​नयाँ दिल्ली; ४ जुलाई इतिहास र वर्तमान दुवै दृष्टिकोणले एक अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण दिन हो। यो मुख्य रूपमा अमेरिकाको स्वतन्त्रता दिवसका रूपमा चिनिन्छ, तर यसका साथै भारतको इतिहासमा पनि यस दिन धेरै ठूला र ऐतिहासिक घटनाहरू दर्ता भएका छन्।
​४ जुलाईका प्रमुख ऐतिहासिक र महत्त्वपूर्ण घटनाहरू~
​१७७६: आजकै दिन १७७६ मा अमेरिकाको कङ्ग्रेसले स्वतन्त्रताको घोषणालाई अपनाएको थियो। यस मार्फत अमेरिका ग्रेट ब्रिटेनको शासनबाट अलग भयो र एक स्वतन्त्र राष्ट्र बन्यो।
​१७८९: इस्ट इन्डिया कम्पनीले टिपु सुल्तान विरुद्ध निजाम र पेशवासँग सन्धि गर्‍यो।
​१८१०: फ्रान्सेली सेनाले एम्स्टर्डममा कब्जा गर्‍यो।
​१८२७: न्युयोर्कबाट दासप्रथा उन्मूलनको घोषणा भयो।
​१८६५: प्रसिद्ध अङ्ग्रेजी उपन्यास ‘एलिस इन वन्डरल्याण्ड’ प्रकाशित भएको थियो।
​१८८१: सिलगढी र दार्जिलिङबीच सानो पटरी (नैरो गेज) मा ‘टोय ट्रेन’ चलाइयो।
​१८८४: अमेरिका र फ्रान्सको मित्रताको प्रतीक ‘स्ट्याच्यु अफ लिबर्टी’ लाई आजकै दिन फ्रान्सले आधिकारिक रूपमा अमेरिकालाई हस्तान्तरण गरेको थियो।
​१९१४: बर्दुनको युद्ध समाप्त भएको थियो। यो इतिहासको सबैभन्दा भयानक लडाइँहरूमध्ये एक थियो।
​१९४६: फिलिपिन्सले लगभग ३८१ वर्षको दासतापछि अमेरिकाबाट स्वतन्त्रता पायो।
​१९४७: ब्रिटिश पार्लियामेन्टको सामुन्ने भारतीय स्वतन्त्रता विधेयकको प्रस्ताव राखिएको थियो, जस अन्तर्गत देशको भारत र पाकिस्तानमा विभाजन भयो।
​१९६६: भारतमा प्रेसको स्वतन्त्रता र नियमहरूलाई कायम राख्ने ‘प्रेस परिषद्’ (प्रेस काउंसिल ऑफ इंडिया) को स्थापना आजकै दिन भएको थियो।
​१९८६: सुनील गावस्करले ११५ औं क्रिकेट टेस्ट म्याच खेलेर नयाँ रेकर्ड बनाए।
​१९९६: रुसका राष्ट्रपति बोरिस येल्तसिन पुनः चार वर्षका लागि राष्ट्रपति निर्वाचित भए।
​१९९७: अमेरिकी यान ‘सोजर्नर’ मङ्गल ग्रहमा पुग्यो।
​१९९७: नासाको पाथफाइन्डर स्पेस प्रोब मङ्गल ग्रहको सतहमा उत्रियो।
​१९९८: चेक गणतन्त्रकी याना नाभोत्नाले विम्बलडन टेनिसको एकल उपाधि जितिन्।
​१९९८: जापानले मङ्गल ग्रहको बारेमा जानकारी हासिल गर्नका लागि ‘प्लेनेट-बी’ नामक आफ्नो पहिलो अन्तरग्रहिय मिसन पठायो।
​१९९८: ब्रिटेनको एक पावरबोट ‘द केबल एण्ड वायरलेस एडभेन्चर’ ले ७४ दिन २० घण्टा र ३८ मिनेटमा यात्रा पूरा गरेर सबैभन्दा चाँडो विश्व भ्रमणको रेकर्ड तोड्यो।
​१९९९: भारतका लिएन्डर पेस र महेश भूपतिले विम्बलडन टेनिस च्याम्पियनसिपको युगल स्पर्धामा उपाधि जिते।
​१९९९: भारतका लागि यो मिति धेरै गौरवको छ। कारगिल युद्धका दौरान भारतीय सेनाले आजकै दिन पाकिस्तानको कब्जाबाट महत्त्वपूर्ण ‘टाइगर हिल’ फिर्ता खोसेको थियो र आफ्नो तिरङ्गा फहराएको थियो।
