२० नोभेम्बर: देश–दुनियाको इतिहासमा आजको दिन

polly-umrigar

नयाँ दिल्ली: ​भारतमा क्रिकेट केवल एउटा खेल मात्र नरहेर एउटा जुनून बनेको छ। देशमा क्रिकेटको इतिहास दुई सय वर्षभन्दा पुरानो भए पनि भारतीय क्रिकेट टोलीले आफ्नो पहिलो टेस्ट खेल लर्ड्समा २५ जुन १९३२ मा खेलेको थियो र टेस्ट क्रिकेट खेल्ने छैटौँ देश बनेको थियो। आज क्रिकेटका तीनै स्वरूपमा भारतको प्रभाव देखिए पनि टेस्ट क्रिकेटमा भारतलाई दोहोरो शतक बनाउन २३ वर्ष लाग्यो। देशका तर्फबाट पहिलो दोहोरो शतक बनाउने श्रेय पोली उम्रीगरलाई छ। विराट कोहली र सचिन तेन्दुलकरभन्दा अघि सुनील गावस्करले आफ्नो ब्याटबाट भारतीय क्रिकेटको इतिहासमा थुप्रै कीर्तिमान रचे, तर उनीभन्दा अघि अधिकांश कीर्तिमान पोली उम्रीगरका नाममा थिए। उनले २० नोभेम्बर १९५५ मा न्युजिल्यान्डविरुद्ध यो उपलब्धि हासिल गरेका थिए।
​देश–दुनियाको इतिहासमा २० नोभेम्बरका दिन दर्ता भएका अन्य प्रमुख घटनाहरूको मितिअनुसारको विवरण यस्तो छ:
​१८१५: नेपोलियन युद्धपछि युरोपमा शान्ति र शक्ति सन्तुलन कायम राख्न रुस, प्रसिया, अस्ट्रिया र ग्रेट ब्रिटेन (इङ्ल्यान्ड) ले चतुर्भुज गठबन्धनको पुष्टि गरे। यो सम्झौता पेरिस सन्धि (१८१५) सँगै गरिएको थियो। नेपोलियन बोनापार्ट वा फ्रान्समा हुन सक्ने कुनै पनि क्रान्तिकारी वा आक्रामक पुनरुत्थान रोक्नु र भियना कंग्रेस (१८१४–१८१५) को व्यवस्था लागू राख्नु यसको मुख्य उद्देश्य थियो।
​१८२९: रुसी साम्राज्यका निकोलायेभ र सेभास्तोपोल क्षेत्रबाट यहुदीहरूलाई निष्कासन गरियो। यी दुवै क्षेत्र कृष्ण सागरको तट नजिक रहेका रणनीतिक बन्दरगाह र नौसैनिक महत्त्वका स्थान थिए। रुसी साम्राज्यमा यहुदीहरूको बसोबास र आवतजावतमा कडा प्रतिबन्ध लागू थियो।
​१९१०: फ्रान्सिस्को प्रथम माडेरोले जारी गरेको ‘प्लान डे सान लुइस पोटोसी’ ले मेक्सिकन क्रान्तिको औपचारिक सुरुवात गर्‍यो। त्यतिबेला मेक्सिकोमा राष्ट्रपति पोर्फिरियो डियाजको तीन दशकभन्दा लामो निरंकुश शासन चलिरहेको थियो। माडेरोले यो तानाशाही अन्त्य गर्न जनतालाई हतियार उठाउन आह्वान गरे।
​१९१७: युक्रेनी जन गणराज्य स्थापनाको घोषणा गरियो। यो घोषणा युक्रेनको केन्द्रीय परिषद् (सेन्ट्रल राडा) ले अपनाएको ‘तेस्रो सार्वभौमिक’ आदेशमार्फत गरिएको थियो।
