नयाँ दिल्ली: ​आज जून महिनाको ९ तारिख। साधारण वर्षमा हेर्ने हो भने वर्षको १६०औँ दिन हो अनि लीप इयर (कदम साल) मा चाहिँ १६१औँ दिन। आजको दिन कटेपछि यो वर्ष बित्न जम्मा २०५ दिन मात्रै बाँकी रहन्छ। आउनुहोस्, देश-दुनियाँ अनि हाम्रो इतिहासमा आजको दिन के-कस्ता बबाल, महत्त्वका र अनौठा घटनाहरू घटेका थिए, सरसरती नियालेर हेरौँ:
​विश्व इतिहासको पन्नाबाट~
​कनाडामा फ्रान्सको जग (१५३४): फ्रान्सेली नाविक जैक्स कार्टियर आजकै दिन पहिलो पटक सेन्ट लरेन्स नदीमा पसेका थिए। यही यात्राले गर्दा पछि गएरनाडामा फ्रान्सको हकदाबी बलियो भयो।
​इतिहासको दागाबाजी (१६५९): दादरका बलूची प्रमुख जीवन खानले दारा शिकोहलाई धोका दिएर क्रूर शासक औरंगजेबको हातमा बुझाइदिएका थिए।
​तेस्रो स्टकहोम सन्धि (१७२०): स्वीडन र डेनमार्कबिच आजकै दिन तेस्रो स्टकहोम सन्धिमा हस्ताक्षर भएको थियो।
​ब्रिटेनसामु आत्मसमर्पण (१७५२): त्रिचिनोपोलीमा फ्रान्सेली सेनाले ब्रिटेन सामु हार स्वीकार गर्दै आत्मसमर्पण गरेको थियो।
​जहाज कब्जा (१७८९): स्पेनले वैंकूवर टापु नजिक ब्रिटिश जहाजहरूलाई आफ्नो कब्जामा लिएको थियो।
​लबजमबर्ग आजाद (१८१५): लबजमबर्ग आजकै दिन फ्रान्सको कब्जाबाट मुक्त भई स्वतन्त्र भएको थियो।
​हङकङ ९८ वर्षको लागि लीजमा (१८९८): चीनले आजकै दिन हङकङलाई पूरे ९८ वर्षको लागि ब्रिटेनलाई भाडा (लीज) मा सुम्पिदिएको थियो।
​अमेरिकी विदेश मन्त्रीको राजीनामा (१९१५): आरएमएस लुसिटानिया जहाज डुबेको विषयमा राष्ट्रपति वुडरो विल्सनसँग कुरा नमिलेपछि वियिलम जेनिङ्स ब्रायनले संयुक्त राज्य अमेरिकाको राज्य सचिव (विदेश मन्त्री) पदबाट राजीनामा दिएका थिए।
​पहिलो ट्रान्स-प्यासिफिक उडान (१९२८): चार्ल्स किंग्सफोर्ड स्मिथले फोककर ट्रिमोटर मोनोप्लेन ‘सडर्न क्रस’ मार्फत पहिलो पटक प्रशान्त महासागर पार गर्ने (ट्रान्स-प्यासिफिक) उडान पुरा गरेर रेकर्ड बनाएका थिए।
​डोनाल्ड डकको एन्ट्री (१९३४): कार्टुनको दुनियाँमा सबैको प्यारो ‘डोनाल्ड डक’ आजकै दिन पहिलो पटक ‘द वाइज लिटिल हेन’ नामक एनिमेसन फिल्ममार्फत पर्दामा देखिएको थियो।
​नार्वेको आत्मसमर्पण (१९४०): द्वितीय विश्व युद्धको दौरान नार्वेले जर्मनीसामु आजकै दिन हतियार बिसाएको थियो।
​सोभियत संघको हमला (१९४४): द्वितीय विश्व युद्धकै बेला सोभियत संघले पूर्वी करेलिया र करेलियाको त्यो भागमा हमला गर्‍यो, जसमा १९४१ देखि फिनल्यान्डले कब्जा जमाएको थियो।
​अभिलेख परिषदको स्थापना (१९४८): युनेस्को को नियम र अनुपालन अन्तर्गत आजकै दिन ‘अन्तर्राष्ट्रिय अभिलेख परिषद’ (इंटरनेशनल काउंसिल ऑन आर्काइव्स) को स्थापना भएको थियो।
​अफगानिस्तानमा भूकम्प (१९५६): अफगानिस्तानमा गएको भयानक भूकम्पमा परी ४०० जना मानिसको ज्यान गएको थियो।
​ब्रॉड पीकको जेठो चढाई (१९५७): फ्रिट्ज विन्टरस्टेलर, मार्कस श्मक, कर्ट ड्याम्बरर र हरमन बुहलको टोलीले पहिलो पटक ब्रॉड पीक हिमालको सफल आरोहण गरेका थिए।
