​नयाँ दिल्ली: इतिहासका पानाहरूमा १५ अगस्टको दिन मुख्य रूपमा सन् १९४७ मा ब्रिटिस साम्राज्यबाट भारतले पाएको ऐतिहासिक स्वतन्त्रताका लागि दर्ज छ। यसै दिन मध्यराति देशले स्वतन्त्रता प्राप्त गर्यो, प्रथम प्रधानमन्त्री जवाहरलाल नेहरूले लाल किल्लामा राष्ट्रिय ध्वजा फहराएका थिए। भारतका अतिरिक्त दक्षिण कोरिया र कङ्गो जस्ता अन्य देशहरूले पनि यही मितिमा आफ्नो स्वतन्त्रता हासिल गरेका थिए।
​१५ अगस्टका महत्त्वपूर्ण घटनाक्रमहरू~
​१८औँ र १९औँ शताब्दी:
​१७६९: फ्रान्सेली सैन्य अधिकारी तथा राजनीतिक नेता नेपोलियन बोनापार्टको जन्म।
​१७७२: इस्ट इन्डिया कम्पनीले भारतका जिल्लाहरूमा छुट्टाछुट्टै देवानी र फौजदारी अदालतहरू गठन गर्ने निर्णय गर्यो।
​१८५४: इस्ट इन्डिया रेलवेले कलकत्ता (कोलकाता) देखि हुगलीबीच ३७ किलोमिटरको दूरीमा पहिलो यात्रुवाहक रेल सञ्चालन गर्यो (यद्यपि यसको आधिकारिक उद्घाटन १८८५ मा भएको थियो)।
​१८६६: युरोपको सानो देश लिक्टेनस्टाइन जर्मन प्रभावबाट पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र भयो।
​१८७२: भारतीय लेखक तथा दार्शनिक अरविन्द घोषको जन्म।
​१८८५: बलिउड अभिनेता अविनाश तिवारीको जन्म।
​१८८६: भारतका महान् सन्त, विचारक तथा स्वामी विवेकानन्दका गुरु रामकृष्ण परमहंस (गदाधर चटर्जी) को निधन।
​१८९८: ओबेरोय होटल्सका संस्थापक तथा उद्योगपति एम. एस. ओबेरोयको जन्म।
​२० औँ शताब्दीको पूर्वार्ध (१९०१–१९५०)~
​१९०७: स्वदेशी आन्दोलनको अंशका रूपमा इन्डियन बैंकको स्थापना।
​१९१२: भारतीय शास्त्रीय सङ्गीतका प्रसिद्ध गायक उस्ताद अमिर खानको जन्म।
​१९१५: प्रसिद्ध उर्दू लेखिका तथा साहित्यकार इस्मत चुग्ताईको जन्म।
​१९१८: प्रसिद्ध साहित्यकार, पत्रकार तथा सम्पादक हंस कुमार तिवारीको जन्म।
​१९२२: सन् १९९८ देखि २००० सम्म भारतीय जनता पार्टीका राष्ट्रिय अध्यक्ष रहेका कुशाभाउ ठाकरेको जन्म।
​१९२४: हिन्दी फिल्मका प्रसिद्ध गीतकार इन्दीवर तथा जाने-माने हिन्दी कवि एवं साहित्यकार रामदरश मिश्रको जन्म।
​१९३१: प्रसिद्ध घरजग्गा (डीएलएफ) उद्योगपति के. पी. सिंहको जन्म।
​१९३३: भोपालका प्रसिद्ध शायर फजल ताबिशको जन्म।
​१९३८: ‘चाचा चौधरी’ जस्ता प्रसिद्ध कार्टुन पात्रका सर्जक तथा कार्टुनिस्ट प्राण कुमार शर्माको जन्म।
​१९४२: भारतका प्रसिद्ध क्रान्तिकारी महादेव देसाईको निधन।
​१९४५: कोरियाली प्रायद्वीपले ३५ वर्ष लामो जापानी औपनिवेशिक शासनबाट मुक्ति पायो। यसलाई ‘ग्वाङबोकजियोल’ (प्रकाश फिर्ता आएको दिन) भनिन्छ।