​१९४२: दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा जनरल बर्नार्ड मोन्टगोमरीको नेतृत्वमा रहेको ब्रिटिस आठौँ सेनाले लिबियाको प्रमुख बन्दरगाह सहर बेनगाजीमाथि निर्णायक रूपमा पुनः कब्जा जमायो।
​१९४५: जर्मनीको न्युरेम्बर्गस्थित प्यालेस अफ जस्टिस (कोर्ट रुम ६००) मा अन्तर्राष्ट्रिय सैन्य न्यायाधिकरणअन्तर्गत प्रमुख नाजी युद्ध अपराधीहरूविरुद्ध ऐतिहासिक मुद्दाको सुनुवाइ सुरु भयो। दोस्रो विश्वयुद्ध र होलोकस्टका क्रममा भएका अपराधको जवाफदेहिता तय गर्न अमेरिका, ब्रिटेन, सोभियत संघ र फ्रान्सले मिलेर यो अदालत स्थापना गरेका थिए। यो मुख्य मुद्दा २० नोभेम्बर १९४५ देखि १ अक्टोबर १९४६ सम्म (२१८ दिन) चल्यो। १ अक्टोबर १९४६ मा आएको फैसलामा १२ जना आरोपीलाई मृत्युदण्ड (एक जनालाई अनुपस्थितिमै), ७ जनालाई कारावास र ३ जनालाई सफाइ दिइयो। हेर्मन गोरिङले सजायअघि नै जेलमा आत्महत्या गरे।
​१९४७: राजकुमारी एलिजाबेथ (जो पछि महारानी एलिजाबेथ द्वितीय बनिन्) ले लेफ्टिनेन्ट फिलिप माउन्टबेटनसँग लन्डनको वेस्टमिन्स्टर एबेमा विवाह गरिन्। विवाहलगत्तै फिलिपलाई ड्युक अफ एडिनबर्गको उपाधि दिइयो। एलिजाबेथ १९५२ मा महारानी बनिन्।
​१९४९: इजरायल स्थापना भएको डेढ वर्षमै देशमा यहुदीहरूको जनसंख्या दस लाख (१० लाख) पुग्यो। मे १९४८ मा इजरायल स्वतन्त्र राष्ट्र बन्दा त्यहाँ यहुदीहरूको जनसंख्या करिब ६ लाख ५० हजारदेखि ६ लाख ७० हजारको हाराहारीमा थियो।
​१९५४: संयुक्त राष्ट्रसंघले पहिलोपटक विश्व बाल दिवस (त्यतिबेला सार्वभौमिक बाल दिवस) स्थापना गर्‍यो। विश्वभरका बालबालिकामा आपसी समझदारी, ऐक्यबद्धता र उनीहरूको कल्याण प्रवर्द्धन गर्नु यसको उद्देश्य थियो।
​१९५५: पोली उम्रीगरले हैदराबादमा न्युजिल्यान्डविरुद्धको टेस्ट खेलमा भारतका तर्फबाट पहिलो दोहोरो शतक बनाए। भारतको पहिलो टेस्ट खेल (१९३२) को करिब २३ वर्षपछि यो उपलब्धि प्राप्त भएको थियो।
​१९६८: अमेरिकाले नेभाडामा आणविक परीक्षण गर्‍यो। नेभाडा परीक्षण स्थल १९५१ देखि १९९२ सम्म अमेरिकी आणविक परीक्षणको मुख्य केन्द्र रह्यो, जहाँ कुल ९२८ वटा घोषित आणविक परीक्षण गरिएका थिए।
​१९८१: पूर्वी अफ्रिकी देश बुरुन्डीमा नयाँ संविधान औपचारिक रूपमा लागू गरियो। लागू गर्नुभन्दा दुई दिनअघि, १८ नोभेम्बर १९८१ मा बुरुन्डीमा संवैधानिक जनमत संग्रह गरिएको थियो। मतदानमा ९४ प्रतिशत मतदाता सहभागी भएका थिए र ९९.२८ प्रतिशतले नयाँ संविधानको पक्षमा मतदान गरेका थिए। यस संविधानअन्तर्गत बुरुन्डीलाई एक सदनीय राष्ट्रिय सभा रहने राष्ट्रपतीय गणतन्त्र घोषित गरियो।
