद्वारा आंशिक सैन्य परिचालनको घोषणापछि देशका ३८ भन्दा बढी शहरहरूमा व्यापक विरोध प्रदर्शन भएका थिए। प्रदर्शनका क्रममा १,३०० भन्दा बढी मानिसहरूलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको थियो।
​२०२२: रुस र युक्रेनबीच युद्ध सुरु भएयताकै सबैभन्दा ठूलो बन्दी आदानप्रदान भएको थियो। यो ऐतिहासिक सम्झौता गराउन टर्कीका राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगान र साउदी अरबका क्राउन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमानले महत्वपूर्ण मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गरेका थिए।
​२०२३: भारत र क्यानडाबीच बढ्दो कूटनीतिक तनावका बीच भारतले क्यानडाका लागि भिसा सेवा अस्थायी रूपमा रद्द गरेको थियो।
​२०२३: मध्य प्रदेशका तत्कालीन मुख्यमन्त्री शिवराज सिंह चौहानले जबलपुरमा आयोजित एक जनसभाका क्रममा २१ वर्षभन्दा माथिका अविवाहित युवती/महिलाहरूलाई पनि ‘मुख्यमन्त्री लाडली बहना योजना’ को लाभ मिल्ने घोषणा गरेका थिए, जसअन्तर्गत उनीहरूले प्रतिमहिना आर्थिक सहायता (१,२५० रुपैयाँ) पाउनेछन्।
​२०२३: मिडिया मुगल रुपर्ट मर्डोकले फक्स र न्युज कर्पको प्रमुख पदबाट हट्ने घोषणा गरे।
​२०२३: पञ्जाबका गुण्डा नाइकेबाट आतंकवादी बनेका सुखदुल सिंह गिल उर्फ सुक्का दुनेकेको क्यानडाको विनिपेग शहरमा अज्ञात बन्दुकधारीहरूले गोली हानी हत्या गरेका थिए।
​२०२४: बंगलादेशको अन्तरिम सरकारले दुर्गा पूजाअघि भारतलाई ३,००० टन हिल्सा माछा निर्यातमा लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउने र पुनः पठाउने अनुमति दिने निर्णय गरेको थियो।
​२०२४: २१-२३ सेप्टेम्बर २०२४ को आफ्नो संयुक्त राज्य अमेरिका भ्रमणका क्रममा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले डेलावेयरको विलमिङटनमा अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनसँग भेट गरे र चौथो क्वाड शिखर सम्मेलनमा भाग लिएका थिए।
​२०२४: श्रीलङ्काको राष्ट्रपति निर्वाचनमा नेसनल पिपुल्स पावर (NPP) का नेता अनुरा कुमारा दिसानायकेले ऐतिहासिक जित हासिल गरेका थिए।
​२०२५: बेलायत, क्यानडा, फ्रान्स, अस्ट्रेलिया र पोर्चुगललगायत धेरै प्रमुख देशहरूले प्यालेस्टाइन राज्यलाई औपचारिक रूपमा देशको रूपमा मान्यता दिए।
​२०२५: सुपर टाइफुन रागासा (जसलाई स्थानीय रूपमा ‘मान्डो’ पनि भनिन्छ) ले उत्तरी फिलिपिन्सको बाबुयान द्वीप समूह (विशेष गरी पानुइतान द्वीप) र उत्तरी लुजोन क्षेत्रमा ठूलो तबाही मचायो। यस महातूफानका कारण फिलिपिन्समा कम्तीमा १० देखि ११ जनाको ज्यान गयो र धेरै माझीहरू बेपत्ता भए।
​२२ सेप्टेम्बरमा जन्मिएका व्यक्तिहरू~
​१२११: इब्न खल्लिकान – १३ औँ शताब्दीका प्रसिद्ध इराकी विद्वान, इतिहासकार र न्यायविद्।
​१४८०: तेनाली रामा – विजयनगर साम्राज्यका राजा कृष्णदेवरायका दरबारका प्रसिद्ध कवि, दार्शनिक र विदूषक, जो आफ्नो तिखो बुद्धि र हास्यव्यंग्यका लागि चिनिन्छन्।
​१५१५: एनी अफ क्लिभ्स – इङ्ल्यान्डका राजा हेनरी आठौँकी चौथो पत्नी र इङ्ल्यान्डकी रानी।
​१७९१: माइकल फ्याराडे – इङ्ल्यान्डका एक महान वैज्ञानिक, जसले विद्युत चुम्बकीय प्रेरणाको खोज गरे र पहिलो इलेक्ट्रिक मोटर बनाए।
​१८५३: शारदा देवी – रामकृष्ण परमहंसकी जीवनसङ्गिनी।
​१८६९: वी. एस. श्रीनिवास शास्त्री – भारतका महान समाज सुधारक र उदारवादी राजनीतिज्ञ।
​१९५०: पवन कुमार चामलिङ – भारतको सिक्किम राज्यका पूर्व मुख्यमन्त्री तथा राजनीतिक दल ‘सिक्किम डेमोक्रेटिक फ्रन्ट’ का संस्थापक।