​१९४७ (भारतको स्वतन्त्रता):
​भारत ब्रिटिस शासनबाट पूर्ण रूपमा स्वतन्त्र भयो।
​पण्डित जवाहरलाल नेहरूले संविधान सभामा आफ्नो प्रसिद्ध भाषण ‘ट्राइस्ट विथ डेस्टिनी’ दिए र स्वतन्त्र भारतको पहिलो प्रधानमन्त्रीका रूपमा शपथ लिए।
​दिल्लीस्थित लाल किल्लाको लाहोरी गेटमा पहिलो पटक राष्ट्रिय ध्वजा फहराइयो।
​रक्षा वीरता पुरस्कारहरू—परमवीर चक्र, महावीर चक्र र वीर चक्रको स्थापना गरियो।
​उत्तराखण्डको देहरादूनबाट ‘युगवाणी’ पाक्षिक पत्रिकाको सुरुवात भयो, जुन पछि साहित्य र संस्कृतिको महत्त्वपूर्ण मासिक पत्रिका बन्यो।
​पञ्जाबका स्वतन्त्रता सेनानी सरदार अजित सिंहको निधन।
​प्रसिद्ध भारतीय अभिनेत्री राखी गुल्जारको जन्म।
​१९४९: भारतका प्रसिद्ध इतिहासकार तथा जामिया मिलिया इस्लामियाका पूर्व उपकुलपति मुशिरुल हसनको जन्म।
​१९४९: आन्ध्र प्रदेशका समाज सुधारक तथा अधिवक्ता कोन्डा वेङ्कटप्पैयाको निधन।
​१९५०: भारतमा आएको ८.६ म्याग्निच्यूडको महाभूकम्पका कारण २० देखि ३० हजार मानिसको मृत्यु भयो।
​२०औँ शताब्दीको उत्तरार्ध (१९५१–२०००)~
​१९५६: भारतीय जनता पार्टीकी राजनीतिज्ञ बेबी रानी मौर्यको जन्म।
​१९५८: भारतीय अभिनेत्री तथा कस्ट्युम डिजाइनर सिम्पल कपाडियाको जन्म।
​१९५९: उत्तराखण्डका पाँचौँ मुख्यमन्त्री डा. रमेश पोखरियाल “निशंक” को जन्म।
​१९६०: अफ्रिकी देश कङ्गो गणतन्त्रले फ्रान्सको औपनिवेशिक शासनबाट पूर्ण स्वतन्त्रता प्राप्त गर्यो।
​१९७१: बहराइन र ब्रिटेनले पुराना सन्धिहरू रद्द गरेपछि बहराइन एक स्वतन्त्र राष्ट्र बन्यो र संयुक्त राष्ट्र सङ्घ तथा अरब लिगमा सामेल भयो।
​१९७२: भारतमा हुलाक सूचकाङ्क सङ्ख्या (पिन कोड) प्रणाली लागू गरियो।
​१९७५: ​बङ्गलादेशमा सैन्य विद्रोह; राष्ट्रपिता शेख मुजिबुर रहमान र उहाँको परिवारको हत्या तथा खोन्डेकर मुस्ताक अहमदको नेतृत्वमा नयाँ सरकार गठन।
​भारतीय क्रिकेटर विजय भारद्वाज, महिला एथलीट के.एम. बिनामोल र पूर्व महिला क्रिकेटर हेमलता कालाको जन्म।
​१९७९: फरिदाबाद हरियाणाको १२ औँ जिल्ला बन्यो।
​१९८२: दिल्लीमा देशव्यापी रङ्गीन टेलिभिजन प्रसारण र राष्ट्रिय कार्यक्रमको आधिकारिक उद्घाटन गरियो।
​१९८९: एफ. डब्ल्यु. डी क्लार्कले दक्षिण अफ्रिकाको राष्ट्रपतिको शपथ ग्रहण गरे।
​१९९०: जमिनबाट हवाैमा मार हान्ने भारतीय मिसाइल ‘आकाश’को सफल परीक्षण गरियो।
​१९९४: सुडानको खार्तुममा बहुचर्चित आतंकवादी ‘कार्लोस द ज्याकाल’ पक्राउ परे।
