नयाँ दिल्ली: प्रारम्भिक तथा मध्यकालीन इतिहास (सन् ६३२ – १८०९)~
सन् ६३२ ई.: इस्लाम धर्मका प्रवर्तक पैग़म्बर मोहम्मद साहबको निधन भएको थियो।
सन् १६५८: मुगल शासक औरंगजेबले आगराको किल्लामाथि कब्जा जमाई आफ्ना पिता शाहजहाँलाई कैद गरेका थिए।
सन् १८०९: प्रसिद्ध अमेरिकी लेखक तथा राजनीतिक विचारक थॉमस पेनको निधन भएको थियो।
विसौँ शताब्दीको उत्तरार्ध (सन् १९३६ – १९९७)~
सन् १९३६: ‘इन्डियन स्टेट ब्रोडकास्टिङ सर्भिस’ को नाम परिवर्तन गरेर आधिकारिक रूपमा ‘अल इन्डिया रेडियो’ (आकाशवाणी) राखिएको थियो।
सन् १९४८: भारतको पहिलो विमान सेवा एयर इन्डियाले भारत र बेलायत (लण्डन) बीच पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सेवाको सुरुवात गरेको थियो।
सन् १९५५: ब्रिटेनमा पहिलोपटक एक पुरुषलाई अर्को पुरुषमाथि बलात्कारको प्रयास गरेको अभियोगमा कानुनी सजाय सुनाइएको थियो, जसलाई कानुनी इतिहासमा फरक प्रकृतिको मुद्दा मानिन्छ।
सन् १९५५: कम्प्युटर वैज्ञानिक तथा वर्ल्ड वाइड वेब (WWW) का जनक टिम बर्नर्स लीको जन्म भएको थियो।
सन् १९५७: सुप्रसिद्ध भारतीय चलचित्र अभिनेत्री डिम्पल कपाडियाको जन्म भएको थियो।
सन् १९६७: इजरायली सेनाले अमेरिकी नौसेनाको जहाज ‘यूएसएस लिबर्टी’ माथि आक्रमण गरेको थियो।
सन् १९६८: कर्नाटक संगीतका प्रसिद्ध गायक मदुराई मणि अय्यरको निधन भएको थियो।
सन् १९७०: जोर्डनका शाह हुसेनमाथि राजधानी अम्मान नजिकै आत्मघाती गोली प्रहार भएको थियो, जसमा उनी बच्न सफल भए पनि उनका चालक घाइते भएका थिए।
सन् १९७५: भारतीय चलचित्र अभिनेत्री शिल्पा शेट्टीको जन्म भएको थियो।
सन् १९८१: आम आदमी पार्टी (आप) की राजनीतिज्ञ तथा दिल्लीकी आठौँ मुख्यमन्त्री आतिशीको जन्म भएको थियो।
सन् १९८३: मार्गरेट थ्याचरको नेतृत्वमा बेलायतको आम निर्वाचनमा कन्जर्भेटिभ पार्टीले ३९७ सिटसहित प्रचण्ड बहुमत हासिल गर्दै दोस्रोपटक सरकार बनाएको थियो।
सन् १९९२: ब्राजिलमा पहिलोपटक आधिकारिक रूपमा ‘वर्ल्ड ओसियन डे’ (विश्व महासागर दिवस) मनाइएको थियो।
सन् १९९७: पेरिसमा आयोजित ‘फ्रेन्च ओपन’ टेनिस प्रतियोगितामा भारतका महेश भूपतिले मिश्रित युगलको उपाधि जितेर इतिहासमै पहिलोपटक भारतका लागि ग्र्यान्ड स्ल्याम जितेका थिए।
नयाँ सहस्राब्दी तथा आधुनिक काल (सन् २००१ – २०२४)~
सन् २००१: बेलायतको संसदीय निर्वाचनमा टोनी ब्लेयरको लेबर पार्टी पुनः बहुमतका साथ विजयी भएको थियो भने सोही दिन रुसको एक आयुध डिपोमा आगलागी हुँदा ५ वटा मिसाइल विस्फोट भएका थिए ।
सन् २००२: फिलिपिन्सका राष्ट्रपतिले आतंकवादी संगठन ‘अबु सय्याफ’ विरुद्ध कडा सैन्य अभियान सुरु गर्ने आदेश दिएका थिए ।