​१९८१: इसरोद्वारा निर्मित पृथ्वी अवलोकन उपग्रह ‘भास्कर–२’ लाई कपुस्टिन यार प्रक्षेपण केन्द्रबाट सी–१ इन्टरकस्मस यानमार्फत अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गरियो। जल विज्ञान, वनिकी, भूविज्ञान र समुद्र सतहको अध्ययनका लागि तथ्यांक तथा तस्बिर संकलन गर्नु यसको मुख्य उद्देश्य थियो।
​१९८५: माइक्रोसफ्टले आफ्नो पहिलो ग्राफिकल अपरेटिङ सिस्टम शेलका रूपमा ‘विन्डोज १.०’ जारी गर्‍यो । एमएस–डस माथि चल्ने यो १६–बिट इन्टरफेसले व्यक्तिगत कम्प्युटरमा ग्राफिकल युजर इन्टरफेसको सुरुवात गर्‍यो।
​१९९४: जाम्बियाको राजधानी लुसाकामा अंगोला सरकार र विद्रोही समूह युनिटाबिच १९ वर्षदेखि जारी गृहयुद्ध अन्त्य गर्न ‘लुसाका प्रोटोकल’ मा हस्ताक्षर गरियो। सम्झौतामा मुख्य नेताहरू (राष्ट्रपति जोस एडुआर्डो डस सान्तोस र जोनास सविम्बी) स्वयं उपस्थित नभई प्रतिनिधि पठाएका कारण आपसी अविश्वास कायम रह्यो। अंगोलाको गृहयुद्ध अन्ततः २००२ मा जोनास सविम्बीको मृत्युसँगै समाप्त भयो।
​१९९५: वेल्सकी राजकुमारी डायनाले बीबीसी प्यानोरमा कार्यक्रमका लागि पत्रकार मार्टिन बसिरलाई ऐतिहासिक तथा विवादास्पद अन्तर्वार्ता दिइन्। उक्त अन्तर्वार्तामा उनले पहिलोपटक सार्वजनिक रूपमा आफ्नो वैवाहिक जीवनका कठिनाइ, प्रिन्स चार्ल्ससँगको सम्बन्ध र विवाहेतर सम्बन्ध (विशेष गरी जेम्स हेविटसँग) स्वीकार गरिन्।
​१९९७: अमेरिकी अन्तरिक्ष शटल यान ‘कोलम्बिया’ फ्लोरिडाको केनेडी अन्तरिक्ष केन्द्रको लन्च कम्प्लेक्स ३९बी बाट सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरियो। यो कोलम्बिया यानको २४औँ र स्पेस शटल कार्यक्रमको कुल ८८औँ उडान थियो। ६ सदस्यीय चालक दलमा कल्पना चावला थिइन्, जो यस मिसनसँगै अन्तरिक्षमा पुग्ने भारतीय मूलकी पहिलो महिला बनिन्। यसै मिसनमा जापानी अन्तरिक्ष यात्री ताकाओ दोईले स्पेसवाक गरे र यस्तो गर्ने पहिलो जापानी नागरिक बने। साथै, लियोनिद कादेन्युक स्वतन्त्र युक्रेनका पहिलो अन्तरिक्ष यात्रीका रूपमा यानमा सवार थिए। सूक्ष्म–गुरुत्वाकर्षणमा वैज्ञानिक प्रयोग गर्नु र सौर्य अध्ययनका लागि स्पार्टन–२०१ उपग्रह कक्षमा तैनाथ गर्नु मिसनको मुख्य उद्देश्य थियो।