​१९९८: उत्तरी आयरल्यान्डको ओमागमा भएको बम विस्फोटमा २९ जनाको मृत्यु र २२० जना घाइते भए।
​१९९९:
​न्युजिल्यान्डले केपटाउनमा दक्षिण अफ्रिकालाई हराउँदै ट्राइ-नेसन्स रग्बी सिरिजको उपाधि जित्यो।
​भारतीय प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीले २० औँ शताब्दीको अन्तिम स्वतन्त्रता दिवसमा देशलाई सम्बोधन गरे।
​अल्जेरिया र मोरक्कोको सीमा नजिकै बेनी औनिफमा आतङ्ककारीहरूले २९ जनाको हत्या गरे।
​२०००: ​भारतले आफ्नो ५४ औँ स्वतन्त्रता दिवस मनायो।
​कोरियाली युद्धपछि पहिलो पटक उत्तर र दक्षिण कोरियाका छुट्टिएका परिवारका करिब २०० सदस्यहरूको भावुक पुनर्मिलन भयो।
​२१ औँ शताब्दी~ (२००१–हालसम्म)
​२००१: भारतले ५५ औँ स्वतन्त्रता दिवस मनायो; प्रधानमन्त्री अटल बिहारी वाजपेयीद्वारा लाल किल्लाबाट सम्बोधन।
​२००२: ​भारतले ५६ औँ स्वतन्त्रता दिवस मनायो।
​अमेरिकाले इस्लामवादस्थित आफ्नो सूचना केन्द्र बन्द गर्यो।
​२००३: ​प्रधानमन्त्री वाजपेयीद्वारा पाकिस्तानसँग शान्ति र भाइचाराको सन्देश।
​लिबियाद्वारा सन् १९८८ को लकरबी (प्यानाम उडान १०३) विमान बम विस्फोटको औपचारिक जिम्मेवारी स्वीकार।
​लिक्टेनस्टाइनका राजकुमार हान्स-एडम द्वितीयद्वारा सन् २००४ मा आफ्ना छोरा एलोइसको पक्षमा गद्दी छाड्ने घोषणा।
​२००४: ​असमको धेमाजीमा उग्रवादी सङ्गठन उल्फा (उल्फा) द्वारा गरिएको बम विस्फोटमा १८ जनाको मृत्यु।
​भेनेजुएलाका राष्ट्रपति ह्युगो चावेजलाई पदबाट हटाउन गराइएको जनमत सङ्ग्रहमा ५८% जनताद्वारा चावेजकै पक्षमा मतदान।
​ब्रायन लारा टेस्ट क्रिकेटमा सबैभन्दा छिटो (१९५ पारीमा) १०,००० रन पूरा गर्ने ब्याट्सम्यान बने।
​गुजरातका पूर्व मुख्यमन्त्री अमरसिंह चौधरीको निधन।
​२००५: इराकको समारामा भएको बम विस्फोटमा चार अमेरिकी सैनिकको मृत्यु।
​२००६: ​भारतको ६० औँ स्वतन्त्रता दिवस; प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहद्वारा आतङ्कवादसामु नझुक्ने सङ्कल्प।
​डेल कम्पनीले आगलागीको जोखिमका कारण ४१ लाख ल्यापटप ब्याट्रीहरू बजारबाट फिर्ता गर्यो।
​२००७: पेरुको मध्य तटीय क्षेत्रमा आएको ८.० म्याग्निच्यूडको भूकम्पमा ५०० भन्दा बढीको मृत्यु।
​२००८: राष्ट्रपति प्रतिभा पाटिलद्वारा संसद भवन परिसरमा स्वतन्त्रता सेनानी शहीद भगत सिंहको प्रतिमा अनावरण।
​२००९–२०१०: प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहद्वारा लगातार छैटौँ र सातौँ पटक लाल किल्लामा झण्डाफहराउने कार्य तथा राष्ट्रलाई सम्बोधन।
