न्यू योर्क: अमेरिकामा देशव्यापी रूपमा हवाई उडान रोकिएको घटनाको असर अझै सामान्य हुन सकेको छैन। करिब चार घण्टासम्म देशभरका उडान रोकिएपछि उत्पन्न अवरोधका कारण हजारौँ उडान रद्द भएका छन् भने १० लाखभन्दा बढी यात्रु प्रभावित भएका छन्।
अमेरिकी संघीय उड्डयन प्रशासन (एफएए) ले शुक्रबार साँझ देशव्यापी उडान प्रतिबन्ध हटाए पनि त्यसपछि पनि उडान रद्द हुने र ढिलाइ हुने क्रम जारी छ। विमान तथा चालक दलको व्यवस्थापन पुनः मिलाउन समय लाग्ने भएकाले सप्ताहन्तसम्म हवाई सेवा प्रभावित हुने अनुमान गरिएको छ।
उडान ट्र्याकिङ सेवा फ्लाइटअवेयरका अनुसार घटनापछि हालसम्म १५ हजारभन्दा बढी उडान रद्द भइसकेका छन्। आधुनिक अमेरिकी हवाई उड्डयन इतिहासमा देशव्यापी रूपमा उडान रोकिएको यो तेस्रो घटना हो।
विशेषगरी न्युयोर्क क्षेत्रका विमानस्थलमा अवरोधको प्रभाव बढी देखिएको छ। लागार्डिया विमानस्थलमा करिब ८० प्रतिशत उडान रद्द भएका छन् भने जोन एफ केनेडी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा झण्डै आधा उडान प्रभावित भएका छन्।
उडान रद्द भएपछि हजारौँ यात्रु विमानस्थलमै अलपत्र परेका छन्। लागार्डिया विमानस्थलमा रहेका एक यात्रुले निर्धारित उडान समयभन्दा एक घण्टाअघि मात्रै आफ्नो उडान रद्द भएको जानकारी पाएको बताएका छन्। बिहान उडान समयमै हुने देखिएपछि विमानस्थल पुगेका उनलाई अन्तिम समयमा उडान रद्द भएको सूचना दिइएको थियो।
एयरलाइन्सले उनको टिकट पुनः व्यवस्थापन गर्दै सोमबारका लागि नयाँ उडान तय गरेको थियो। अन्य एयरलाइन्समा पनि तत्काल टिकट उपलब्ध नभएपछि उनले न्युयोर्कमै थप दुई रात बिताउनुपर्ने अवस्था आएको बताए। एयरलाइन्सले होटल खर्च नबेहोर्ने भएपछि आफैँ बस्ने ठाउँको व्यवस्था गर्नुपरेको उनको भनाइ छ।
यसैबीच, अमेरिकी यातायातमन्त्री सन डफीले देशको हवाई ट्राफिक नियन्त्रण प्रणाली पुरानो र आधुनिकीकरणको आवश्यकता रहेको बताएका छन्। शुक्रबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले हवाई पूर्वाधार सुधार तथा आधुनिकीकरणका लागि अमेरिकी संसद्सँग ५० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको आपत्कालीन बजेट माग गरेका छन्।
पत्रकार सम्मेलनमा सहभागी गृह सुरक्षा मन्त्री मार्कवेन मुलिनले भने पछिल्लो उडान अवरोध साइबर आक्रमणका कारण भएको कुनै संकेत नरहेको स्पष्ट पारेका छन्।
यसअघि सन् २०२३ जनवरीमा एफएएको महत्वपूर्ण कम्प्युटर प्रणालीमा प्राविधिक खराबी आएपछि अमेरिकाभर हवाई उडान रोकिएको थियो। त्यस्तै, सन् २००१ सेप्टेम्बर ११ मा भएको आतंकवादी हमलापछि पनि अमेरिकी हवाई सेवा देशव्यापी रूपमा प्रभावित भएको थियो।
पछिल्लो घटनाले अमेरिकी हवाई यातायात व्यवस्थापनमा प्रयोग हुँदै आएको पुरानो प्रविधिको अवस्था र त्यसको आधुनिकीकरणको आवश्यकतामाथि पुनः बहस सिर्जना गरेको छ। साथै, हवाई सेवा अवरुद्ध हुँदा यात्रु, एयरलाइन्स र समग्र यातायात प्रणालीमा पर्ने असरलाई समेत उजागर गरेको छ।