नयाँ दिल्ली: सडकमा बसोबास गर्ने बालबालिकाहरूको पुनर्वास र उनीहरूलाई फेरि परम्परागत शिक्षा प्रणालीसँग जोड्ने प्रयासको एक हिस्सा स्वरूप, मलाबार समूहले आफ्ना माइक्रो लर्निंग सेन्टरहरू (एमएलसी) नयाँ राज्य र क्षेत्रमा विस्तार गर्ने घोषणा गरेको छ। यस पहलको उद्देश्य सामाजिक र आर्थिक कारणले विद्यालयबाट बाहिर रहेका बालबालिकालाई प्रारम्भिक सहयोग र संरचित हेरचाह प्रदान गर्नु र उनीहरूलाई मुख्यधाराको शिक्षामा पुनः समावेश गर्नु हो।
यस विस्तारको एक भागको रूपमा, राज्य तथा क्षेत्रीय समन्वयकर्ता र स्वयंसेवकहरूका लागि कोझिकोडस्थित कुट्टिक्कत्तुरमा मलाबार समूहको मुख्यालयमा एक सातादिन लामो प्रशिक्षण कार्यक्रम चलिरहेको छ। यस कार्यक्रममा विषय विशेषज्ञ र फिल्ड टिमहरूलाई एकै ठाउँमा ल्याइएको छ, ताकि एमएलसी मोडललाई नयाँ क्षेत्रमा प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न सकियोस् र पहिलेबाट सञ्चालन भइरहेका सेन्टरहरूको क्षमता अझ बलियो बनाउन व्यवस्थित रोडम्याप तयार गर्न सकियोस्।
माइक्रो लर्निंग सेन्टरहरू मलाबार समूहको प्रमुख सामाजिक पहल ‘हंगर फ्री वर्ल्ड’ अन्तर्गत सञ्चालन गरिन्छ। यस पहलको लक्ष्य पछाडि परेका र कमजोर समुदायहरूमा भोक र शिक्षाको अभाव हटाउनु हो। यस कार्यक्रम मार्फत सडकमा बसोबास गर्ने बच्चा, बालश्रममा संलग्न वा विद्यालय छोडेका बालबालिकालाई पोषणयुक्त भोजन, प्रारम्भिक शिक्षा र परम्परागत विद्यालयमा पुनः प्रवेशको लागि सहयोग प्रदान गरिन्छ। साथै, उनीहरूको पुनर्वास र समाजसँग जोडिन सहयोग पनि उपलब्ध गराइन्छ।
हाल देशका १८ राज्यहरूमा १,५३४ माइक्रो लर्निंग सेन्टरहरू सञ्चालनमा छन्, जस मार्फत ६४,००० भन्दा बढी बालबालिकालाई सहायता दिइँदैछ, मुख्यतया शहरी झुप्री क्षेत्रमा। युनिसेफको तथ्यांकअनुसार, भारतमा करिब २ करोड बालबालिका सडकमा बस्छन्, जस मध्ये ८०% भन्दा बढी शहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्छन्। यसले जनघनत्व भएको शहरहरूमा दीर्घकालीन र व्यापक हस्तक्षेपको आवश्यकता देखाउँछ।
यस विस्तारबारे मलाबार समूहका अध्यक्ष श्री एम. पी. अहमदले भने, “माइक्रो लर्निंग सेन्टरमार्फत हामीले आफ्नै आँखाले देख्यौं कि सडकमा बस्ने बालबालिकाको जीवन कति कठिन छ। यस पहललाई अझ धेरै क्षेत्रमा पुर्‍याउनु हाम्रो सामाजिक जिम्मेवारीको हिस्सा हो—ताकि कमजोर बालबालिकालाई भोजन, शिक्षा र समाजमा फर्किने अवसर सुनिश्चित गरियोस्। हामी दृढ विश्वास गर्छौं कि व्यवसायिक संस्थाहरूले दीर्घकालीन सामाजिक प्रभाव सिर्जना गर्न सक्रिय भूमिका खेल्नुपर्छ र हामी त्यस दिशामा हाम्रो प्रयास लगातार बलियो बनाइरहनेछौं।”
स्थापनाको सुरूवातदेखि नै, मलाबार समूहले आफ्नो नाफाको ५% सामाजिक उत्तरदायित्व (सीएसआर) पहलमा लगानी गर्दै आएको छ। ‘हंगर फ्री वर्ल्ड’ कार्यक्रम अन्तर्गत हाल समूह भारत, जाम्बिया र इथियोपियामा दैनिक १,१५,००० भन्दा बढी लाभार्थीलाई भोजन उपलब्ध गराइरहेको छ। साथै, ग्राण्डमा होम परियोजनामार्फत पछाडि परेका र अत्यावश्यक महिलाहरूलाई सुरक्षित आवास र आवश्यक सेवा उपलब्ध गराइन्छ।
मलाबार समूहको सीएसआर गतिविधिहरूको मुख्य क्षेत्रहरू हुन्: महिला सशक्तिकरण, स्वास्थ्य, शिक्षा र वातावरणीय स्थायित्व। अहिलेसम्म समूहले सामाजिक विकास कार्यक्रमहरूमा ३७६ करोड रुपैयाँभन्दा बढी लगानी गरिसकेको छ, जसले १८ लाखभन्दा बढी मानिसको जीवनमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ।