नयाँ दिल्ली: मे २९, १९५३, जुन दिन मानव जातिले पहिलो पटक विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथामा विजयको झण्डा फहराएको थियो। पढनुहोस् इतिहासभरि मे २९ मा के भयो:
​१६५८: सामूगढको युद्धमा औरङ्गजेबले दारा शिकोहलाई पराजित गरी दिल्लीको गद्दी कब्जा गरे।
​१६६०: इङ्गल्याण्डमा राजतन्त्रको पुनर्बहाली भयो; राजा चार्ल्स द्वितीयले इङ्गल्याण्ड, स्कटल्याण्ड र आयरल्याण्डको राजाको रूपमा सिंहासन सम्हाले। यस दिनलाई ‘द रेस्टोरेसन’ (The Restoration) भनिन्छ।
​१८६५: पत्रकारिता जगत्का अग्रणी व्यक्तित्व रामानन्द चटर्जीको जन्म।
​१९००: फ्रान्सेली कमाण्डर एमिल जेनेटिलद्वारा एन ड्जमेनालाई ‘फोर्ट-ल्यामी’ को रूपमा स्थापना गरियो।
​१९०५: किराना घरानाकी प्रसिद्ध हिन्दुस्तानी शास्त्रीय गायिका हीराबाई बरोदेकरको जन्म।
​१९०६: ‘द वन्स एण्ड फ्युचर किंग’ पुस्तकका प्रसिद्ध ब्रिटिश लेखक टी.एच. ह्वाइटको जन्म।
​१९०६: हिन्दीका प्रख्यात निबन्धकार कन्हैयालाल मिश्र ‘प्रभाकर’ को जन्म।
​१९१४: आयरल्याण्डको ओशिन लाइनर ‘आरएमएस एम्प्रेस’ सेन्ट लरेन्सको खाडीमा डुब्दा १,०१२ जनाको मृत्यु भएको थियो।
​१९१७: अमेरिकाका ३५औँ राष्ट्रपति जोन एफ. केनेडीको जन्म।
​१९१८: आर्मेनियाले सरदारबादको युद्धमा टर्किस सेनालाई पराजित गरेको थियो।
​१९१९: अल्बर्ट आइन्स्टाइनको ‘सामान्य सापेक्षताको सिद्धान्त’ (Theory of General Relativity) लाई आर्थर एडिङटन र एन्ड्रयू क्लाउड डी ला चेरोइस क्रोमेलिनद्वारा परीक्षण गरी पुष्टि गरियो।
​१९२२: इक्वेडरले स्वतन्त्रता प्राप्त गर्‍यो।
​१९३१: बेनिटो मुसोलिनीको हत्या गर्ने उद्देश्य राखेका अमेरिकी नागरिक मिशेल शिररुलाई इटालेली सैन्य फायरिङ स्क्वाडद्वारा मृत्युदण्ड दिइयो।
​१९३३: भारतका स्वतन्त्रता सेनानी, पत्रकार तथा सङ्गठनकर्ता लोकराम नयनराम शर्माको निधन।
​१९३५: ‘मेस्सरस्मिट बीएफ १०९’ लडाकु विमानले पहिलो उडान भर्‍यो।
​१९४२: भारतका प्रसिद्ध हास्य-व्यङ्ग्य कवि हुल्लड मुरादावादीको जन्म।
​१९४५: ‘कन्सोलिडेटेड बी-३२ डोमिनेटर’ भारी बमवर्षक विमानको पहिलो युद्ध मिशन सम्पन्न भयो।
​१९४७: इन्डियन स्ट्याण्डर्ड इन्स्टिच्युट (आईएसआई) को स्थापना।
​१९५०: उत्तर अमेरिकालाई सफलतापूर्वक परिक्रमा गर्ने पहिलो जहाज ‘सेन्ट रोच’ ह्यालिफ्याक्स (नोभा स्कोटिया, क्यानडा) आइपुग्यो।
​१९५३: ऐतिहासिक सफलता! पर्वतारोही शेर्पा तेन्जिङ नोर्गे र एडमण्ड हिलेरीले इतिहासमा पहिलो पटक विश्वको सर्वोच्च शिखर माउन्ट एवरेस्ट (सगरमाथा) मा विजय प्राप्त गरे। यस सफलताका लागि हिलेरीलाई बेलायतकी महारानीले ‘नाइटहुड’ (सर) को उपाधि दिएकी थिइन्।
​१९५४: भारतका नामुद कवि मदन कश्यपको जन्म।
