नयाँ दिल्ली: इतिहासको पाना पल्टाएर हेर्दा २० जूनको यो तारिख आफैमा निकै महत्त्वपूर्ण र ऐतिहासिक छ। पश्चिम बंगालको गठन र मुम्बईको ऐतिहासिक भिक्टोरिया टर्मिनसको सुरुवातदेखि लिएर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा ‘विश्व शरणार्थी दिवस’ सम्म, आजको दिनले धेरै ठूला उतारचढावहरू देखेको छ। आउनुहोस्, क्रमैसँग देश र दुनियाको इतिहासमा आजकै दिन घटेका ती महत्त्वपूर्ण घटनाहरूलाई नियालौं:
​महत्त्वपूर्ण ऐतिहासिक घटनाहरू~
​१७५६: बंगालका नवाब सिराजुद्दौलाले अंग्रेजहरूलाई हराएर कलकत्ता (अहिलेको कोलकाता) आफ्नो नियन्त्रणमा लिएका थिए र ऐतिहासिक ‘फोर्ट विलियम’ मा कब्जा जमाएका थिए।
​१८३७: विक्टोरिया बेलायत (ब्रिटेन) की महारानी बनेकी थिइन्।
​१८५८: ग्वालियरमा ब्रिटिश सेनाले कब्जा गरेसँगै सन् १८५७ को भारतको पहिलो स्वतन्त्रता संग्राम (सिपाही विद्रोह) को औपचारिक अन्त्य भएको थियो।
​१८६३: वेस्ट वर्जिनिया अमेरिकाको ३५औं राज्य बनेको थियो।
​१८७३: भारतमा यंग मेन्स क्रिश्चियन एसोसिएशन(वाईएमसीए) को स्थापना भएको थियो।
​१८७७: मुम्बईको ऐतिहासिक ‘भिक्टोरिया टर्मिनस’ (जसलाई अहिले छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनस भनिन्छ) आजकै दिन सर्वसाधारणका लागि खोलिएको थियो। यो स्टेशन युनेस्कोको विश्व धरोहर सूचीमा सामेल छ।
​१९१६: पुणेमा प्रख्यात श्रीमती नथीबाई दामोदर ठक्करसे महिला विश्वविद्यालय(एसएनडीटी) भारत र दक्षिण-पूर्व एशिया काे पहिलाे महिला विश्वविद्यालय काे स्थापना भएको थियो।
​१९४७: बंगाल विभाजनपछि पश्चिम बंगाललाई एउटा छुट्टै राज्यको रूपमा स्थापित गर्नका लागि बंगाल विधानसभाद्वारा ऐतिहासिक प्रस्ताव पारित गरिएको थियो।
​१९७६: अमेरिकी राजदूतको हत्या भएपछि लेबनानबाट अमेरिकाले आफ्ना सयौं नागरिकहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालेको थियो।
​१९९०: इरानमा आएको एउटा विनाशकारी भूकम्पमा परी झण्डै ४०,००० मानिसहरूको दर्दनाक मृत्यु भएको थियो।
​१९९१: बर्लिनलाई पुनः जर्मनीको राजधानी बनाउनका लागि त्यहाँको संसदमा मतदान भएको थियो।
​१९९४: इरानको एउटा मस्जिदमा भएको बम विस्फोटमा ७० जनाको ज्यान गएको थियो।
​१९९८: चेसका दिग्गज विश्वनाथन आनन्दले भ्लादिमिर क्रामनिकलाई हराएर पाँचौं फ्रान्कफर्ट क्लासिक चेस टूर्नामेन्टको उपाधि जितेका थिए।
​१९९९: विश्वका सबैभन्दा बढी वायु प्रदूषण भएका ५ शहरहरूको सूचीमा क्रमशः मेक्सिको सिटी, बेइजिङ, सांघाई, तेहरान र कोलकाता परेका थिए।
​२०००: काहिरामा जी-१५ (समूह-१५) देशहरूको १०औं शिखर सम्मेलन सम्पन्न भएको थियो।
​२००१: जनरल परवेज मुशर्रफ पाकिस्तानका राष्ट्रपति बनेका थिए।
​२००१: श्रीलंका मुस्लिम कांग्रेसले समर्थन फिर्ता लिएपछि चन्द्रिका कुमारतुंगा सरकार अल्पमतमा परेको थियो।
​२००१: ताइवानले सफलतापूर्वक मिसाइल परीक्षण गरेको थियो।
​२००२: पाकिस्तानले असरफ जहाँगीर काजीलाई संयुक्त राज्य अमेरिकाका लागि आफ्नो नयाँ राजदूत नियुक्त गरेको थियो।
​२००२: अमेरिकी अदालतले मानसिक रूपमा अस्वस्थ अपराधीहरूलाई फाँसी दिने सजायमाथि रोक लगाएको थियो।
