नयाँ दिल्ली: जुलाई ७ को इतिहास भारत र विश्वका लागि धेरै दृष्टिकोणले निकै विशेष छ। यो दिनलाई भारतीय क्रिकेटका दिग्गज महेन्द्रसिंह धोनीको जन्मदिन र कारगिल युद्धका नायक क्याप्टेन विक्रम बत्राको सर्वोच्च बलिदानका रूपमा स्मरण गरिन्छ। यसबाहेक यस दिन अन्य धेरै महत्त्वपूर्ण घटनाहरू पनि घटेका छन्।
जुलाई ७ का महत्त्वपूर्ण घटनाहरू
१४५६: जोन अफ आर्कलाई उनको मृत्युको २५ वर्षपछि दोषमुक्त घोषणा गरियो।
१८९६: भारतमा सिनेमाको प्रवेश। मुम्बईको वाटसन होटलमा लुमियर दाजुभाइले पहिलो पटक फिल्म प्रदर्शन गरे।
१९१२: अमेरिकी खेलाडी जिम थोर्पेले स्टकहोम ओलम्पिकमा चार स्वर्ण जितेर तहल्का मच्चाए।
१९२८: मिसौरी (अमेरिका) को ‘चिलिकोथे बेकिङ कम्पनी’ ले पहिलो पटक मेसिनबाट काटिएको (स्लाइस) पाउरोटी बिक्री गर्यो। यो ओटो फ्रेडरिक रोहवेडरद्वारा आविष्कृत मेसिनबाट तयार पारिएको थियो।
१९४८: स्वतन्त्र भारतको पहिलो बहुउद्देश्यीय नदी बेंसी आयोजना, दामोदर भ्याली कर्पोरेसन (डीभीसी) अस्तित्वमा आयो।
१९७८: सोलोमन टापुले संयुक्त अधिराज्य (यूके) बाट आफ्नो स्वतन्त्रताको घोषणा गर्यो।
१९८०: इरानमा शरिया कानुन लागू भयो।
१९८५: मात्र १७ वर्षको उमेरमा बोरिस बेकरले विम्बल्डन जिते।
१९९८: पं. विश्वमोहन भट्टलाई संयुक्त राज्य अमेरिकाको प्रतिष्ठित ‘दशककै सर्वाधिक प्रशंसित व्यक्ति’ सम्मान प्रदान गरियो।
१९९९: कारगिल युद्धका क्रममा भारतीय सेनाका वीर क्याप्टेन विक्रम बत्रा देशको रक्षा गर्दागर्दै सहिद भए, जसलाई पछि मरणोपरान्त परमवीर चक्रबाट सम्मानित गरियो।
१९९९: फ्रान्सेली वैज्ञानिकहरूद्वारा आउँ (पेचिस) को नयाँ खोपको आविष्कार।
२००३: नासाको अपर्चुनिटी अन्तरिक्ष यानले मङ्गल ग्रहका लागि उडान भर्यो।
२००३: युनाइटेड कम्युनिस्ट पार्टी अफ अर्मेनियाको गठन भयो। यो पार्टी मुख्य रूपमा अर्मेनियाका धेरै साना वामपन्थी पार्टी र समूहहरूको एकताबाट बनेको थियो।
२००५: लन्डनका भूमिगत रेल र एक बसमा शृङ्खलाबद्ध बम विस्फोट (जसलाई ७/७ का नामले पनि चिनिन्छ) भयो, जसमा ५६ जनाको मृत्यु भयो र ७०० भन्दा बढी घाइते भए।
२००७: अमेरिकाको दूरसञ्चार भूउपग्रह ‘डाइरेक्ट भी-१०’ लाई रुसको प्रोटान-एम रकेटद्वारा प्रक्षेपण गरियो।
२००७: ‘न्यू ७ वन्डर्स फाउन्डेसन’ द्वारा विश्वका नयाँ सात आश्चर्यहरूको सूची घोषणा गरियो, जसमा भारतको ‘ताजमहल’ लाई पनि समावेश गरियो।
२००८: काबुल (अफगानिस्तान) मा रहेको भारतीय दूतावासमा भएको आक्रमणमा ४१ जनाको मृत्यु भयो।
२००९: चीनको सिनजियाङ प्रान्तको उरुमकी सहरमा तनाव र जातीय हिंसा भडकियो। प्रदर्शनकारी र सुरक्षा बलबीच भएको झडपमा १५० भन्दा बढीको मृत्यु भयो र १,४०० भन्दा बढी पक्राउ परे।
२००९: दिल्ली उच्च अदालतले भारतीय दण्ड संहिताको धारा ३७७लाई असंवैधानिक घोषित गर्दै वयस्कहरूबीच आपसी सहमतिमा हुने समलिङ्गी सम्बन्धलाई अपराधको सूचीबाट हटायो।