​१९६८: प्रसिद्ध पहलवान दारा सिंहले ‘लु थेज’ लाई पराजित गर्दै विश्व च्याम्पियनसिपको उपाधि आफ्नो नाम गरे।
​१९७०: सोभियत सङ्घले भूमिगत परमाणु परीक्षण गर्‍यो।
​१९७२: प्रसिद्ध रङ्गकर्मी एवं भारतीय सिनेमाका महान कलाकार पृथ्वीराज कपुरको निधन।
​१९७३: टम ब्याड्ली लस एन्जलस (क्यालिफोर्निया) को पहिलो अश्वेत मेयर निर्वाचित भए।
​१९७७: भारतीय जनता पार्टीका राजनीतिज्ञ तथा अधिवक्ता एल. मुरुगनको जन्म।
​१९७७: भारतका प्रसिद्ध भाषाविद्, साहित्यकार तथा शिक्षाविद् सुनीति कुमार चटर्जीको निधन।
​१९८२: पोप जोन पल द्वितीय क्यान्टरबरी क्याथेड्रल जाने पहिलो पोन्टिफ (पप) बने।
​१९८५: युरोपेली फुटबल कपका क्रममा दुई टोलीका समर्थकहरूबीच भएको झडपमा ३९ जनाको मृत्यु भयो।
​१९८५: खुट्टा गुमाएका एथलिट स्टीभ फोनियोले १४ महिनापछि भिक्टोरिया (ब्रिटिस कोलम्बिया) मा ‘क्रस-क्यानडा म्याराथन’ पूरा गरे।
​१९८७: भारतका पाँचौँ प्रधानमन्त्री चौधरी चरण सिंहको निधन।
​१९८८: पाकिस्तानका राष्ट्रपति जिया उल हकले सरकार बर्खास्त गर्दै संसद भङ्ग गरे।
​१९९०: बोरिस येल्तसिन सोभियत सङ्घ (रुस) को राष्ट्रपति निर्वाचित भए।
​१९९०: दक्षिण अमेरिकी देश पेरुमा विनाशकारी भूकम्प गयो।
​१९९९: अमेरिकी अन्तरिक्ष शटल ‘डिस्कभरी’ अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस) सँग जोडियो। यो सफलता पाउने यो पहिलो अन्तरिक्ष यान बन्यो।
​१९९९: नाइजेरियामा नयाँ लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्थाको स्थापना भयो।
​२००३: ब्रिटिश प्रधानमन्त्री टोनी ब्लेयर इराकको पुनर्निर्माण कार्यको समीक्षा गर्न बसरा पुगे।
​२००४: वासिङ्टन डीसीमा राष्ट्रपति जर्ज डब्ल्यु बुशद्वारा ‘द्वितीय विश्वयुद्ध स्मारक’ को उद्घाटन गरियो।
​२००४: म्यानमारमा आएको चक्रवाती तूफानले १४० जनाको ज्यान लियो। सोही दिन पाकिस्तानले परमाणु वैज्ञानिक अब्दुल कादिर खानमाथिको प्रतिबन्ध खुकुलो गर्‍यो।
​२००७: जापानकी रियो मोरी ‘मिस युनिभर्स’ बनिन्।
​२००८: भारतीय जनता पार्टीका नेता बी.एस. येदियुरप्पाले कर्नाटकको मुख्यमन्त्रीको रूपमा शपथ लिए।
​२००८: इन्टरनेट सर्च इन्जिन गुगलले सामाजिक सञ्जाल वेबसाइट ‘माईस्पेस’ सँग इमेल सम्बन्धी सम्झौता गर्‍यो।
​२००८: नेपालमा ऐतिहासिक परिवर्तन! नवनिर्वाचित संविधान सभाको पहिलो बैठकले २४० वर्ष पुरानो राजतन्त्रको अन्त्य गर्दै नेपाललाई सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गर्‍यो। शाही दरबार लगायत देशभरिबाट राजतन्त्रका चिह्नहरू हटाएर राष्ट्रिय झण्डालाई मान्यता दिइयो।
​२०१०: अमेरिका र भारतबीच सेप्टेम्बर २००८ मा भएको १२३ सम्झौता अन्तर्गत रोकिएको ‘परमाणु इन्धन रिप्रोसेसिङ’ को पक्षलाई अमेरिकी प्रशासनले स्वीकृति दियो।