​१९५६: रञ्जिता कौर – हिन्दी चलचित्रकी प्रसिद्ध अभिनेत्री।
​१९५८: आन्द्रेया बोसेली – इटालीका विश्वप्रसिद्ध दृष्टिविहीन ओपेरा गायक तथा संगीतकार।
​१९७९: रोहित सरदाना – भारतीय समाचार एंकर।
​१९८४: रिद्धि डोगरा – लोकप्रिय भारतीय टेलिभिजन तथा चलचित्र अभिनेत्री।
​१९८५: तातियाना मसलानी – एमी पुरस्कार विजेता क्यानडाली अभिनेत्री, जो ‘अर्फन ब्ल्याक’ र मार्भलको ‘शी-हल्क’ वेब सिरिजका लागि प्रसिद्ध छिन्।
​१९८७: टम फेल्टन – हलिउडका प्रसिद्ध ब्रिटिश अभिनेता, जसलाई ‘ह्यारी पोटर’ चलचित्रहरूमा ‘ड्रेको माल्फोय’ को लोकप्रिय भूमिकाका लागि विश्वभर चिनिन्छ।
​१९८८: साना अत्यधिक – भारतीय अभिनेत्री र मोडल।
​२२ सेप्टेम्बरमा भएका निधनहरू~
​१५३९: श्री गुरु नानक देव जी – सिख धर्मका संस्थापक र पहिलो गुरु।
​१७७६: नेथन हेल – अमेरिकी क्रान्तिकारी युद्धका जासुस र देशभक्त, जसलाई अंग्रेजहरूले फाँसी दिएका थिए।
​१९५६: फ्रेडरिक सोडी – प्रसिद्ध ब्रिटिश रसायनशास्त्री जसले रेडियोधर्मी पदार्थ र आइसोटोपको खोजका लागि नोबेल पुरस्कार पाएका थिए।
​१९७९: मौलाना अबुल आला मौदुदी – इस्लामिक विचारक, लेखक र जमात-ए-इस्लामीका संस्थापक। उनलाई २० औँ शताब्दीका सबैभन्दा प्रभावशाली इस्लामिक विचारकमध्ये एक मानिन्छ, जसले आधुनिक इस्लामिक पुनरुत्थानवादको आधार शिला राखे।
​१९९१: दुर्गा खोटे – हिन्दी र मराठी सिनेमाकी महान् एवं प्रसिद्ध अभिनेत्री।
​१९८९: इर्भिङ बर्लिन – अमेरिकी इतिहासका सबैभन्दा महान र प्रसिद्ध संगीतकार तथा गीतकारहरूमध्ये एक।
​१९९९: जोर्ज सी. स्कट – प्रसिद्ध अमेरिकी अभिनेता, जसले चलचित्र ‘प्याटन’का लागि सर्वोत्कृष्ट अभिनेताको अस्कर पुरस्कार अस्वीकार गरिदिएका थिए।
​२००७: मार्सेल मार्सा – संसारका सबैभन्दा प्रसिद्ध फ्रान्सेली माइम (मुक अभिनय) कलाकार।
​२०११: मन्सुर अली खान पटौदी (टाइगर पटौदी) – भारतका महान पूर्व क्रिकेटर र भारतीय टेस्ट क्रिकेट टोलीका सबैभन्दा कान्छा कप्तान। उनको कप्तानीमा भारतले १९६७ मा न्युजिल्यान्डविरुद्ध आफ्नो पहिलो वैदेशिक टेस्ट श्रृंखला जितेको थियो। उनी पटौदीका नवौँ नवाब थिए।
​२०२०: आशालता वाबगाउँकर – दिग्गज मराठी र हिन्दी चलचित्र अभिनेत्री।
​२२ सेप्टेम्बरका महत्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू~
​राष्ट्रिय रोज (गुलाब) दिवस: यो दिन क्यान्सर रोगीहरू, क्यान्सरबाट निको भएका मानिसहरू र उनीहरूको रेखदेख गर्नेहरूप्रति सहानुभूति, सम्मान र समर्थन व्यक्त गर्नका लागि मनाइन्छ। यो दिनको सुरुवात क्यानडाकी १२ वर्षीया मेलिन्डा रोजको सम्झनामा गरिएको थियो, जो एस्किन ट्युमर नामक दुर्लभ ब्लड क्यान्सरबाट पीडित थिइन्। बिरामीसँग जुध्दै गर्दा पनि उनले अन्य क्यान्सर रोगीहरूलाई पत्र, कविता र इमेल पठाएर उनीहरूको हौसला बढाएकी थिइन्।
​विश्व राइनो (गैँडा) दिवस: गैँडाका सबै पाँच विद्यमान प्रजातिहरूको संरक्षण र उनीहरूले सामना गरिरहेका चुनौतीहरूबारे जनचेतना जगाउन हरेक वर्ष २२ सेप्टेम्बरमा विश्वस्तरमा यो दिवस मनाइन्छ। यसको सुरुवात वर्ल्ड वाइल्डलाइफ फन्ड (डब्लुडब्लुएफ-दक्षिण अफ्रिका) द्वारा गरिएको थियो।
​विश्व कार-मुक्त दिवस: यो एउटा वैश्विक पहल हो जसले सवारी साधन धनीहरूलाई एक दिनका लागि आफ्ना कारहरूको प्रयोग छोड्न र सार्वजनिक यातायात, साइकल वा पैदल हिँड्नका लागि प्रोत्साहित गर्दछ। यसको मुख्य उद्देश्य बढ्दो प्रदूषण कम गर्नु र वातावरणलाई अनुकूल बनाउनु हो।

About Author

Advertisement