जलपाईगढी: माँ लखीले बुधबार शरद पूर्णिमाको दिन बंगाली समुदायका प्रत्येक घरमा जानेछन्। बंगाली समुदायका मानिसहरूले माता लक्कीलाई आ-आफ्नो घरमा शुभ प्रवेश सुनिश्चित गर्न देवी लक्कीलाई बिदाइ गर्ने र पूजा गर्ने गरिन्छ। विधिपूर्वक पूजा र मन्त्र जप गरेर मानिसले सुख, शान्ति र ऐश्वर्यको कामना गर्नेछन्। यस दिनलाई बंगाली समुदायले कोजागरी लाखी पूजाको नामले मनाउने गर्दछन्। शारद पूर्णिमाका दिन बंगाली समाजका मानिसहरूले मण्डपमा माताको मूर्ति स्थापना गर्ने र यसअघि आमाको स्वागतका लागि घरलाई अल्पना (रङ्गोली)ले सजाइन्छ। पूजाको दिन हरेक घरमा अल्पना बनाइन्छ। तर, शहरी इँटाका घरहरू पहिलेजस्तो परम्परागत अल्पनाले बनेका छैनन्। घरको भुइँ तयार अल्पनाले सजाइएको छ। त्यसैले प्लाष्टिकको स्टिकरबाट बनेको अल्पिनाको मूल्य बढेको छ।
यसपटक लक्ष्मी पूजाका लागि बजारमा तीन रुपियाँदेखि विभिन्न मूल्यका अल्पना उपलब्ध छन्। व्यस्तताका बाबजुद पनि वर्षमा एकपटक लक्की पूजा गर्नै पर्ने गृहिणीले बताए। तर, पहिलेजस्तै पूजाको समयमा अल्पनालाई चकले रंग लगाउने समय र धैर्य कसैसँग छैन। त्यसैले बजारबाट प्लाष्टिकका पाना किनेर काम गर्नुपर्छ। यसबाहेक हातले चित्रित अल्पना एक–दुई दिनमै बिग्रन्छ। तर भुइँमा यी रंगीन प्लास्टिकका रङहरू लगाएपछि घरको सौन्दर्य वर्षभरि नै उस्तै रहन्छ। दैनिक मपिङ गर्दा पनि, रंग धेरै फिक्का हुने सम्भावना छैन। त्यसैले पनि अहिले उनलाई ती अल्पना बढी मन परिरहेको छ। आज रातिदेखि लक्की पूजा शुरु हुँदैछ। यसअघि डिजिटल अल्पनाको बजार कब्जा अन्तिम मिनटमा देख्न सकिन्छ। पूजा बजारमा लक्ष्मी देवीको पाइलाको छाप मात्र तीन रुपियाँमा पाइन्छ। बिक्रेताले भने, ‘डिजिटल उपकरणको माग दिनानुदिन बढ्दै गएको छ। विशेषगरी युवा पुस्ताले उनीहरुलाई बढी मन पराउँछन्। डिजिटल अल्पनाले परम्परागत माटोको अल्पनाको बजार कब्जा गरेको छ। बंगाली परम्परागत अल्पना संस्कृति अहिले डिजिटल अल्पनामा जीवित रहेको बंगाली समाजका बृद्धबृद्धाहरुका अनुसार लक्की पूजामा हलुवा–पुरीसँगै खीर दिने चलन रहेको छ। यसमा नरिवल-गुडबाट बनेको लड्डू र नरिवलको मिठाई पनि चढाइन्छ। यस पूजामा विभिन्न प्रकारका अन्न र फलफूल चढाउने चलन पनि छ। मान्यता अनुसार लक्की देवतालाई ११ प्रकारका परिकार चढाइन्छ। धेरै घरहरूमा, खीर छतमा वा खुला ठाउँमा राखिन्छ र भोलिपल्ट बिहान सेवन गरिन्छ। कतिपयले धुलो र दूध पनि भिजाएर राख्छन्। यसको पछाडिको तर्क भनेको शरद पूर्णिमाको राति चन्द्रमाको किरणबाट अमृत वर्षा हुन्छ।‘