सन् २००४: खगोलशास्त्रमा १२२ वर्षपछि सूर्य र पृथ्वीको बीचबाट शुक्र ग्रह हिँडेको दुर्लभ दृश्य अर्थात् ‘शुक्र पारगमन’ (ट्रांजिट ऑफ वीनस) नेपाल, भारतसहित विश्वभर देखिएको थियो।
सन् २००६: अलकायदाका प्रमुख नेता अबु मुसाब अल-जरकावी इराकमा अमेरिकी हवाई हमलामा मारिएका थिए।
सन् २००८: दक्षिण सोमालियामा बन्दुकधारीहरूले ब्रिटिस ब्रोडकास्टिङ कर्पोरेसन (बीबीसी) का एक स्थानीय पत्रकारको गोली हानी हत्या गरेका थिए।
सन् २००९: उत्तर कोरियाको अदालतले दुई अमेरिकी पत्रकारलाई अवैध रूपमा देश प्रवेश गरेको अभियोगमा १२ वर्षको कठोर श्रम सजाय सुनाएको थियो।
सन् २००९: संयुक्त राष्ट्रसंघले ८ जुनलाई आधिकारिक रूपमा विश्व महासागर दिवस (वर्ल्ड ओसियन डे) का रूपमा मनाउन सुरु गरेको पहिलो वर्ष थियो। सोही दिन प्रसिद्ध नाट्य निर्देशक हबीब तनवीरको निधन भएको थियो।
सन् २०१०: अफ्रिकी महाद्वीपमा पहिलोपटक आयोजना हुन लागेको ‘२०१० फिफा विश्वकप’ को अन्तिम तयारीले विश्वभर चर्चा पाएको थियो।
सन् २०१३: अमेरिकी खुफिया एजेन्सीका पूर्व कर्मचारी एडवर्ड स्नोडेनले अमेरिकी सरकारको गोप्य निगरानी कार्यक्रमसम्बन्धी दस्ताबेजहरू सार्वजनिक गरेपछि विश्व राजनीति तरंगित बनेको थियो।
सन् २०१८: विश्वप्रसिद्ध अमेरिकी शेफ तथा टेलिभिजन प्रस्तोता एन्थोनी बोर्डेनको दुखद निधन भएको थाहा भएको थियो।
सन् २०२०: अमेरिकामा जर्ज फ्लोयडको मृत्युपछि सुरु भएको “ब्लैक लैब्स मैटर”(अश्वेत आन्दोलन) ले विश्वव्यापी रूप लिएको थियो ।
सन् २०२२: रुस–युक्रेन युद्धका कारण उत्पन्न विश्वव्यापी खाद्य तथा ऊर्जा संकट चरम बिन्दुमा पुगेको थियो।
सन् २०२३: युक्रेनको काखोभ्का बाँध ध्वस्त हुँदा ठुलो मानवीय र वातावरणीय संकट उत्पन्न भएको थियो।
सन् २०२४: युरोपेली संसदको निर्वाचन जारी रहँदा युरोपेली राजनीतिमा दक्षिणपन्थी दलहरूको बढ्दो प्रभावबारे अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूमा व्यापक बहस भएको थियो।
सन् २०२५: युवा टेनिस स्टार कार्लोस अल्काराजले फ्रेन्च ओपनको ऐतिहासिक फाइनल खेल जितेर टेनिस जगतमा नयाँ कीर्तिमान कायम गरेका थिए।
नेपालको सन्दर्भ र आजको विशेष महत्त्व~
नेपालका सन्दर्भमा: सन् २०१५ (वि.सं. २०७२) को विनाशकारी महाभूकम्पपछिका वर्षहरूमा ८ जुन आसपासको समयमा नेपालमा भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण, राहत वितरण, नयाँ संविधान निर्माणको बहस र संघीयता कार्यान्वयनका विषयहरू राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका मुख्य समाचार बन्ने गरेका थिए।
महत्त्वपूर्ण अवसरहरू: प्रत्येक वर्षको ८ जुनमा विश्वभर ‘विश्व महासागर दिवस’ र मस्तिष्क स्वास्थ्यसम्बन्धी सचेतनाका लागि ‘विश्व ब्रेन ट्युमर दिवस’ विशेष कार्यक्रमका साथ मनाउने गरिन्छ।
About Author
