नयाँ दिल्ली: इतिहासमा सन् १९४९ को दुई मार्च दिन सरोजिनी नायडू को पुण्यतिथिका रूपमा दर्ज छ। राजनीतिक कार्यकर्ता, महिला अधिकारकी समर्थक, स्वतन्त्रता सेनानी तथा भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेस की पहिलो भारतीय महिला अध्यक्ष सरोजिनी नायडूलाई उनको प्रभावशाली वाणी र ओजपूर्ण लेखनीका कारण ‘भारतकी कोकिला’ भनिन्थ्यो।
सन् १८७९ को १३ फेब्रुअरीमा हैदराबाद मा जन्मिएकी सरोजिनीका पिता अघोरनाथ चट्टोपाध्याय हैदराबादस्थित निजाम कलेजका प्राचार्य थिए। उनले मद्रास विश्वविद्यालय सहित लण्डनको किंग्स कलेज लण्डन र त्यसपछि क्याम्ब्रिजको गर्टन कलेज मा अध्ययन गरेकी थिइन्।
देशको स्वतन्त्रता आन्दोलनमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गरेपछि स्वतन्त्रतापछि उनलाई युनाइटेड प्रोभिन्सेस (हालको उत्तर प्रदेश) को राज्यपाल नियुक्त गरिएको थियो। उनी देशकी पहिलो महिला राज्यपाल बन्ने गौरव प्राप्त गरेकी थिइन्। उनको साहित्यिक योगदानले पनि देशका बौद्धिक वर्गमा गहिरो प्रभाव पारेको थियो।
देश–विदेशको इतिहासमा दुई मार्चका दिन भएका अन्य महत्वपूर्ण घटनाहरू यसप्रकार छन्~
१४९८: पोर्चुगिज अन्वेषक भास्को दा गामा आफ्नो पहिलो भारत यात्राका क्रममा मोजाम्बिक टापुमा पुगे।
१८०७: अमेरिकी कंग्रेसले दास आयातमा प्रतिबन्ध लगाउने कानुन पारित गर्‍यो, जसलाई दास प्रथा अन्त्यतर्फको महत्वपूर्ण कदम मानिन्छ।
१९३१: सोभियत नेता मिखाइल गोर्बाचेव को जन्म, जो सुधार कार्यक्रमको सुरुवातका लागि परिचित छन्।
१९६९: बेलायतको सुपरसोनिक विमान कनकर्ड ले पहिलो सफल उडान भरेको थियो। उक्त विमान २०८० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिसम्म उड्न सक्ने बताइएको थियो।
१९७०: रोडेसियाका प्रधानमन्त्री इयान स्मिथ ले बेलायती साम्राज्यसँगको अन्तिम सम्बन्ध तोड्दै देशलाई गणतन्त्र घोषणा गरे।
१९९१: कोलम्बो मा भएको कार बम विस्फोटमा श्रीलंकाका रक्षा उपमन्त्री रञ्जन विजयरत्ने सहित १९ जनाको मृत्यु भयो।
२००८: पाकिस्तानको डेरा आदमखेल क्षेत्रमा स्थानीय आतङ्ककारीविरुद्ध बल गठनसम्बन्धी बैठकमा बम विस्फोट हुँदा ४२ जनाको मृत्यु र ५८ जना घाइते भए।
२००९: निर्वाचन आयोगले पन्ध्रौँ लोकसभाको निर्वाचन पाँच चरणमा १६ अप्रिलदेखि १३ मेसम्म सम्पन्न हुने घोषणा गर्‍यो।