​२०११: ​भ्रष्टाचार विरोधी आन्दोलनका क्रममा दिल्ली पुलिसद्वारा अण्णा हजारेलाई अनशनको अनुमति नदिइ हिरासतमा लिइयो।
​सिरियाली नौसेनाद्वारा लताकिया सहरमा गोलाबारी गर्दा २६ जनाको मृत्यु।
​इराकको कुत सहरमा दोहोरो बम धमाकामा ३४ जनाको मृत्यु।
​२०१२: ​भारतले आफ्नो ६६ औँ स्वतन्त्रता दिवस मनायो।
​बेलायती बैंक स्ट्यान्डर्ड चार्टर्डले इरानमाथिको अमेरिकी प्रतिबन्ध उल्लङ्घन गरेको आरोप सुल्झाउन ३४० मिलियन डलर जरिवाना तिर्न सहमत भयो।
​२०१३: ​प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहको लाल किल्लाबाट सम्बोधन र साम्प्रदायिक विचारधाराविरुद्ध चेतावनी।
​लेबनानको बेरुतमा शक्तिशाली कार बम विस्फोटमा २० जनाको मृत्यु।
​२०१४: ​प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीद्वारा योजना आयोगको सट्टा नयाँ संस्था (नीति आयोग) गठन गर्ने सङ्केत।
​इराकका प्रधानमन्त्री नूरी अल-मालिकीद्वारा पदत्याग।
​२०१५: ​भारतमा ‘वान र्याङ्क, वान पेन्सन’ लाई सैद्धान्तिक स्वीकृति।
​युरो जोनद्वारा ग्रिसका लागि नयाँ आर्थिक राहत प्याकेज स्वीकृत।
​सिरियाको दूमा सहरमा हवाई हमलाबाट ११० जनाको मृत्यु।
​अमेरिका र क्युबाबीच कूटनीतिक सम्बन्ध पुनर्स्थापना; हवानास्थित अमेरिकी दूतावासमा दशकौँपछि अमेरिकी झण्डा फहराइयो।
​२०१६: ​धावक उसैन बोल्टद्वारा रियो ओलम्पिकमा लगातार तेस्रो पटक १०० मिटर दौडमा स्वर्ण पदक जित।
​जिमनास्ट सिमोन बाइल्सद्वारा रियो ओलम्पिकमा तेस्रो स्वर्ण पदक जित।
​यमनमा अस्पतालमा भएको हवाई हमलामा ११ जनाको मृत्यु।
​२०१७: ​उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनद्वारा गुआममा मिसाइल हान्ने योजना स्थगित।
​जर्मनीको दोस्रो ठूलो एयरलाइन्स ‘एयर बर्लिन’ टाट पल्टियो।
​सिएरा लियोनमा पहिरोका कारण ३०० भन्दा बढीको मृत्यु।
​२०१८: ​काबुलको शिक्षा केन्द्रमा आत्मघाती हमला हुँदा ४८ जनाको मृत्यु।
​इटालीको जेनोवामा मोरान्डी राजमार्ग पुल ढल्दा ३५ जनाको मृत्यु।
​प्रधानमन्त्री मोदीद्वारा सन् २०२२ सम्ममा ‘गगनयान’ अन्तरिक्ष मिसन पठाउने घोषणा।
​भारतका पूर्व प्रसिद्ध क्रिकेट खेलाडी अजित वाडेकरको निधन।
​२०१९: ​जिब्राल्टरद्वारा इरानी तेल ट्याङ्कर ‘ग्रेस १’ रिहा।
​इजरायलद्वारा अमेरिकी मुस्लिम कंग्रेस महिलाहरूलाई देश प्रवेशमा रोक।
​रुसको मकैबारीमा विमानको संकटकालीन अवतरण (‘रामन्स्कको चमत्कार’) – सबै यात्री सुरक्षित।
​प्रधानमन्त्री मोदीद्वारा ‘चीफ अफ डिफेन्स स्टाफ’ (सीडीएस) पदको घोषणा।