​२००१: भारत सरकारले मानवीय आधारमा आफ्नो जेलमा बन्द धेरै पाकिस्तानी नागरिक र माझीहरूलाई रिहा गर्ने निर्देशन दिएको थियो।
​२००३: पाकिस्तानमा शिया मस्जिदमा भएको हमलामा ४४ जना मारिए।
​२००५: अष्ट्रेलियामा डल्फिनको एक नयाँ प्रजाति ‘स्नबफिन’ फेला पर्‍यो।
​२००६: १९६२ को युद्धपछि बन्द भएको भारत-चीनको नाथु ला व्यापार मार्ग पुनः खोलिएको थियो।
​२००७: वेबसाइट ‘सेन्टिडो कमन’ का अनुसार मेक्सिकोका कार्लोस स्लिम विश्वकै सबैभन्दा धनी व्यक्ति बने।
​२००८: लगभग आठ वर्षपछि चीनको मुख्य भूमि र ताइवानबीच नियमित सिधा विमान सेवाको पहिलो विमान ताइवानको तायोयुआन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उत्रियो।
​२०१०: केरलको इडुक्की जिल्लामा एक परीक्षाको प्रश्नपत्रमा कथित रूपमा पैगम्बर मोहम्मदको अपमान गरेको आरोपका कारण आठ हमलाकारीहरूले थोडुपुझाको न्यूमैन कलेजका मलयालम प्रोफेसर टी.जे. जोसेफमाथि हमला गरी उनको हात काटिदिए।
​२०१२: यूरोपीय परमाणु अनुसंधान संगठन (सीईआरएन) का वैज्ञानिकहरूले नयाँ कण ‘हिग्स बोसन’ (‘गड पार्टिकल’) को खोज गरेको जानकारी दिए।
​२०१३: इजिप्टका सैन्य बलहरूले देशका पहिलो लोकतान्त्रिक रूपमा चुनिएका राष्ट्रपति मोहम्मद मुर्सीलाई उनको पदबाट हटाइदिए।
​२०१४: भारतीय रक्षा मन्त्रालयले सेनाको आधुनिकीकरणका लागि धेरै महत्त्वपूर्ण प्रस्तावहरू स्वीकृत गरेको थियो।
​२०१५: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले ‘डिजिटल इन्डिया’ अभियानको सुरुवात गरे। यसको उद्देश्य देशलाई प्राविधिक रूपमा बलियो बनाउनु र करोडौंको लगानी भित्र्याउनु थियो।
​२०१५: सिरियाको प्राचीन सहर पलमिरामा इस्लामिक स्टेट ऑफ इराक एंड सीरिया
(आईएसआईएस)का आतंकवादीहरूले २५ सिरियाली सैनिकको हत्या गरे।
​२०१५: चिलीले फाइनल खेलमा अर्जेन्टिनालाई पेनाल्टी सुटआउटमा हराएर आफ्नो पहिलो कोपा अमेरिका फुटबल उपाधि जित्यो।
​२०१५: सुपर रग्बी फाइनलमा ओटागो हाइल्यान्डर्सले वेलिङटन हरिकेन्सलाई हराएर पहिलो पटक प्रतियोगिता जित्यो।
​२०१६: सानिया मिर्जा र उनकी जोडीदार मार्टिना हिंगिसले विम्बलडन टेनिस टूर्नामेन्टको महिला युगल क्वार्टरफाइनलमा प्रवेश गरे।
​२०१६: बङ्गलादेशको राजधानी ढाकाको होली आर्टिसन बेकरीमा भएको भीषण आतङ्ककारी हमलापछि सेनाले अपरेशन चलायो। यस हमलामा मारिएकी १९ वर्षीया भारतीय छात्रा तारिषी जैनको पार्थिव शरीर भारत ल्याइयो।
​२०१७: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी तीन दिने भ्रमणका लागि इजरायल पुगे। यो कुनै पनि भारतीय प्रधानमन्त्रीको पहिलो इजरायल भ्रमण थियो।