​२००३: ज्ञानको डिजिटल प्रसार र प्रवर्द्धनका लागि ‘विकिमीडिया फाउन्डेसन’ को स्थापना भएको थियो।
​२००५: रुसको मालवाहक अन्तरिक्ष यान एम-५३ सफलतापूर्वक अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनमा पुगेको थियो।
​२००६: जापानले इराकबाट आफ्ना सैनिकहरू फिर्ता बोलाउने ऐतिहासिक निर्णय गरेको थियो।
​२००८: बीउ उत्पादन गर्ने कम्पनी ‘अवदात इन्डिया लिमिटेड’ ले अमेरिकी कम्पनी ‘लिमाग्रेन’ को सोयाबिन बीउ व्यवसाय अधिग्रहण गरेको थियो।
​२००८: युरोपेली संघले क्युबामाथि लगाएका प्रतिकात्मक प्रतिबन्धहरू हटाउने निर्णय गरेको थियो।
​२०१४: प्रख्यात कवि केदारनाथ सिंहलाई प्रतिष्ठित ज्ञानपीठ पुरस्कार दिने घोषणा गरिएको थियो।
​२०१५: भारतले सद्भावना स्वरूप ८८ जना पाकिस्तानी मछुवाहरूलाई रिहा गरेको थियो, जो वाघा बोर्डर हुँदै आफ्नो देश फर्किएका थिए।
​२०१५: पाकिस्तानको दक्षिणी भागमा जून महिनाको अत्यधिक गर्मीका कारण हीटस्ट्रोक र डिहाइड्रेशनले गर्दा झण्डै २,००० मानिसहरूको दुःखद मृत्यु भएको थियो।
​२०१५: अकल्याण्डमा खेलिएको फिफाअंडर-२० वर्ल्ड कपको फाइनलमा सर्बियाले ब्राजिललाई २-१ ले हराएर उपाधि जितेको थियो।
​२०१६: भारतीय क्रिकेट टोलीले हरारेमा खेलिएको अन्तिम टी-२० खेलमा जिम्बाब्वेलाई रोमाञ्चक ३ रनले हराउँदै सिरिज २-१ ले आफ्नो नाम गरेको थियो।
​२०१६: काबुलमा निजी सुरक्षा गार्डहरू बोकेको एउटा मिनीबसमा भएको भीषण विस्फोटमा १२ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​२०१६: बेलायतमा युरोपेली संघमा रहने कि बाहिरिने (ब्रेक्सिट) भन्ने जनमत संग्रह हुनु ठीक अगाडि लेबर पार्टीकी सांसद जो कक्सको गोली हानी हत्या गरिएको थियो।
​२०१७: तेलंगाना सरकारले हैदराबादमा ‘हैदराबाद सिटी वाई-फाई’ प्रोजेक्ट अन्तर्गत १,००० भन्दा बढी सार्वजनिक स्थानहरूमा फ्री वाई-फाई हटस्पटहरू सुरु गरेको थियो।
​२०१८: माओवादीहरूले देशका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई निशाना बनाउन सक्ने गुप्तचर रिपोर्ट आएपछि बीसीजी सुरक्षा व्यवस्था अत्यन्तै कडा पारिएको थियो।
​२०१९: इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्सले अमेरिकी नौसेनाको एउटा मानवरहित जासुसी ड्रोन (आरक्यू-४ ग्लोबल हॉक) लाई मारिदिएको थियो।
​२०१९: राजस्थान सरकारले बेरोजगार युवाहरूका लागि ‘मुख्यमन्त्री युवा सम्बल योजना’ को सुरुवात गरेको थियो।
​२०१९: टीडीपीका ४ जना राज्यसभा सांसदहरूले भारतीय जनता पार्टीमा सामेल हुने निर्णय गरेका थिए।
​२०१९: हिमाचल प्रदेशको कुल्लू जिल्लाको बंजारमा एउटा निजी बस नालामा खस्दा ४४ जना यात्रुहरूको दर्दनाक मृत्यु भएको थियो भने ३४ भन्दा बढी घाइते भएका थिए।
​२०२०: प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले लकडाउनका बेला घर फर्किएका प्रवासी श्रमिकहरूलाई रोजगार र सशक्तिकरण दिन बिहारबाट ‘गरीब कल्याण रोजगार अभियान’ को शुभारम्भ गरेका थिए।
​२०२१: इरानको राष्ट्रपति चुनावको नतिजा सार्वजनिक भएको थियो, जसमा इब्राहिम रइसीले ऐतिहासिक जित हासिल गरेका थिए।