​२०२०: ​प्रधानमन्त्री मोदीद्वारा ‘राष्ट्रिय डिजिटल स्वास्थ्य मिसन’ (डिजिटल हेल्थ आईडी) को घोषणा।
​कोरियाली मुक्ति दिवसको ७५ औँ वर्षगाँठ।
​भारतीय क्रिकेट इतिहासका दुई दिग्गज खेलाडीहरू—महन्द्र सिंह धोनी र सुरेश रैनाले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटबाट सन्यासको घोषणा गरे।
​२०२१: ​टोकियो ओलम्पिकका पदक विजेताहरूलाई लाल किल्लामा विशेष अतिथिका रूपमा सम्मान।
​तालिबानका लडाकुहरू काबुलमा प्रवेश गरी राष्ट्रपति भवन कब्जा गरे।
​ह्याटीमा विनाशकारी भूकम्पका कारण ३०० भन्दा बढीको मृत्यु।
​लेबनानमा इन्धन ट्याङ्कर विस्फोटमा २० जनाको मृत्यु।
​जर्मनीका महान् फुटबलर गेर्ड मुलरको निधन।
​२०२२: ​प्रधानमन्त्री मोदीद्वारा लाल किल्लाबाट ‘पञ्च प्राण’ को आह्वान।
​इजिप्टको गिजास्थित चर्चमा आगलागी हुँदा ४० भन्दा बढीको मृत्यु।
​राजस्थानका कंग्रेस विधायक पानाचन्द मेघवालद्वारा राजीनामा।
​२०२३: ​अमेरिकाको माउई (हवाई) को डढेलोमा १०६ भन्दा बढीको मृत्यु।
​क्यानडाको नर्थवेस्ट टेरिटरिजमा डढेलोका कारण संकटकाल घोषणा।
​उत्तर भारतमा भारी वर्षा र बाढी-पहिरोबाट ६५ जनाको मृत्यु।
​दिग्गज भारतीय फुटबलर मोहम्मद हबीब (‘बडे मियाँ’) को निधन।
​२०२४: ​प्रधानमन्त्री मोदीद्वारा सन् २०४७ सम्म ‘विकसित भारत’ बनाउने सङ्कल्प र पेरिस ओलम्पिक पदक विजेताहरूको सम्मान।
​युक्रेनद्वारा रुसको सुद्जा क्षेत्रमा सैन्य प्रशासन स्थापना र १०२ रुसी सैनिकलाई बन्दी बनाइयो।
​२०२५: ​प्रधानमन्त्री मोदीद्वारा लाल किल्लाबाट देशको विकास, सुरक्षा र आत्मनिर्भरताको भिजन साझा।
​भारतीय वायुसेनाका ३६ जना कर्मीहरूलाई उनीहरूको वीरता र शौर्यका लागि सम्मानित गरियो।
​अमेरिका र रुसका शीर्ष नेताहरूबीच युक्रेन युद्ध, वैश्विक सुरक्षा र आर्थिक मुद्दाहरूमा महत्त्वपूर्ण बैठक।
​१५ अगस्टका महत्त्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू
​भारतको स्वतन्त्रता दिवस: १५ अगस्ट १९४७ मा भारतले लामो सङ्घर्षपछि ब्रिटिस साम्राज्यबाट मुक्ति पाएको सम्झनामा मनाइन्छ।
​कोरियाली मुक्ति दिवस (ग्वाङबोकजियोल): सन् १९४५ मा दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यसँगै कोरिया जापानी औपनिवेशिक शासनबाट मुक्त भएको सम्झनामा मनाइने राष्ट्रिय पर्व। यो उत्तर र दक्षिण कोरिया दुवै देशले मनाउने साझा पर्व हो।
​बङ्गलादेशको राष्ट्रिय शोक दिवस: सन् १९७५ मा बङ्गलादेशका राष्ट्रपिता बङ्गबन्धु शेख मुजिबुर रहमान र उहाँको परिवारको हत्या भएको दिन।