कांग्रेस र टीएमसीको विलय चर्चा: राजनीतिक विश्लेषकहरूको दृष्टिकोण र समीकरण

6a971f53-05db-4001-85b6-8ab767018f39

नयाँ दिल्ली: पश्चिम बंगालको राजनीतिमा विपक्षी दलहरूका लागि यात्रा कहिल्यै सहज रहेन। सन् १९७७ मा सत्ताबाट बाहिरिएको कांग्रेस र २०११ मा सत्ताच्यूत भएको मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पार्टी (सीपीएम) अहिलेसम्म तंग्रिन सकेका छैनन्। यसै क्रममा यो वर्ष तृणमूल कांग्रेस (टीएमसी) पनि सत्ताबाट बाहिरिएपछि पार्टी गम्भीर संकटमा परेको छ। ममता बनर्जीको पार्टीका धेरै विधायक र सांसदहरू अलग भइसकेका छन् भने विधानसभामा विद्रोही गुटले आफ्नै प्रतिपक्षी नेता चयन गरेको छ। टीएमसीका २८ लोकसभा सांसदमध्ये २० जना विद्रोही बनेको र केही राज्यसभामुखहरूले राजीनामा दिएको दाबीमाझ ममता बनर्जी र उनका भतिजा अभिषेक बनर्जीले कांग्रेसका वरिष्ठ नेताहरू क्रमशः सोनिया गान्धी र राहुल गान्धीसँग भेटघाट गरेका छन्। यी भेटवार्तापछि भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूमा टीएमसी कांग्रेसमा विलय हुन सक्ने अड्कलबाजी सुरु भए पनि दुवै दलले यसको खण्डन गरेका छन्।
​कांग्रेस नेता जयराम रमेशले सोनिया-ममता भेटघाट विशुद्ध सौहार्दपूर्ण र व्यक्तिगत सम्बन्धमा आधारित रहेको स्पष्ट पार्दै विलयको समाचारलाई पूर्णतः गलत बताएका छन्। अर्कातर्फ, बंगाल कांग्रेसका वरिष्ठ नेता अधिर रञ्जन चौधरीले आफूलाई यसबारे कुनै औपचारिक जानकारी नभएको तर राजनीतिक धक्कापछि टीएमसीको व्यवहार बदलिएको टिप्पणी गरेका छन्। उनले व्यङ्ग्य गर्दै वर्षौंसम्म कांग्रेस नेताहरूलाई भेट्न आवश्यक नठानेको टीएमसीले अहिले संकटका बेला महत्त्व बुझ्न थालेको बताएका छन्। पत्रकार सायन्तन घोषले बंगालको राजनीति कहिल्यै सीधा रेखामा नहिँड्ने उल्लेख गर्दै कांग्रेसमा टीएमसीको सम्भावित विलयले बंगालको राजनीतिमा ठूलो फेरबदल ल्याउन सक्ने संकेत गरेका छन्।
​वरिष्ठ पत्रकार सबा नकवीका अनुसार यदि यो विलय भएमा टीएमसीले राज्यको अस्तव्यस्त स्थितिबाट मुक्ति पाई राष्ट्रिय राजनीतिमा ठूलो भूमिका पाउनेछ भने कांग्रेसलाई पनि टीएमसीको ठूलो भोट बैंकमा पहुँच मिल्नेछ। यद्यपि, यो घटना बंगाल कांग्रेसमा बलियो पकड भएका अधिर रञ्जन चौधरी र ममताको कमजोरीपछि विपक्षी राजनीतिको खाली ठाउँ भर्ने दाउमा रहेका वामपन्थी दलहरूका लागि सुखद हुने छैन। अर्कातिर, वरिष्ठ पत्रकार वीर सांघवीले यस विलयको विचारलाई निरर्थक ठानेका छन्। उनका अनुसार ममता बनर्जी अहिले इतिहासकै सबैभन्दा अलोकप्रिय छिन् र कांग्रेसले उनको अलोकप्रियताको बोझ बोक्नुपर्ने कुनै कारण छैन। साथै, सधैं आफैं शक्तिको केन्द्रमा रहेकी र कसैप्रति जवाफदेही नभएकी ममताले स्वेच्छाले कांग्रेसको अनुशासन र नेतृत्व स्वीकार गर्ने कुरामा उनले आशंका व्यक्त गरेका छन्।
​ऐतिहासिक रूपमा हेर्दा, सन् १९९८ मा युथ कांग्रेसकी प्रमुख रहेकी ममता बनर्जीले वामपन्थीहरूप्रति कांग्रेसको नरम नीतिको विरोध गर्दै विद्रोह गरेकी थिइन्, जसका कारण उनलाई कांग्रेसबाट निष्कासन गरिएको थियो। त्यसपछि उनले तृणमूल कांग्रेस स्थापना गरिन् र बंगालमा कांग्रेस खुम्चिँदै गयो। सन् २०११ मा कांग्रेसले टीएमसीसँग मिलेर चुनाव लडे पनि पछि यो साझेदारी टुट्यो। सन् २०२१ को चुनावमा वामपन्थी र कांग्रेसको गठबन्धन शून्य सिटमा झरेपछि बंगालमा राजनीतिक समीकरण पूर्ण रूपमा बदलिएको थियो। हाल टीएमसीभित्र देखिएको विभाजन र विलयको यो नयाँ चर्चाले भारतीय राजनीतिमा कुन नयाँ मोड लिने हो, त्यो भने प्रतिक्षाको विषय बनेको छ।

About Author

Advertisement