​२०१०: भारतकी राष्ट्रपति प्रतिभा पाटिलले चीनको हेनान प्रान्तको लुओयाङस्थित ऐतिहासिक ‘श्वेताश्व’ (White Horse) मन्दिर परिसरमा भारतीय शैलीमा निर्मित बौद्ध मन्दिरको उद्घाटन गरिन्। १८ करोड भारतीय रुपैयाँको लागतमा बनेको यो मन्दिर निर्माण हुन ३ वर्ष लागेको थियो।
​२०१२: उत्तरी इटालीको बोलोग्ना नजिकै ५.८ म्याग्निच्युडको भूकम्प जाँदा कम्तीमा २४ जनाको मृत्यु भयो।
​२०१५: भारतको तेलंगाना र आन्ध्र प्रदेशमा अत्यधिक गर्मी का कारण १,८०० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु भयो।
​२०२०: प्रसिद्ध भारतीय गीतकार र लेखक योगेश गौरको निधन।
​२०२०: छत्तिसगढका पहिलो मुख्यमन्त्री अजित जोगीको निधन।
​२०२१: बंगलादेशले आफ्नो अर्थतन्त्रलाई टेवा दिन श्रीलंकाका लागि २०० मिलियन अमेरिकी डलरको ‘करन्सी स्वाप’ सुविधालाई स्वीकृति दियो।
​२०२२: पञ्जाबको मान्सा जिल्लामा प्रसिद्ध गायक सिद्धु मुसेवालाको गोली हानी हत्या गरियो। यसपछि एनआईए छानबिन र कडा कारबाहीको माग उठेको थियो।
​२०२२: अहमदाबादको नरेन्द्र मोदी स्टेडियममा खेलिएको फाइनल खेलमा गुजरात टाइटन्स ले राजस्थान रोयल्सलाई ७ विकेटले हराउँदै पहिलो पटक आईपीएल को उपाधि जित्यो।
​२०२३: भारतको नयाँ संसद भवन उद्घाटनको अवसरमा ₹७५ को विशेष स्मारक सिक्का जारी गरियो।
​२०२३: भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान सङ्गठन (इसरो) ले श्रीहरिकोटाबाट नेभिगेसन स्याटेलाइट एनवीएस-०१ को सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गर्‍यो।
​२०२४: पाकिस्तानका पूर्व प्रधानमन्त्री नवाज सरिफले सन् १९९९ को भारत-पाकिस्तान ‘लाहोर सम्झौता’ पाकिस्तानले नै तोडेको कुरा सार्वजनिक रूपमा स्वीकार गरे।
​महत्वपूर्ण अवसर तथा दिवसहरू~
​अन्तर्राष्ट्रिय सगरमाथा दिवस: सन् १९५३ मा एडमण्ड हिलेरी र तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाले पहिलो पटक सगरमाथा आरोहण गरेको सम्झनामा यो दिवस मनाइन्छ। सन् २००८ मा एडमण्ड हिलेरीको निधन भएपछि नेपाल सरकारले यसको सुरुवात गरेको हो। यस दिन नेपाल र विश्वभर पर्वतारोहण, साहसिक पर्यटन र पर्यावरण संरक्षणका कार्यक्रमहरू गरिन्छन्।
​संयुक्त राष्ट्र सङ्घीय शान्ति स्थापना दिवस: विश्वभर शान्ति स्थापनामा योगदान पुर्‍याउने ‘ब्लु हेल्मेट’ (शान्ति सैनिक) हरूको सम्मान र सम्झनामा यो दिवस मनाइन्छ। सन् १९४८ मा भएको पहिलो यूएन शान्ति मिशनको स्थापनाको सम्झनामा यो तय गरिएको हो। संयुक्त राष्ट्र सङ्घको शान्ति मिशनमा सबैभन्दा धेरै सेना पठाउने देशहरूमध्ये एक भएकोले भारत र नेपाल दुवैका लागि यो दिन निकै महत्त्वपूर्ण छ।