​१९९८: काजाकिस्तानको बैकोनुर कस्मोड्रोमबाट प्रोटोन–के रकेटमार्फत अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनको पहिलो मोड्युल ‘जार्या’ प्रक्षेपण गरियो। रुसी भाषामा ‘जार्या’ को अर्थ ‘सूर्योदय’ हुन्छ। यो फंक्शनल कार्गो ब्लक थियो, जसले स्टेशनको सुरुवाती चरणमा ऊर्जा, प्रणोदन, मार्गदर्शन र भण्डारणको सुविधा दियो।
​२००२: एटलान्टिक महासागरमा स्पेनको तट नजिक ‘एमभी प्रेस्टिज’ तेल ट्यांकर डुब्यो, जसलाई युरोपको सबैभन्दा भीषण पर्यावरणीय विपद्मध्ये एक मानिन्छ। ‘एमभी प्रेस्टिज’ २६ वर्ष पुरानो तेल ट्यांकर थियो, जुन बहामासमा दर्ता भएको थियो र त्यसमा करिब ७७ हजार टन गह्रौँ इन्धन तेल लोड थियो। १३ नोभेम्बर २००२ मा स्पेनको ग्यालिसिया तट नजिक भीषण समुद्री आँधीका क्रममा जहाजको एउटा ट्यांक फुटेको थियो। प्रदूषणको त्रासले स्पेन, फ्रान्स र पोर्चुगल सरकारले क्षतिग्रस्त जहाजलाई आफ्ना बन्दरगाहमा आश्रय दिन अस्वीकार गर्दै गहिरो समुद्रतर्फ लैजान निर्देशन दिएका थिए । दुर्घटनाका कारण समुद्रमा करिब २ करोड ग्यालन (लगभग ६० हजार टनभन्दा बढी) तेल फैलियो। यसले स्पेन, फ्रान्स र पोर्चुगलका हजारौँ किलोमिटर लामो समुद्री तट र माछापालन उद्योगलाई नराम्ररी प्रभावित पार्‍यो।
​२००३: टर्कीको इस्तानबुल सहरमा दुई ठूला आत्मघाती ट्रक बम विस्फोट भए, जसमा ब्रिटिस महावाणिज्य दूत रोजर सर्टसहित सुरुवाती तथ्यांकअनुसार २७ जनाको मृत्यु भयो (पछि मृतकको संख्या ३० नाघ्यो) र ४०० भन्दा बढी घाइते भए। पहिलो विस्फोट बेयोग्लुस्थित ब्रिटिस महावाणिज्य दूतावासमा भयो। त्यसको ठीक पाँच मिनेटपछि दोस्रो विस्फोट लेभेन्ट/बेसिक्तासस्थित एचएसबीसी बैंकको टर्की मुख्यालयबाहिर भयो। अनुसन्धानमा यी हमलापछाडि अल–कायदासँग सम्बद्ध स्थानीय चरमपन्थी सञ्जालको संलग्नता पाइयो।
​२००७: पाकिस्तान निर्वाचन आयोगले राष्ट्रिय सभा र चार प्रान्तीय सभा (पञ्जाब, सिन्ध, उत्तर–पश्चिम सिमाना प्रान्त र बलुचिस्तान) को आम निर्वाचनको तालिका सार्वजनिक गर्‍यो। प्रमुख निर्वाचन आयुक्त (सेवानिवृत्त न्यायमूर्ति) काजी मोहम्मद फारुकले जारी गरेको तालिकाअनुसार मतदानको मिति ८ जनवरी २००८ तय गरियो।
​२००८: मालेगाउँ बम विस्फोट प्रकरणमा पक्राउ परेका १० जना आरोपीविरुद्ध महाराष्ट्र संगठित अपराध नियन्त्रण ऐन (मकोका) लगाइयो। २९ सेप्टेम्बर २००८ मा मालेगाउँको भीकू चोक नजिक भएको विस्फोटमा ६ जनाको मृत्यु भएको थियो र १०० भन्दा बढी घाइते भएका थिए।