​२०२१: पिपल्स डेमोक्रेटिक पार्टीका नेता नईम अख्तरलाई एक महिनाको नजरबन्दपछि रिहा गरिएको थियो।
​२०२१: जम्मु-कश्मीरको राजौरी जिल्लाकी माव्या सुडान भारतीय वायुसेनामा सामेल हुने पहिलो महिला फाइटर पाइलट बनेकी थिइन्।
​२०२२: इरानको दक्षिणी खोरासान प्रान्तमा मशहदबाट यजद गइरहेको एउटा रेल दुर्घटना हुँदा २२ जनाको मृत्यु र ८७ जना घाइते भएका थिए।
​२०२२: भारतको असम राज्यमा लगातारको वर्षा र बाढीले स्थिति गम्भीर बनाएको थियो, जसका कारण २५ जिल्लाका ११ लाखभन्दा बढी मानिसहरू प्रभावित भएका थिए।
​२०२३: क्यानडाको क्युबेकमा जंगलमा लागेको भयानक डढेलोका कारण संकटकाल (आपातकाल) घोषणा गरिएको थियो।
​२०२३: भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी अमेरिका र इजिप्ट (मिस्र) को ५ दिने महत्त्वपूर्ण वैदेशिक यात्राका लागि प्रस्थान गरेका थिए।
​२०२४: हज यात्राका क्रममा अत्यधिक गर्मीका कारण १,००० भन्दा बढी तीर्थयात्रीहरूको दुःखद मृत्यु भएको थियो।
​२०२४: पटना हाईकोर्टले बिहार सरकारको त्यो फैसलालाई खारेज गरिदिएको थियो, जसमा सरकारी जागिर र शैक्षिक संस्थाहरूमा आरक्षणलाई ५०% बाट बढाएर ६५% पुर्‍याइएको थियो।
​२०२४: टी-२० वर्ल्ड कपको सुपर-८ खेलमा भारतले अफगानिस्तानलाई ४७ रनले पराजित गरेको थियो।
​२०२४: तमिलनाडुको कल्लाकुरिचीमा विषाक्त रक्सी पिउनाले कम्तिमा ३७ जनाको ज्यान गएको थियो र १०० भन्दा बढी अस्पताल भर्ना भएका थिए।
​२०२५: अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकामा टिकटक सञ्चालन जारी राख्नका लागि ९० दिनको नयाँ थप समय दिने कार्यकारी आदेश जारी गरेका थिए।
​२०२५: मुम्बईको प्रख्यात लीलावती ट्रस्टले एचडीएफसी बैंक र उसका सीईओ विरुद्ध १,००० करोडको मानहानिको मुद्दा दर्ता गरेको थियो।
​महत्त्वपूर्ण जन्महरू~
​१७६०: लर्ड वेलेज्ली – सन् १७९८ देखि १८०५ सम्म भारतका गभर्नर जनरल।
​१८६६: भारतका प्रसिद्ध उद्योगपति र किर्लोस्कर समूहका संस्थापक लक्ष्मण काशीनाथ किर्लोस्कर।
​१९१०: भुवनेश्वर – हिन्दी साहित्यका प्रसिद्ध एकाङ्कीकार।
​१९२३: गौर किशोर घोष – कुशल र निडर पत्रकार तथा लेखक।
​१९४०: विश्वनाथ प्रसाद तिवारी – प्रख्यात भारतीय हिन्दी साहित्यकार।
​१९५०: भारतीय सिनेमाका दिग्गज र सशक्त अभिनेता नसिरुद्दीन शाह।
​१९५२: विक्रम सेठ – आधुनिक युगका प्रख्यात साहित्यकार, उपन्यासकार र कवि।
​१९५८: द्रौपदी मुर्मू – भारतीय जनता पार्टीकी वरिष्ठ राजनीतिज्ञ तथा भारतकी वर्तमान राष्ट्रपति।
महत्त्वपूर्ण ​निधनहरु~
​१८२०: म्यानुएल बेलग्रानो – अर्जेन्टिनाका प्रसिद्ध वकिल र त्यहाँको राष्ट्रिय झण्डा डिजाइन गर्ने प्रणेता।
​१९६४: एडगर ब्यारियर – हलिउडका प्रख्यात अभिनेता।
​१९६५: वेङ्कटेश नारायण तिवारी – हिन्दी भाषाका पत्रकार तथा साहित्यकार।
​२०११: रायन डन – अमेरिकी अभिनेता र लोकप्रिय टेलिभिजन स्टार।
​आजको महत्त्वपूर्ण दिवस~
​विश्व शरणार्थी दिवस: संयुक्त राष्ट्र संघको आह्वानमा हरेक वर्षको २० जूनमा यो दिवस संसारभरि मनाइन्छ। युद्ध र उत्पीडनका कारण आफ्नो देश छोड्न बाध्य भएका लाखौं शरणार्थीहरूको साहस र संघर्षको सम्मान गर्न यो दिन समर्पित छ।