नयाँ दिल्ली: तेजसमा प्रधानमन्त्री मोदीको भर्खरको उडानले स्वदेशी लडाकु विमानहरू निर्माण गर्न र तिनीहरूलाई सैन्य बेडामा समावेश गर्ने राजनीतिक प्रयास देखाउँदछ। तेजसले विभिन्न देशमा युद्धाभ्यास गर्दै आफ्नो शक्ति प्रदर्शन गरेको छ। तेजस मार्फत आउँदो दिनमा वायुसेनाको शक्ति पनि बढ्ने छ। मिग-२१ जस्ता पुराना लडाकु विमानहरू पूर्ण रूपमा निवृत्त भएपछि, तेजस विमानहरू वायुसेनाको शक्ति हुनेछन्। तर, शुरुका वर्षहरूमा बन्ने तेजसको कथा निकै सुस्त थियो र जसरी पाइयो त्यसमा कुनै उत्साह थिएन। तर, अहिले तेजसले नराम्रो सम्झनाहरू छोडेका छन्। तेजस लडाकु विमान हिन्दुस्तान एरोनटिक्स लिमिटेड (एचएएल) ले उत्पादन गरिरहेको छ। यी सबैको बीचमा यो टर्निङ प्वाइन्ट कसरी आयो भन्ने कथा पनि निकै रोचक छ।

यो मोड लिनुको पछाडि चीन प्रमुख कारण हो। भारत चीनको प्रमुख रणनीतिक प्रतिद्वन्द्वीको रूपमा उभिएको छ। भारतको लागि अर्को धक्का युक्रेन युद्ध थियो जसले विदेशी रक्षा आपूर्तिलाई जोखिममा पारेको थियो। विश्वको सबैभन्दा ठूलो रक्षा आयातकर्ता भारतले ठूलो चुनौतीको सामना गर्यो। चीनको तयारी र त्यससँगको बढ्दो तनावलाई हेर्दा भारत धेरै समय चुप बस्न सकेन। वायुसेनासँग पहिले नै लडाकु विमानको अभाव छ। यी सबैको बीचमा तेजस प्रवेश गर्छ। वायुसेनामा लडाकु विमानको अभाव तेजसको उत्पादनबाट मात्र पूरा गर्न सकिन्छ। चीन-पाकिस्तानको संयुक्त चुनौती सामना गर्न कम्तीमा ४२ स्क्वाड्रन चाहिन्छ र यो कमीलाई तेजसको उत्पादनलाई तीव्रता दिएर मात्र पूरा गर्न सकिन्छ। हाल प्रति वर्ष आठ लडाकु विमानको उत्पादन सुस्त छ। वास्तवमा, ४० तेजस मार्क-१ जेटको पहिलो अर्डर, जुन प्रारम्भमा दिसम्बर २०१६ मा डेलिभर हुने थियो, हालसम्म ३२ एकल-सीट लडाकु र आठ दुई-सीटर ट्रेनरहरू मात्र प्राप्त भएका छन्।

अन्य ८३ तेजस मार्क-१ए जेट पाइपलाइनमा छन्, जुन २०२८ सम्ममा डेलिभर गर्ने योजना छ। तेजससँगको मुद्दा अब अग्रिम आदेशको बारेमा होइन। बरु एचएएलले आफ्नो लक्ष्य पूरा गर्न आफ्नो उत्पादन दरमा उल्लेख्य सुधार गर्नुपर्नेछ। साथै वायुसेनाको लडाई क्षमतामा कुनै सम्झौता नहुने कुरा सुनिश्चित गर्नुपर्दछ। तेजस वायुसेनाको मुख्य आधार बनेपछि, गुणस्तर र अपेक्षित मापदण्ड पूरा गर्दा विदेशी खरिदकर्ताहरूमा पनि विश्वास जगाउनेछ।