​२००८: राज्यसभाका दुई नवनिर्वाचित सदस्य डा. प्रभाकर कोरे (भारतीय जनता पार्टीका नेता, कर्नाटकबाट निर्वाचित) र बरन मुखर्जी (अल इन्डिया फरवार्ड ब्लक, पश्चिम बंगालबाट निर्वाचित) ले सदनको सदस्यताको शपथ लिए।
​२००८: भारतले अदनको खाडीमा समुद्री डकैतीको जोखिमबाट आफ्ना व्यावसायिक जहाज र व्यापारिक मार्गको सुरक्षाका लागि गाइडेड मिसाइलसहितको विध्वंसक युद्धपोत तैनाथ गर्‍यो। अदनको खाडी र आसपासका समुद्री मार्गमा बढ्दो समुद्री डकैतीबाट भारतीय व्यापारिक जहाज तथा चालक दलको रक्षा गर्नु यसको उद्देश्य थियो।
​२०१५: अफ्रिकी देश मालीको राजधानी बमाकोमा हतियारधारी आतंकवादीहरू र्‍याडिसन ब्लू होटलमा प्रवेश गरी गोली चलाउन थाले। उनीहरूले होटलका करिब १४० पाहुना र ३० कर्मचारीसहित कुल १७० जनालाई बन्धक बनाए । यस आतंकवादी हमलामा बन्धक र हमलाकारीसहित कुल २२ जना मारिए। अल–कायदासँग सम्बद्ध आतंकवादी संगठन अल–मौराबितौन र अल–कायदा इन द इस्लामिक मगरेबले हमलाको जिम्मेवारी लिए।
​२०१६: भारतकी पीभी सिन्धुले चीनको फुझोउमा आयोजित चाइना ओपन सुपर सिरिज प्रिमियरको फाइनलमा चीनकी सुन युलाई २१–११, १७–२१, २१–११ ले पराजित गर्दै आफ्नो पहिलो सुपर सिरिज उपाधि जितिन्।
​२०२०: यसै दिन भारत अमेरिकापछि कोभिड–१९ का कुल संक्रमितको संख्या ९० लाख (९ मिलियन) नाघ्ने विश्वको दोस्रो देश बन्यो।
​२०२०: अमेरिका, ब्राजिल र भारतपछि मेक्सिको कोरोना भाइरसबाट ज्यान गुमाउनेको संख्या १ लाख नाघ्ने विश्वको चौथो देश बन्यो।
​२०२०: स्कटिस–अमेरिकी लेखक डगलस स्टुअर्टलाई आफ्नो पहिलो उपन्यास ‘शगी बेन’ का लागि सन् २०२० को प्रतिष्ठित बुकर पुरस्कार प्रदान गरियो।
​२०२१: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र केन्द्रीय गृहमन्त्री अमित शाहले उत्तर प्रदेशको राजधानी लखनउमा आयोजित तीनदिने अखिल भारतीय प्रहरी महानिदेशक सम्मेलनमा भाग लिए।
​२०२१: कोभिड–१९ खोप अनिवार्य बनाउने सरकारी नियमको विरोधमा अस्ट्रेलियाका विभिन्न सहरमा हजारौँ मानिस सडकमा उत्रिए।
​२०२२: कतारमा २२औँ फिफा विश्वकपको भव्य सुरुवात भयो। उद्घाटन खेलमा आयोजक कतार र इक्वेडर आमनेसामने भए, जसमा इक्वेडरले २–० ले जित दर्ता गर्‍यो।
​२०२२: इस्तानबुल बम विस्फोटको प्रतिक्रियास्वरूप टर्कीको वायुसेनाले उत्तरी सिरिया र इराकमा कुर्दिस अखडाहरूमा ‘अपरेसन क्ल–स्वर्ड’ अन्तर्गत हवाई आक्रमण गर्‍यो। ती आक्रमणमा ३० भन्दा बढीको मृत्यु भयो।