२०१०: तिब्बती आध्यात्मिक गुरु दलाई लामाको ७५औँ जन्मदिनको अवसरमा दिल्लीमा एक गोष्ठी आयोजना गरियो। चिनियाँ सञ्चार माध्यमको आपत्तिबीच उनले आफूलाई “भारतको छोरो” बताएका थिए।
२०१०: रवीन्द्रनाथ टैगोरको १५०औँ जयन्तीको तयारी भइरहँदा शिलोङस्थित ‘सिधली हाउस’ भत्काइयो, जहाँ टैगोरले आफ्नो अन्तिम यात्राका क्रममा विश्राम गरेका थिए।
२०१०: हलिउड अभिनेत्री लिन्डसे लोहानलाई अदालतको आदेश र मदिरा विरोधी शिक्षा कक्षामा उपस्थित नभएको भन्दै ९० दिनको जेल सजाय सुनाइयो।
२०११: २-जी स्पेक्ट्रम बाँडफाँट प्रकरणमा सीबीआईले नाम जोडेपछि कपडा मन्त्री दयानिधि मारनले प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहलाई आफ्नो राजीनामा बुझाए।
२०११: भारतीय क्रिकेट टोलीका स्पिनर हरभजन सिंहले टेस्ट क्रिकेटमा आफ्नो ४०० विकेट पूरा गरे।
२०११: फोन ह्याकिङ विवादका कारण मिडिया टाइकुन जेम्स मर्डोकले बेलायतको लोकप्रिय अखबार ‘न्यूज अफ द वर्ल्ड’ बन्द गर्ने घोषणा गरे।
२०१२: अमेरिकाले आधिकारिक रूपमा अफगानिस्तानलाई आफ्नो प्रमुख गैर-नाटो सहयोगीका रूपमा मनोनीत गर्यो।
२०१३: बिहारको प्रसिद्ध बोधगयास्थित महाबोधि मन्दिर परिसरमा १० वटा शृङ्खलाबद्ध बम विस्फोट भए।
२०१४: विम्बल्डन टेनिस प्रतियोगिताको पुरुष एकलतर्फको उपाधि नोभाक जोकोभिचले रोजर फेडररलाई हराउँदै आफ्नो नाममा गरे।
२०१५: नाइजेरियाको जारिया सहरमा भएको बम विस्फोटमा कम्तीमा २५ जनाको मृत्यु भयो भने उत्तरी केन्यामा अल-शबाबका विद्रोहीहरूले १४ जनाको ज्यान लिए।
२०१६: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी आफ्नो चार देशको भ्रमणका क्रममा मोजाम्बिक पुगे, जहाँ भारत र मोजाम्बिकबीच दालको दीर्घकालीन खरिदसहित तीन महत्त्वपूर्ण सम्झौतामा हस्ताक्षर भयो।
२०१६: बङ्गलादेशको सबैभन्दा ठूलो इदगाह (शोलाकिया) बाहिर इदको नमाजका क्रममा आतङ्ककारी आक्रमण भयो, जसमा चार जनाको मृत्यु भयो।
२०१६: अमेरिकाको डलास सहरमा जातीय भेदभाव र प्रहरीको गोलीबारीविरुद्ध भइरहेको विरोध प्रदर्शनका क्रममा एक बन्दुकधारीले पाँच जना प्रहरी अधिकारीको गोली हानी हत्या गरे।
२०१७: अमेरिका, रुस र अन्य क्षेत्रीय देशहरूबीच दक्षिण-पश्चिमी सिरियामा एक महत्त्वपूर्ण युद्धविराम सम्झौता भयो।
२०१७: संयुक्त राष्ट्रसङ्घले न्युयोर्कमा आणविक हतियारमाथि पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउने नयाँ सन्धि पारित गर्यो। यद्यपि, आणविक शक्ति सम्पन्न देशहरू र नाटो सदस्यहरूले यस सन्धिको बहिष्कार गरे।
२०१७: टेस्लाले आफ्नो पहिलो मास-मार्केट इलेक्ट्रिक कार ‘मोडल ३’ को उत्पादन सुरु गर्यो।
२०१८: थाइल्यान्डको फुकेत टापुनजिकै पर्यटकहरूले भरिएको डुङ्गा पल्टिँदा दर्जनौँ चिनियाँ पर्यटकहरूको दुःखद मृत्यु भयो।
२०१८: जापानका धेरै भागमा परेको मुसलधारे वर्षा र बाढीका कारण ठूलो विनाश भयो, जसमा दर्जनौँ मानिसले ज्यान गुमाए।
२०१९: फाइनल खेलमा ब्राजिलले पेरुलाई ३-१ ले हराउँदै नवौँ पटक कोपा अमेरिकाको उपाधि जित्यो।