​पहिलो परमाणु पनडुब्बी (१९५९): पहिलो परमाणु शक्तिबाट चल्ने ब्यालिस्टिक मिसाइल पनडुब्बी ‘यूएसएस जर्ज वासिङ्टन’ आजकै दिन लन्च गरिएको थियो।
​चीनमा तूफानको वितण्डा (१९६०): चीनमा आएको भीषण तूफानका कारण १,६०० जना मानिसको मृत्यु भएको थियो।
​दक्षिण वियतनामका प्रधानमन्त्रीको राजीनामा (१९६५): दक्षिण वियतनामका नागरिक प्रधानमन्त्री फान हुय क्वाटले गुयेन केओद्वारा सञ्चालित सैन्य जुन्टा (सैन्य गुट) सँग काम गर्न नसकेपछि राजीनामा दिएका थिए।
​गोलान हाइट्समा इजरायल (१९६७): ६ दिने युद्धको क्रममा इजरायलले सीरियाबाट गोलान हाइट्स आफ्नो कब्जामा लिएको थियो।
​अमेरिकामा राष्ट्रिय शोक (१९६८): सीनेटर रोबर्ट एफ केनेडीको हत्या भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति लिन्डन बी जोनसनले आजको दिनलाई राष्ट्रिय शोक दिवस घोषणा गरेका थिए।
​जर्डनका शाहमाथि हमला (१९७०): जर्डनका शाह हुसेनको गाडीमाथि अन्धाधुन्ध गोली प्रहार भएको थियो। शाह हुसेन तो बाँचे, तर उनका चालक गम्भीर घाइते भए।
​ब्ल्याक हिल्सको विनाश (१९७२): दक्षिण डकोटाको ब्ल्याक हिल्स क्षेत्रमा मुसलधारे वर्षाका कारण २३८ जनाले ज्यान गुमाए भने १६० मिलियन डलरको ठुलो नोक्सानी भयो।
​घोडा दौडमा ट्रिपल क्राउन (१९७३): घोडा दौडको इतिहासमा ‘सचिवालय’ (सेक्रेटेरिएट) नामको घोडाले प्रतिष्ठित यु.एस. ट्रिपल क्राउन जितेको थियो।
​संसदको पहिलो प्रत्यक्ष प्रसारण (१९७५): बेलाइत (ब्रिटेन) को इतिहासमा पहिलो पटक संसदको कारबाही आम जनताका लागि सीधा (लाइभ) प्रसारण गर्न सुरु गरिएको थियो।
​सिड्नी लुना पार्क दुर्घटना (१९७९): अस्ट्रेलियाको लुना पार्क सिड्नीमा एउटा रेलमा अचानक आगो लाग्दा सात जनाको जलेर मृत्यु भएको थियो।
​सोयूज टी-२ को फिर्ती (१९८०): अन्तरिक्ष यान ‘सोयूज टी-२’ आजकै दिन सफलतापूर्वक पृथ्वीमा फर्किएको थियो।
​मार्गरेट थ्याचरको जीत (१९८३): मार्गरेट थ्याचरको नेतृत्वमा ब्रिटेनको आम चुनावमा कन्जर्भेटिभ पार्टीले लगातार दोस्रो पटक प्रचण्ड बहुमत हासिल गरेको थियो।
​सगरमाथामा ऐतिहासिक रेकर्ड (१९९९): दक्षिण अफ्रिकाकी कुली ओडैजो सगरमाथा (माउन्ट एभरेष्ट) को दक्षिण र उत्तर दुवैतर्फबाट सफल चढाई गर्ने विश्वकै पहिलो महिला बनिन्। यसै दिन युगोस्लाभिया र नाटोबिच कोसोभोबाट सर्बियाली सैनिक फिर्ता बोलाउने सहमति पनि भयो।
​कोसोभो शान्ति सन्धि (१९९९): कोसोभो युद्ध रोक्नका लागि संघीय गणराज्य युगोस्लाभिया र नाटो बिच आजकै दिन शान्ति सन्धिमा हस्ताक्षर भएको थियो।
​इरानमा खातमीको जीत र भुट्टोलाई सजाय (२००१): इरानको चुनावमा मोहम्मद खातमीले पुन: जीत हासिल गरे भने अर्कातर्फ पाकिस्तानकी पूर्व प्रधानमन्त्री बेनजिर भुट्टोलाई अदालतले तीन वर्षको सजाय सुनाएको थियो।