​२०२२: इजिप्टको शर्म अल–शेखमा सम्पन्न जलवायु शिखर सम्मेलन (कोप२७) मा जलवायु परिवर्तनबाट हुने क्षतिपूर्तिका लागि ‘लस एन्ड ड्यामेज फन्ड’ स्थापना गर्ने ऐतिहासिक सहमति बन्यो।
​२०२३: माइक्रोसफ्टका सीईओ सत्य नडेलाले साम अल्टम्यानले माइक्रोसफ्टको नयाँ एड्भान्स्ड एआई रिसर्च टोलीको नेतृत्व गर्ने घोषणा गरे।
​२०२४: ब्राजिलमा जी२० शिखर सम्मेलनमा सहभागी भएपछि प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी आफ्नो तीनदेशीय भ्रमणको अन्तिम चरणमा गुयाना पुगे। बितेका ५६ वर्षमा कुनै भारतीय प्रधानमन्त्रीको यो पहिलो गुयाना भ्रमण थियो।
​२०२४: अमेरिकी अभियोजकहरूले भारतीय उद्योगपति गौतम अडानी र अन्य अधिकारीविरुद्ध सोलर इनर्जी कन्ट्र्याक्ट हात पार्न करोडौँ डलर घुस दिएको र लगानीकर्तालाई भ्रममा पारेको आरोप दर्ता गरे।
​२०२४: वरिष्ठ आईएएस अधिकारी कोन्डुरु सञ्जय मूर्ति (के. सञ्जय मूर्ति) भारतको १५औँ नियन्त्रक तथा महालेखा परीक्षक (सीएजी) नियुक्त भए। राष्ट्रपति द्रौपदी मुर्मुले संविधानको धारा १४८(१) बमोजिम उनलाई नियुक्त गरिन् र २१ नोभेम्बर २०२४ मा पद तथा गोपनीयताको शपथ दिलाइन्।
​२०२४: संयुक्त राष्ट्रसंघ सुरक्षा परिषद् (यूएनएससी) मा गाजामा तत्काल र स्थायी युद्धविरामको माग गर्ने प्रस्तावमा अमेरिकाले भिटो प्रयोग गर्‍यो। अमेरिकाले उक्त प्रस्ताव बन्धकहरूको रिहाइसँग नजोडिएको बतायो।
​२०२४: सिरियाको ऐतिहासिक सहर पालमायरामा इजरायलले गरेका हवाई हमलामा कम्तीमा ३६ जनाको मृत्यु भयो र ५० भन्दा बढी घाइते भए।
​२०२४: अमेरिकी अटोमोबाइल कम्पनी फोर्डले युरोपमा ४ हजार कर्मचारी कटौती गर्ने ठुलो घोषणा गर्‍यो । यो कटौती कम्पनीको कुल युरोपेली कार्यबल (२८ हजार कर्मचारी) को करिब १४ प्रतिशत र विश्वव्यापी कार्यबलको लगभग २.३ प्रतिशत थियो।
​२०२४: पाकिस्तानको खैबर पख्तुनख्वा प्रान्तको बन्नु जिल्लामा एक संयुक्त सुरक्षा चौकीमा भएको आत्मघाती हमलामा कम्तीमा १७ पाकिस्तानी सैनिक मारिए।
​२०२४: खगोलविदहरूले पृथ्वीबाट करिब ५२० प्रकाश वर्ष टाढा रहेको ‘आईआरएएस ०४१२५+२९०२ बी’ (जसलाई टीआईडीवाईई–१बी पनि भनिन्छ) नामक अत्यन्तै युवा एक्सोप्लानेट पत्ता लागेको घोषणा गरे । त्यतिबेला यसको उमेर करिब ३० लाख वर्ष मात्र अनुमान गरिएको थियो।