२०१९: अमेरिकाको महिला फुटबल टोलीले फाइनलमा नेदरल्यान्ड्सलाई २-० ले पराजित गर्दै चौथो पटक विश्वकपको उपाधि आफ्नो नाममा गर्यो।
२०१९: इरानले २०१५ को आणविक सम्झौताको सीमाभन्दा बढी युरेनियम प्रवर्द्धन गर्ने आफ्नो आधिकारिक निर्णय घोषणा गर्यो।
२०२१: भारतमा केन्द्रीय मन्त्रिपरिषद्मा बहुप्रतीक्षित पुनर्गठन र विस्तार गरियो। रविशङ्कर प्रसाद र सूचना तथा प्रसारण मन्त्री प्रकाश जावडेकरसहित कुल १२ मन्त्रीहरूलाई बिदा गरियो भने ज्योतिरादित्य सिन्धिया, नारायण राणे र सर्वानन्द सोनोवालसहित ३६ नयाँ अनुहार सरकारमा सामेल भए।
२०२१: हैटीका राष्ट्रपति जोभेनेल मोइजको उनकै घरमा अज्ञात बन्दुकधारीहरूद्वारा हत्या गरियो, जसले विश्वभर तरङ्ग पैदा गर्यो।
२०२२: बेलायतका तत्कालीन प्रधानमन्त्री बोरिस जोन्सनले आफ्नै कन्जर्भेटिभ पार्टीभित्र ठूलो विद्रोह भएपछि आफ्नो पदबाट राजीनामा दिने घोषणा गरे।
२०२२: पञ्जाबका तत्कालीन मुख्यमन्त्री भगवन्त मान विवाह बन्धनमा बाँधिए।
२०२३: गुजरात उच्च अदालतले ‘मोदी थर’ मानहानि मुद्दामा राहुल गान्धीको सजायमा रोक लगाउन अस्वीकार गर्यो।
२०२३: जापानको फुकुसिमा आणविक प्लान्टको पानी समुद्रमा मिसाउन संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आणविक एजेन्सीले स्वीकृति दिएपछि चीन र दक्षिण कोरियाले विरोध जनाएका थिए।
२०२३: ग्लोबल पिस इन्डेक्स (विश्व शान्ति सूचकाङ्क) मा भारत १२६ औँ स्थानमा रह्यो भने आइसल्यान्ड पहिलो स्थानमा रह्यो।
२०२४: बङ्गलादेशमा रथयात्राका क्रममा करेन्ट लाग्दा ५ जनाको दुःखद मृत्यु भयो।
२०२४: इरानको राष्ट्रपति निर्वाचनमा सुधारवादी उम्मेदवार मसुद पेजेसकियानले सानदार जित दर्ता गरे।
२०२५: विश्व बैंकले एक प्रतिबन्धमा भारतलाई २५.५ को गिनी सूचकाङ्कसहित विश्वकै चौथो सबैभन्दा समान (समानता भएको) देश घोषणा गर्यो।
२०२५: सेन्ट्रल टेक्सासमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण ५० भन्दा बढी मानिसको ज्यान गयो भने पाकिस्तानको कराँचीमा एउटा भवन भत्किँदा कम्तीमा १६ जनाको मृत्यु भयो।
२०२५: नोभाक जोकोभिचले विम्बल्डनमा आफ्नो दबदबा कायम राख्दै १०० विम्बल्डन जितको जादुई आँकडा पार गरे।
जुलाई ७ मा जन्मेका व्यक्तिहरू~
१६५६: गुरु हरकिसन सिंह – सिखहरूका आठौँ गुरु।
१८५४: मोहम्मद बरकतुल्लाह – भारतीय स्वतन्त्रता सेनानी।
१८४३: क्यामिलो गोल्गी – इटालीका प्रसिद्ध चिकित्सक र वैज्ञानिक, जसले १९०६ मा चिकित्साशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार पाएका थिए।
१८७८: रणधीर सिंह – प्रसिद्ध सिख नेता तथा क्रान्तिकारी।
१८८१: प्रसिद्ध भारतीय सङ्गीतकार एवं चलचित्र निर्माता पण्डित वी. पलुस्करको जन्म।
१८८३: चन्द्रधर शर्मा गुलेरी – प्रसिद्ध साहित्यकार।
१९००: काला वेङ्कटराव – दक्षिण भारतका एक प्रमुख राजनीतिक कार्यकर्ता।
१९१४: अनिल विश्वास – प्रसिद्ध सङ्गीतकार।