​विश्व कप फुटबल (२००६): म्युनिखमा विश्व कप फुटबलको रङ्गारङ्ग र भव्य सुरुवात आजकै दिन भएको थियो।
​चण्डीगढ र सुजलान इनर्जीको खबर (२००८): केन्द्रशासित क्षेत्र चण्डीगढलाई आजकै दिन पूर्ण रूपमा ‘तम्बाकू मुक्त’ घोषणा गरियो। अर्कातर्फ, अमेरिकाको एउटा ऊर्जा कम्पनीले पवन ऊर्जाको टर्बाइन बनाउने भारतीय कम्पनी सुजलान इनर्जी लिमिटेडलाई दिएको १६० मेगावाटको अर्डर रद्द गरिदिएको थियो।
​अल्जेरिया बम विष्फोट (२००८): अल्जियर्स (अल्जेरिया) को एउटा ट्रेन स्टेशन नजिक दुईवटा बम विष्फोट हुँदा कम्तीमा १३ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​पाकिस्तान होटल विष्फोट (२००९): पाकिस्तानको पेशावरस्थित एउटा होटलमा भएको ठुलो विष्फोटमा १७ जनाको ज्यान गयो भने ४६ जना घाइते भए।
​कन्धार विवाह भोजमा आत्मघाती हमला (२०१०): अफगानिस्तानको कन्धारस्थित अरघन्दबमा एउटा विवाह भोज भइरहेको ठाउँमा आत्मघाती बमबारी हुँदा कम्तीमा ४० जना मारिए र ७० भन्दा बढी घाइते भए।
​सउदीमा महिला चालक पक्राउ (२०११): सउदी अरबको रियादमा गाडी चलाएको आरोपमा ६ जना महिलाहरूलाई पुलिसले गिरफ्तार गरेको थियो।
​अरब स्प्रिङ र सीरिया हिंसा (२०१२): अरब स्प्रिङ आन्दोलनको क्रममा सीरियाको डेरा सहरमा रातभरि भएको गोलीबारी र बमबारीमा १७ जनाले ज्यान गुमाए।
​म्यानमार दङ्गा (२०१२): म्यानमार (बर्मा) मा भड्किएको भयानक साम्प्रदायिक दङ्गामा २० जनाको मृत्यु भयो भने करिब ३०० वटा घरहरू जलाएर खरानी पारियो।
​बेलमोंट स्टेक्स घोडा दौड (२०१२): प्रसिद्ध बेलमोंट स्टेक्स घुडदौड प्रतियोगितामा जकी जोन वेलाज्क्वेजले सानदार जीत हासिल गरेका थिए।
​खैबर सैन्य अभियान (२०१३): पाकिस्तानको खैबर क्षेत्रमा सेनाले चलाएको ठुलो अपरेसनमा ३५ जना उग्रवादी र एक जना सैनिक मारिएका थिए।
​बेरुतमा हत्या (२०१३): लेबनानको बेरुतमा रहेको इरानी दूतावास बाहिर हिजबुल्लाहको विरोध गरिरहेका एक व्यक्तिको गोली hani हत्या गरिएको थियो।
​कराची विमानस्थलमा हमला (२०१४): पाकिस्तानी तालिवानका आतङ्ककारीहरूले कराचीको जिन्ना अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा रातभरि भीषण हमला गरे, जसमा १० आतङ्ककारीसहित २९ जना मारिए।
​स्पेनका राजाको घोषणा (२०१४): स्पेनका राजा जुआन कार्लोस प्रथमले आफ्नो गद्दी त्याग्ने आधिकारिक घोषणा आजकै दिन गरेका थिए।
​नाटो सैनिकको मृत्यु (२०१४): अफगानिस्तानमा तालिवानविरुद्ध लड्दै गर्दा नाटो का ५ जना सैनिक मारिएका थिए।
​झारखण्ड मुठभेड (२०१५): भारतीय पुलिसले झारखण्ड राज्यमा एउटा ठुलो मुठभेडका क्रममा कम्तीमा १२ जना नक्सली/माओवादी विद्रोहीहरूलाई मारिदिएका थिए।
​मेजर लिग बेसबल रेकर्ड (२०१५): स्यान फ्रान्सिस्को जाइन्ट्सका क्रिस हेस्टन सन् २०१५ को मेजर लिग बेसबल सिजनमा ‘नो-हिटर’ फ्याँक्ने पहिलो पिचर बनेका थिए।