​२०२५: नितिश कुमारले पटनाको गान्धी मैदानमा १०औँ पटक बिहारको मुख्यमन्त्री पदको शपथ लिए।
​२०२५: अमेरिकाले भारतलाई ९ करोड ३० लाख अमेरिकी डलर (९३ मिलियन डलर) को सैन्य बिक्री स्वीकृत गर्‍यो। यस सम्झौतामा जेभलिन मिसाइल प्रणाली र एक्सक्यालिबर प्रोजेक्टाइल समावेश छन्।
​२०२५: ब्राजिलको बेलेममा आयोजित कोप३० जलवायु शिखर सम्मेलनको मुख्य स्थल (‘ब्लू जोन’) मा आगलागी भयो, जसका कारण हजारौँ मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारियो र वार्तामा अवरोध आयो।
​२०२५: न्युयोर्कमा सोथबीको लिलामीमा फ्रिडा काहलोले १९४० मा बनाएको पेन्टिङ ‘एल सुएनो (ला कामा)’ ५ करोड ४७ लाख अमेरिकी डलर (५४.७ मिलियन डलर) मा बिक्री भयो, जससँगै यो कुनै महिला कलाकारद्वारा लिलामीमा बिक्री भएको हालसम्मकै सबैभन्दा महँगो कलाकृति बन्यो।
​२० नोभेम्बरमा जन्मिएका प्रसिद्ध व्यक्तित्वहरू
​१७५०: टिपु सुल्तान — मैसुर साम्राज्यका प्रसिद्ध शासक तथा ब्रिटिस इस्ट इन्डिया कम्पनीका कडा प्रतिद्वन्द्वी थिए। उनलाई ‘शेर–ए–मैसुर’ का नामले चिनिन्छ।
​१८४१: विलफ्रेड लरियर — क्यानडाका सातौँ प्रधानमन्त्री।
​१९२९: मिल्खा सिंह — भारतका महान ट्र्याक तथा फिल्ड धावकमध्ये एक थिए, जसलाई १९६० मा पाकिस्तानका तत्कालीन राष्ट्रपति जनरल अयुब खानले ‘फ्लाइङ सिख’ को उपाधि दिएका थिए। उनले एसियाली खेलकुद र राष्ट्रमण्डल खेलकुदमा स्वर्ण पदक जितेर भारतीय एथलेटिक्सलाई नयाँ उचाइ दिए।
​१९३६: शुरहोजेलि लिजित्सु — नागाल्यान्डका पूर्वमुख्यमन्त्री तथा नागा पिपुल्स फ्रन्टका वरिष्ठ राजनीतिज्ञ।
​१९४२: जो बाइडेन — संयुक्त राज्य अमेरिकाका ४६औँ राष्ट्रपति रहे।
​१९४८: जेम्स मरे स्प्यांगलर — सफल पोर्टेबल इलेक्ट्रिक भ्याकुम क्लिनर आविष्कार गर्ने पहिलो अमेरिकी व्यवसायी थिए।
​१९५०: सुहासिनी मुले — राष्ट्रिय फिल्म पुरस्कार विजेता भारतीय अभिनेत्री।
​१९५५: पन्डालम सुधाकरन — केरलका प्रसिद्ध राजनीतिज्ञ तथा भारतीय राष्ट्रिय कंग्रेसका वरिष्ठ नेता।
​१९५६: के. के. शैलजा — केरलकी प्रमुख भारतीय राजनीतिज्ञ तथा पूर्वस्वास्थ्यमन्त्री।
​१९५६: बो डेरेक — प्रसिद्ध अमेरिकी फिल्म अभिनेत्री तथा मोडल।
​१९६२: राजकुमार हिरानी — ‘३ इडियट्स’ र ‘मुन्ना भाइ एमबीबीएस’ जस्ता चलचित्रका लागि चर्चित भारतीय चलचित्र निर्देशक।
​१९६९: शिल्पा शिरोडकर — १९९० को दशककी चर्चित भारतीय अभिनेत्री।