​२०१७: उत्तर कोरियाले आफ्नो पहिलो सफल अन्तर-महादेशीय ब्यालिस्टिक मिसाइल (आईसीबीएम) प्रक्षेपण गरेको दाबी गर्‍यो।
​२०१७: बङ्गलादेशको राजधानी ढाकामा एक कपडा कारखाना (गारमेन्ट फ्याक्ट्री) को बयलर विष्फोट हुँदा १० जनाको मृत्यु भयो र धेरै मजदुर घाइते भए।
​२०१८: भारतमा केन्द्रीय मन्त्रिमण्डलले किसानहरूको आम्दानी बढाउनका लागि खरीफ बालीको न्यूनतम समर्थन मूल्य (एमएसपी) मा ऐतिहासिक वृद्धिलाई स्वीकृति दियो।
​२०१८: थाइल्याण्डको थाम लुआङ गुफामा फसेका १२ बालबालिका र उनीहरूका फुटबल प्रशिक्षकलाई बाहिर निकाल्नका लागि गोताखोरहरूको मद्दतले उद्धार कार्य तीव्र रूपमा भइरहेको थियो।
​२०१८: भ्रष्टाचारको आरोपका कारण मलेसियाका पूर्व प्रधानमन्त्री नजिब रज्जाकलाई पक्राउ गरी अदालतमा पेश गरियो।
​२०१९: ट्युनिसियाको तटमा एउटा डुङ्गा पल्टिँदा ८० भन्दा बढी आप्रवासीहरू बेपत्ता भए।
​२०२०: भारत政府 (सरकार) ले सीमा विवादका बीच ठूलो निर्णय लिँदै चिनियाँ विद्युत उपकरणको आयातमा प्रतिबन्ध लगायो। यसको आयातका लागि सरकारको अनुमति अनिवार्य गरियो।
​२०२१: पुष्कर सिंह धामीले देहरादुनमा उत्तराखण्डको ११ औं मुख्यमन्त्रीका रूपमा शपथ लिए।
​२०२१: फिलिपिन्सको सुलु प्रान्तमा सेनाको एउटा विमान दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो, जसमा ५० भन्दा बढी मानिसको दुःखद मृत्यु भएको थियो।
​२०२२: डेनमार्कको कोपेनहेगनको एउटा शपिङ मलमा भयानक गोलीकाण्ड भयो, जसमा धेरै मानिसले ज्यान गुमाए।
​२०२३: भारतीय पुरुष क्रिकेट टोलीको चयन समितिको अध्यक्ष पूर्व क्रिकेटर अजित अगरकरलाई चुनियो।
​२०२३: हिन्दू पञ्चाङ्ग अनुसार ०४ जुलाई २०२३ देखि साउनको पवित्र महिना सुरु भयो, जुन यस पटक ५८ दिनको थियो (दुई महिनासम्म चलेका कारण)।
​२०२४: झारखण्ड मुक्ति मोर्चा (जेएमएम) नेता हेमन्त सोरेनले तेस्रो पटक झारखण्डको मुख्यमन्त्री पदको शपथ लिए।
​२०२५: नयाँ दिल्लीस्थित राष्ट्रिय जनसहयोग एवं बाल विकास संस्थान (एनआईपीसीसीडी) को नाम बदलेर सावित्रीबाई फुले राष्ट्रिय महिला एवं बाल विकास संस्थान राखियो।
​२०२५: इङ्गल्याण्ड विरुद्ध बर्मिङ्घम टेस्टमा शुभमन गिलले २६९ रनको ऐतिहासिक पारी खेले।
​४ जुलाईमा जन्मेका व्यक्तिहरू~
​१८७२: केल्भिन कूलिज – संयुक्त राज्य अमेरिकाका ३० औं राष्ट्रपति थिए। उनी अमेरिकाको इतिहासमा एक मात्र राष्ट्रपति हुन् जसको जन्मदिन ४ जुलाईमा पर्दछ।
​१८९७: आन्ध्र प्रदेशका महान स्वतन्त्रता सेनानी अल्लूरी सीताराम राजुको जन्म।
​१८९७: नानक सिंह – उनी पञ्जाबी भाषाका निकै ठूला उपन्यासकार, कवि र स्वतन्त्रता सेनानी थिए।