​साओ पाउलो बस दुर्घटना (२०१६): ब्राजिलको साओ पाउलो राज्यमा एउटा यात्री बस खाल्डो/खाईमा खस्दा कम्तीमा १८ जनाको दुःखद मृत्यु भयो र २८ जना घाइते भए।
​नेपालका उप-प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण (२०१७): नेपालका तत्कालीन उप-प्रधानमन्त्री एवं गृह मन्त्री बिमलेन्द्र निधि भारत भ्रमणको क्रममा नयाँ दिल्ली पुगेर प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग भेटघाट गरेका थिए।
​अफगानिस्तानमा युद्धविराम (२०१८): अफगानिस्तानका राष्ट्रपति अशरफ घनीले घोषणा गरेको युद्धविरामको जवाफमा तालिवानले पनि ईदको अवसर पारेर तीन दिने युद्धविरामको घोषणा गरेको थियो।
​हङकङको ऐतिहासिक प्रदर्शन (२०१९): हङकङमा विवादित ‘प्रत्यर्पण विधेयक’ (एक्सट्रैडिशन बिल) विरुद्ध ऐतिहासिक विरोध प्रदर्शन भयो, जसमा लाखौँ मानिसहरू सडकमा ओर्लिएका थिए।
​नेपाल, भारत र खेलकुदका केही विशेष रेकर्डहरू
​शास्त्रीजी प्रधानमन्त्री बने (१९६४): भारतका सोझा अनि अडिग नेता लालबहादुर शास्त्री आजकै दिन देशको दोस्रो प्रधानमन्त्री बनेका थिए।
​पेस-भूपतिको ऐतिहासिक जीत (२००१): टेनिस स्टार लिएन्डर पेस र महेश भूपतिको जोडीले फ्रेंच ओपनको पुरुष युगल (डबल्स) को उपाधि जितेर देशको नाम चम्काएका थिए।
​शाहरुख खानलाई आइफा अवार्ड (२००८): बलिउडका किङ खान, शाहरुख खानले ९औँ इन्टरनेशनल इन्डियन फिल्म एकेडेमी (आईआईएफए) अवार्ड्समा फिल्म ‘चक दे इन्डिया’ का लागि सर्वश्रेष्ठ अभिनेताको पुरस्कार जितेका थिए।
​मन्डीको भयानक त्रासदी (२०१४): हिमाचल प्रदेशको मन्डीमा ब्यास नदीमा लारजी बाँधबाट अचानक पानी छाडिदिँदा २४ जना इन्जिनियरिङ पढ्ने विद्यार्थीहरू बगेका थिए। आजकै दिन तीमध्ये ५ जनाको शव फेला परेको थियो।
​मोदीजीको तेस्रो कार्यकाल (२०२४): नरेन्द्र मोदीले लगातार तेस्रो पटक भारतको प्रधानमन्त्री पदको शपथ लिएर इतिहास रचेका थिए।
​अल्काराजले जिते फ्रेन्च ओपन (२०२५): युवा टेनिस खेलाडी कार्लोस अल्काराजले फ्रेन्च ओपनको फाइनल खेलमा जैनिक सिनरलाई हराउँदै उपाधि आफ्नो नाम गरेका थिए।
​आज जन्मेका महान् हस्तीहरू~
​ई. ओ. विल्सन (१८६८): संसारकै प्रख्यात कमिला विशेषज्ञ तथा अमेरिकी जीवविज्ञानी ई. ओ. विल्सनको जन्म आजकै दिन भएको थियो।
​लक्ष्मण प्रसाद दुबे (१९०९): छत्तीसगढका महान् स्वतन्तरता सेनानीहरूमध्ये एक लक्ष्मण प्रसाद दुबेको जन्म आजकै दिन भएको थियो।
​वसन्त देसाई (१९१२): भारतीय सिनेमा जगतका प्रख्यात संगीतकार वसन्त देसाईको जन्म भएको थियो।
​चौधरी दिगम्बर सिंह (१९१३): देशका वीर स्वतन्त्रता सेनानी तथा प्रसिद्ध नेता चौधरी दिगम्बर सिंहको जन्म आजकै दिन भएको थियो।
​नन्दिनी सत्पथी (१९३१): ओडिसाकी पूर्व महिला मुख्यमन्त्री तथा प्रख्यात लेखिका नन्दिनी सत्पथीको जन्म आजकै दिन भएको थियो।
​अजित शंकर चौधरी (१९३३): सुप्रसिद्ध भारतीय कवि, संस्मरणकार, कथाकार, उपन्यासकार तथा सहृदय समीक्षक अजित शंकर चौधरीको जन्म भएको थियो।
