डिजिटल अल्पनाद्वारा परम्परागत अल्पनाको बजार कब्जा

IMG-20241016-WA0272

जलपाईगढी: आज कोजागरी लक्ष्मी पूजा हो। घरका लक्षीहरुको हातले अल्पनाले घर सजाइएको छ। तर, परम्परागत चाक माटोको अल्पनाको बजार अहिले डिजिटल अल्पनाले कब्जा गरेको छ। बंगाली परम्परागत अल्पना संस्कृति अब डिजिटल अल्पानामा जीवित छ। कोजागरी लक्ष्मी पूजा एक क्षेत्रीय र जिल्लावार क्षेत्रीय अनुष्ठान हो। आज पनि पूरै बंगाल  र उत्तर बंगालमा घर-घरमा पञ्चाली वाचन गरी लक्ष्मीको पूजा गरिन्छ। प्रसादमा मिठाई बाहेक फलफुल, मोया, नाडु आदि पर्दछन्। देवी लक्ष्मीको अनुष्ठानको पनि धेरै महत्व छ। कतिपय परिवारमा कुल १४ वटा पुजा भाडामा पूजा सामग्री राखिन्छ। केराको पातलाई पैसा, सुनका सिक्का, करी, पहेंलो र हरितकीले सजाइन्छ। यस विशेष दिनमा वर्षभरि देवी लक्ष्मीको पूजा गर्ने र कोजागरी लक्ष्मी पूजाको अल्पनामा धेरै भिन्नताहरू छन्। यस कोजागरी लक्ष्मी पूजामा चामलको अल्पना, सिक्का र माँ लक्ष्मीको पदचिह्न सबै प्रतीकहरूले पूजाको फरक-फरक महत्त्व बुझाउने भएकाले यो विशेष प्रकारको अल्पना पूजा व्यवस्थाको अंश बन्न पुगेको छ। तर २०औं शताब्दीमा, डिजिटल युगमा, यो अल्पना कुनै न कुनै रूपमा डिजिटल युगमा बंगालीको अदृश्यतामा पुगेको छ। अहिले घरका आमा, दिदीबहिनी र हजुरआमाहरू त्यही चाक माटो वा आधा सिमित कपडाले अल्पना रङ लगाउन आएका छन्। तर, यस दिन लक्ष्मी पूजाको साँझ घरका लक्ष्मीले बनाएको अल्पनाले भगवानको घर सजाइन्छ।

About Author

Advertisement