​१८९८: गुलजारीलाल नन्दा – भारतका एक महान स्वतन्त्रता सेनानी र अर्थशास्त्री थिए। उनले दुई पटक भारतको कार्यवाहक प्रधानमन्त्रीको पद सम्हालेका थिए।
​१९०७: हरिवंश राय बच्चन – हिन्दीका महान कवि र अमिताभ बच्चनका पिता।
​१९१०: ग्लोरिया स्टुअर्ट – उनको जन्म ४ जुलाई १९१० मा भएको थियो। उनी अमेरिकाकी प्रसिद्ध अभिनेत्री थिइन् जसले प्रख्यात चलचित्र ‘टाइटैनिक’ मा काम गरेकी थिइन्।
​१९१२: दक्षिणानी वेलायुधन – भारतीय संविधान निर्माणमा सहयोग पुर्‍याउने महिलाहरूमध्ये एक थिइन्।
​१९१६: नसीम बानो – हिन्दी चलचित्रकी प्रसिद्ध अभिनेत्री।
​१९३३: के. रोसैया – भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसका वरिष्ठ राजनीतिज्ञहरूमध्ये एक।
​१९४३: विमलेश कान्ति वर्मा – भाषाविज्ञान, कोश निर्माण, पाठालोचन, अनुवाद र सांस्कृतिक अध्ययनको क्षेत्रमा विशिष्ट योगदान पुर्‍याउने भारतीय।
​१९४५: सुशील कुमार (अभिनेता) – हिन्दी चलचित्रका अभिनेता।
​१९५१: एस. एस. अहलुवालिया – उनी भारतका एक वरिष्ठ राजनीतिज्ञ र पूर्व केन्द्रीय मन्त्री हुन्।
​१९५४: देवेन्द्र कुमार जोशी – अण्डमान-निकोबार द्वीप समूहका राज्यपाल।
​१९५६: लक्ष्मीकान्त पार्सेकर – भारतीय जनता पार्टीका सांसद र गोवाका बाह्रौं मुख्यमन्त्री रहेका।
​१९९५: पोस्ट मालोन – विश्वका निकै लोकप्रिय अमेरिकी गायक र र्‍यापर।
​१९९८: मालिया ओबामा – अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति बराक ओबामाकी जेठी छोरी।
​४ जुलाईमा भएका निधनहरू~
​१७६०: मीर जाफरका छोरा मिरान पटनामा गण्डक नदीको किनारमा मारिए।
​१८२६: जोन एडम्स – अमेरिकाका दोस्रो राष्ट्रपति र स्वतन्त्रताका प्रमुख जनक।
​१८२६: थामस जेफर्सन – अमेरिकाका तेस्रो राष्ट्रपति र स्वतन्त्रताको घोषणाको मस्यौदा लेख्ने महान नेता।
​१८३१: जेम्स मुनरो – अमेरिकाका पाँचौं राष्ट्रपति।
​१८५७: धन सिंह गुर्जर – भारतीय स्वतन्त्रता सेनानी थिए।
​१९०२: स्वामी विवेकानन्द – महान संन्यासी, विचारक र वेदान्तका प्रचारक। उनले सिकागोको विश्व धर्म संसद्मा भारतको गौरव बढाएका थिए।
​१९३४: म्यारी क्युरी – विज्ञानको क्षेत्रमा दुई पटक नोबेल पुरस्कार पाउने पहिलो महिला। उन्होंने रेडियोधर्मिताको खोज गरेकी थिइन्।
​१९६३: पिङ्गली वेङ्कैया – महान स्वतन्त्रता सेनानी र भारतको राष्ट्रिय झण्डा ‘तिरङ्गा’ का डिजाइनर।
​१९७८: अम्मु स्वामीनाथन – भारतीय संविधान निर्माणमा सहयोग पुर्‍याउने महिलाहरूमध्ये एक थिइन्।
​१९८२: भरत व्यास – बलिउडका प्रसिद्ध गीतकार।
​२००३: ब्यारी ह्वाइट – आफ्नो गहिरो र जादुई आवाजका लागि प्रसिद्ध अमेरिकी गायक र संगीतकार।
​२००६: गरहार्ड फिशर – गान्धी शान्ति पुरस्कार विजेता र भारतका लागि जर्मनीका पूर्व राजदूत।