​अनिल मनीभाई नाईक (१९४२): भारतका दिग्गज उद्योगपति तथा इन्जिनियरिङ समूह ‘लार्सन एन्ड टुब्रो लिमिटेड’ (एल एंड टी) का अध्यक्ष ए. एम. नाईकको जन्म आजकै दिन भएको थियो।
​किरण बेदी (१९४९): भारतकी पहिलो महिला आइपिएस अधिकारी किरण बेदीको जन्म आजकै दिन भएको थियो।
​डा. किरण मार्टिन (१९५१): प्रसिद्ध बाल रोग विशेषज्ञ तथा सामाजिक कार्यकर्ता डा. किरण मार्टिनको जन्म भएको थियो।

​कलाकार र संगीतकारहरूको जन्मदिन: बलिउड अभिनेत्री अमिषा पटेल (१९७५), प्रख्यात शास्त्रीय संगीतकार अनुश्का शंकर (१९८१), र अभिनेत्री सोनम कपूर (१९८५) को जन्म पनि आजकै दिन भएको थियो।

आज संसारबाट बिदा भएका हस्तीहरू~
​चार्ल्स डिकेन्स (१८७०): अंग्रेजी साहित्यका महान् उपन्यासकार चार्ल्स डिकेन्सको आजकै दिन निधन भएको थियो।
​भगवान् बिरसा मुण्डा (१९००): जल, जंगल र जमिनको रक्षाका लागि लड्ने महान् आदिवासी क्रान्तिकारी नेता बिरसा मुण्डाको राँची जेलमा रहस्यमय रूपमा निधन भएको थियो।
​हरि किशन सरहदी (१९३१): भारतका प्रसिद्ध शहीद स्वतन्त्रता सेनानी हरि किशन सरहदीले आजकै दिन वीरगति प्राप्त गरेका थिए।
​दिनेश चन्द्र मजूमदार (१९३४): भारतका अमर शहीद तथा प्रसिद्ध क्रान्तिकारी दिनेश चन्द्र मजूमदारको निधन भएको थियो।
​अब्बास तैयबजी (१९३६): भारतको स्वतन्त्रता सङ्ग्राममा महत्त्वपूर्ण योगदान दिने क्रान्तिकारी अब्बास तैयबजीको निधन भएको थियो।
​असद भोपाली (१९९०): हिन्दी सिनेमाका प्रसिद्ध गीतकार र शायर असद भोपालीको निधन भएको थियो।
​राज खोसला (१९९१): हिन्दी फिल्म उद्योगका शीर्ष निर्देशक, निर्माता र पटकथा लेखक राज खोसलाले संसार छोडेका थिए।
​सत्येन बोस (१९९३): ‘चलती का नाम गाडी’ जस्तो सदाबहार फिल्म बनाउने हिन्दी चलचित्र निर्देशक सत्येन बोसको निधन भएको थियो।
​धीरेन्द्र ब्रह्मचारी (१९९४): भारतका प्रसिद्ध योगाचार्य धीरेन्द्र ब्रह्मचारी (बचपनको नाम धीरचन्द्र चौधरी) को निधन आजकै दिन भएको थियो।
​एन. जी. रङ्गा (१९९५): भारतका स्वतन्त्रता सेनानी, वरिष्ठ सांसद तथा प्रसिद्ध किसान नेता एन. जी. रङ्गाको निधन भएको थियो।
​एम. एफ. हुसेन (२०११): भारतका प्रख्यात अनि विश्वप्रसिद्ध चित्रकार मकबूल फिदा हुसेनको निधन आजकै दिन भएको थियो।
​एन्थोनी बर्डेन (२०१८): अमेरिकाका मशहूर सेलिब्रेटी शेफ, लेखक र टिभी होस्ट एन्थोनी बर्डेनको निधन भएको थियो।
​पार्थो घोष (२०२५): प्रसिद्ध फिल्म निर्देशक पार्थो घोषको मुम्बईमा दिलको दौरा (हार्ट अट्याक) परेर दुःखद निधन भएको थियो।
​आजका मुख्य उत्सव तथा अवसरहरू~
अमर शहीद(शहादत दिवस) -​ अमर शहीद बिरसा मुण्डाको पुण्यतिथि
​अन्तर्राष्ट्रिय अभिलेख दिवस (इंटरनेशनल अर्काइभ डे)
​डोनाल्ड डक डे – सन् १९३४ मा डिज्नी क्यारेक्टरको रूपमा सुरु भएको खुसीयालीमा यो दिवस मनाइन्छ।