नयाँ दिल्ली: विश्वकै सबैभन्दा ठूलो लोकतन्त्र भारतका लागि १० फेब्रुअरीको मितिको विशेष महत्व छ। यही दिन सन् १९५२ मा पण्डित जवाहरलाल नेहरूको नेतृत्वमा कङ्ग्रेसले लोकसभाका ४८९ सिटमध्ये २४९ सिटमा विजय हासिल गर्दै स्पष्ट बहुमत प्राप्त गरेको थियो। विश्वको सबैभन्दा ठूलो लोकतन्त्रको पहिचान पाएको भारतमा नागरिकहरूले हरेक पाँच वर्षमा मतदानमार्फत आफ्ना मनपर्ने सरकार चयन गर्छन्। तर लोकतन्त्रको मार्ग रोजेको यस देशका लागि सन् १९५२ मा सम्पन्न पहिलो लोकसभा निर्वाचन एक ठूलो चुनौती थियो।
पण्डित जवाहरलाल नेहरू सन् १९४७ मा स्वतन्त्रता प्राप्तिपछि देशको अन्तरिम सरकारको नेतृत्व गर्दै आएका थिए। १० फेब्रुअरी १९५२ भारतको लोकतान्त्रिक इतिहासको एक ऐतिहासिक दिन थियो, जब नेहरूको नेतृत्वमा कङ्ग्रेसले लोकसभाका ४८९ सिटमध्ये २४९ सिट जितेर बहुमत सुनिश्चित गर्‍यो। त्यतिबेला अझै १३३ सिटका नतिजा आउन बाँकी थिए। यस निर्वाचनलाई भारतमा लोकतन्त्र स्थापनाको दिशामा एक ठूलो सफलताका रूपमा हेरिन्छ।
देश–विदेशको इतिहासमा १० फेब्रुअरीका दिन घटित अन्य महत्वपूर्ण घटनाहरू यस प्रकार छन्—
१८१८: अंग्रेजी सेना र मराठा सेनाबीच रामपुरमा तेस्रो तथा अन्तिम युद्ध सम्पन्न भयो।
१९२१: महात्मा गान्धीले काशी विद्यापीठको उद्घाटन गरे।
१९२१: ड्यूक अफ कनटले इन्डिया गेटको आधारशिला राखे।
१९५२: स्वतन्त्रतापछि भएको पहिलो लोकसभा निर्वाचनमा पण्डित जवाहरलाल नेहरूको नेतृत्वमा कङ्ग्रेस पार्टीले बहुमत हासिल गर्दै देशमा लोकतन्त्र स्थापनाको शंखनाद गर्‍यो।
१९९०: बृहस्पति ग्रहको यात्रामा रहेको अन्तरिक्षयान ग्यालिलियो शुक्र ग्रहको अगाडिबाट गुज्रियो।
१९९६: शतरञ्जलाई बौद्धिक खेल मानिन्छ। आइबीएमले शतरञ्ज खेल्ने कम्प्युटर ‘डिप ब्लु’ निर्माण गर्‍यो। मानव मस्तिष्कलाई चुनौती दिन विश्व च्याम्पियन ग्यारी कास्पारोभ र डिप ब्लुबीच प्रतिस्पर्धा आयोजना भयो, जसमा कास्पारोभ ४–२ ले विजयी भए। यद्यपि, अर्को वर्ष डिप ब्लुले यो प्रतिस्पर्धा जित्यो।
२००५: बेलायतका प्रिन्स चार्ल्स र उनकी दीर्घकालीन साथी क्यामिला पार्कर बाउल्सको विवाह मिति घोषणा गरियो।
२००९: प्रख्यात शास्त्रीय गायक पण्डित भीमसेन जोशीलाई देशको सर्वोच्च नागरिक सम्मान ‘भारत रत्न’ प्रदान गरियो। उनलाई सन् २००८ को नोभेम्बरमा भारत रत्न दिने घोषणा गरिएको थियो।
२०१०: पाकिस्तानको पेशावर नजिकै खैबर दर्रा क्षेत्रमा प्रहरी अधिकृतहरूको काफिलामाथि आत्मघाती हमला भयो। राहत तथा उद्धारका लागि पुगेको टोलीलाई पनि निशाना बनाइयो। यस घटनामा १३ जना प्रहरी अधिकृतसहित कुल १७ जनाको मृत्यु भयो।
२०१३: इलाहाबादमा कुम्भमेलाको क्रममा भएको भगदडमा ३६ जनाको मृत्यु भयो र ३९ जना घाइते भए।