१९२२: चन्द्रशेखर वैद्य – भारतीय चलचित्र अभिनेता, उनी मुख्य रूपमा चन्द्रशेखरका नामले चिनिन्थे।
१९२९: ठाकुर रामलाल – हिमाचल प्रदेशमा भारतीय राष्ट्रिय कङ्ग्रेसका नेताहरूमध्ये एक।
१९३४: राघवजी – ‘भारतीय जनता पार्टी’ का नेता।
१९३५: अंशुमान सिंह – राजस्थान र गुजरातका पूर्व राज्यपाल एवं पूर्व न्यायाधीश।
१९४९: शेल डुवाल – अमेरिकी अभिनेत्री, जो चलचित्र ‘द शाइनिंग’ का लागि चिनिन्छिन्।
१९५९: अशोक कुमार सिंह – जसका थुप्रै अनुसन्धानमूलक लेखहरू भारतीय तथा विदेशी शोध-पत्रिकाहरूमा प्रकाशित छन्।
१९६३: वोन्डा शेपर्ड – अमेरिकी गायिका-गीतकार र अभिनेत्री, जो ‘एली म्याकबिल्’ शृङ्खलाका लागि लोकप्रिय छिन्।
१९७३: कैलाश खेर – भारतका प्रख्यात सुफी तथा पार्श्व गायक।
१९८१: भारतका सबैभन्दा सफल कप्तानहरूमध्येका एक र दिग्गज क्रिकेट खेलाडी महेन्द्रसिंह धोनीको जन्म।
जुलाई ७ मा भएका निधनहरू~
१७५८: आधुनिक त्रावणकोरका निर्माता राजा मार्तण्ड वर्माको निधन।
१९३०: ‘शर्लक होम्स’ का रचयिता तथा बेलायती लेखक आर्थर कोनान डयलको निधन।
१९६७: भिभियन ले – हलिउडकी प्रसिद्ध अभिनेत्री तथा ‘गन विथ द विन्ड’ की स्टारको निधन।
१९९०: लालडेङ्गा – मिजो राष्ट्रवादी, जो मिजोरमका मुख्यमन्त्री थिए।
१९९९: कारगिल युद्धका क्रममा अदम्य साहस प्रदर्शन गर्ने क्याप्टेन विक्रम बत्रा वीरगतिलाई प्राप्त भए।
२००६: सिड ब्यारेट – प्रसिद्ध बेलायती सङ्गीतकार तथा रक ब्यान्ड ‘पिङ्क फ्लोयड’ का सह-संस्थापक।
२०११: अब्दुल कावी देस्नाभी – उर्दू भाषाका प्रसिद्ध लेखक तथा सायर।
२०१४: अल्फ्रेडो डि स्टेफानो – फुटबलका दिग्गज खेलाडी तथा रियल म्याड्रिडका स्टारको निधन।
२०१४: मदनलाल मधु – हिन्दी र रुसी साहित्यका आधुनिक सेतु निर्माताहरूमध्येका एक।
२०१४: एडुआर्ड शेभार्डनाड्जे – जर्जियाका पूर्व राष्ट्रपति तथा सोभियत सङ्घका विदेश मन्त्रीको निधन।
२०१४: प्रसिद्ध बलिउड अभिनेत्री जोहरा सहगलको निधन।
२०२१: भारतीय सिनेमाका दिग्गज र ‘ट्रेजेडी किङ’ का नामले प्रख्यात अभिनेता दिलीप कुमारको ९८ वर्षको उमेरमा मुम्बईको हिन्दुजा अस्पतालमा निधन।
जुलाई ७ का महत्त्वपूर्ण अवसर तथा उत्सवहरू~
वन्य प्राणी दिवस'(वाइल्डलाइफ डे): भारतमा सर्वप्रथम ७ जुलाई १९५५ मा वन्यजन्तु दिवस मनाइएको थियो। यसको उद्देश्य समाजलाई वन्यजन्तुहरू सम्पूर्ण पारिस्थितिक प्रणाली (इकोसिस्टम) को महत्त्वपूर्ण हिस्सा हुन् भन्ने बुझाउनु थियो।
विश्व चकलेट दिवस (वर्ल्ड चकलेट डे): विश्वभरका चकलेट प्रेमीहरूद्वारा मनाइने विशेष दिन। जुलाई ७ लाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा ‘विश्व चकलेट दिवस’ का रूपमा मनाइन्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय क्षमा दिवस (ग्लोबल फॉरगिवनेस डे): यस दिनको मुख्य उद्देश्य मानिसहरूलाई आफ्ना पुराना मतभेदहरू भुलेर, मनबाट द्वेष र क्रोध हटाई क्षमाको भावना अपनाउन प्रेरित गर्नु हो।