​१९७६: तुषार कपुर — भारतीय अभिनेता जितेन्द्रका छोरा तथा ‘गोलमाल’ शृंखलाका चलचित्रबाट परिचित भारतीय अभिनेता।
​१९८३: अनूप कुमार — भारतीय राष्ट्रिय कबड्डी टोलीका पूर्वकप्तान तथा अर्जुन पुरस्कार विजेता।
​१९८९: बबिता कुमारी (बबिता फोगाट) — राष्ट्रमण्डल खेलकुदमा स्वर्ण पदक जित्ने भारतीय पहलवान।
​२० नोभेम्बरमा भएका प्रमुख निधनहरू~
​१८६३: लर्ड एल्गिन प्रथम — लर्ड क्यानिङपछि भारतको भाइसराय बनेर आएका थिए।
​१८८२: हेनरी ड्रेपर — चन्द्रमा र नेबुलाका सुरुवाती तस्बिर खिच्ने प्रसिद्ध अमेरिकी खगोलशास्त्री ।
​१९१०: लियो टोल्स्टोय — विश्वका महान रुसी लेखकमध्ये एक थिए। उनले ‘वार एन्ड पिस’ र ‘अन्ना करेनिना’ जस्ता कालजयी उपन्यास लेखे।
​१९६९: भाइलेट अल्भा — भारतीय अधिवक्ता, पत्रकार तथा राजनीतिज्ञ थिइन्।
​१९७३: प्रबोधनकार ठाकरे — महाराष्ट्रका प्रसिद्ध समाजसुधारक, पत्रकार तथा शिवसेना संस्थापक बाल ठाकरेका पिता।
​१९७५: फ्रान्सिस्को फ्रान्को — स्पेनका पूर्वतानाशाह तथा सैन्य जनरल।
​१९८४: एम. एन. कौल — तेस्रो लोकसभाका महासचिव थिए।
​१९८४: फैज अहमद फैज — प्रसिद्ध शायर, जो क्रान्तिकारी रचनामा रसिक भाव (इन्कलाबी र रुमानी) को संयोजनका लागि परिचित थिए।
​१९८९: बबिता फोगाट — एक भारतीय महिला फ्रिस्टाइल पहलवान।
​१९९५: सर्गेई ग्रिन्कोभ — दुईपटकका ओलम्पिक स्वर्ण पदक विजेता रुसी फिगर स्केटर।
​२००६: रोबर्ट अल्टम्यान — प्रसिद्ध अमेरिकी फिल्म निर्देशक तथा निर्माता।
​२००९: श्याम बहादुर वर्मा — बहुमुखी प्रतिभाशाली, अनेक विषयका विद्वान्, विचारक तथा कवि।
​२०१०: सन्ता देवी — मलयालम सिनेमा तथा रंगमञ्चकी परिचित अभिनेत्री।
​२०१४: निर्मला ठाकुर — भारतकी प्रसिद्ध कवियत्री।
​२०१७: प्रियरञ्जन दासमुन्सी — भारतका वरिष्ठ कंग्रेस नेता, पूर्वकेन्द्रीय मन्त्री तथा अखिल भारतीय फुटबल महासंघका पूर्वअध्यक्ष।
​२०१८: लेभिन एन्ड्रेड — मुम्बईमा जन्मिएका प्रसिद्ध भारतीय–ब्रिटिस भायोलिन वादक तथा संगीतकार।
​२०२०: जोन मोरिस — वेल्सकी प्रसिद्ध इतिहासकार तथा यात्रा वृत्तान्त लेखिका।
​२० नोभेम्बरका महत्त्वपूर्ण अवसर तथा उत्सव
​विश्व बाल दिवस: बालबालिकाको अधिकारप्रति सचेतना अभिवृद्धि गर्न, विश्वव्यापी एकता प्रवर्द्धन गर्न र उनीहरूको कल्याण सुनिश्चित गर्ने उद्देश्यले हरेक वर्ष २० नोभेम्बरमा विश्व बाल दिवस मनाइन्छ।

About Author

Advertisement