यूएई–भारत रक्षा सम्झौताले पाकिस्तान डरायो, हतारिँदै यूएई पुगे जरदारी

नयाँ दिल्ली: पाकिस्तानका राष्ट्रपति आसिफ अली जरदारी अचानक चार दिने भ्रमणका लागि संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) पुगेका छन्। यसअघि यूएईले इस्लामाबाद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलसम्बन्धी सम्झौता रद्द गरिसकेको छ। साथै यूएईले भारतसँग रक्षा सम्झौता पनि गरेको छ। यसका कारण यूएई र पाकिस्तानबीचको सम्बन्धमा क्रमशः तिक्तता बढ्दै गएको छ। पाकिस्तानका नेताहरू लामो समयदेखि ऋणका लागि यूएईको भर पर्न बाध्य छन्, ताकि दिवालिया अर्थतन्त्रलाई कुनै रूपमा चलाइराख्न सकियोस्।
यूएईको आर्थिक सहयोगमा निर्भर पाकिस्तानले हालै साउदी अरबसँग नजिकिँदै गएको छ, जसले यूएईलाई ठूलो झट्का दिएको छ। अहिले यमनदेखि सुडानसम्मका विषयमा यूएई र साउदी अरबबीच सम्बन्ध तनावपूर्ण अवस्थामा छन्। पाकिस्तान साउदी गुटतर्फ झुकेपछि यूएईले भारततर्फ झुकाव बढाएको छ। हालै यूएईका राष्ट्रपति मोहम्मद बिन जायेद भारत भ्रमणमा आएका थिए र भारत–यूएई रक्षा सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको थियो। त्यसपछि यूएईले पाकिस्तानसँग इस्लामाबाद विमानस्थलसम्बन्धी सम्झौता पनि रद्द गरिदियो। यस सम्पूर्ण घटनाक्रमले पाकिस्तानको नेतृत्व डराएको छ र यही कारण राष्ट्रपति जरदारी अचानक यूएई भ्रमणमा पुगेका छन्।
सोमबार चार दिने भ्रमणका लागि पाकिस्तानका राष्ट्रपति जरदारी यूएईको अबु धाबी पुगे। उनको स्वागतको स्वरूपबाटै सम्बन्धको चिसोपन देखिन्छ, उनको स्वागतका लागि यूएईका न्यायमन्त्री मात्र उपस्थित थिए। जरदारीसँगै पाकिस्तानका गृहमन्त्री मोहसिन नकवी पनि यूएई पुगेका छन्। जानकारीअनुसार जरदारीले यूएई नेतृत्वसँग व्यापार, अर्थतन्त्र, रक्षा र सुरक्षा सहकार्यबारे छलफल गर्नेछन्। पाकिस्तान सुरक्षा सहकार्यको नाममा सम्पूर्ण अरब विश्वमा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्न चाहन्छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यसका आडमा पाकिस्तानी सेनाले खाडी मुलुकहरूबाट डलर जुटाउने तयारी गरिरहेको छ।
पाकिस्तानबाट टाढा सरेर भारतसँग नजिकिँदै यूएई:
अर्कोतर्फ, यूएईले पाकिस्तानी सेनाको यो रणनीति बुझिसकेको छ र भारतसँगको मित्रतालाई प्राथमिकता दिएको छ। पाकिस्तानी सञ्चारमाध्यमका अनुसार जरदारीले पश्चिम एसियादेखि दक्षिण एसियासम्मका बदलिँदो परिस्थितिबारे छलफल गर्नेछन्। अहिलेसम्म यूएईले पाकिस्तानलाई आर्थिक सहयोग र तेल उपलब्ध गराएर डिफल्ट हुनबाट जोगाउँदै आएको थियो, तर अब जिन्नाको देश साउदी अरबको खेमामा पुगेको छ। यूएई पाकिस्तानको तेस्रो ठूलो व्यापारिक साझेदार हो। पाकिस्तानी सेना, नेता र धनी वर्गले ठूलो मात्रामा दुबईमा लगानी गरेका छन्। करिब १५ लाख पाकिस्तानी यूएईमा काम गर्छन्। दशकौंदेखि पाकिस्तानी सेनाले यूएईका सैनिकलाई प्रशिक्षण दिँदै आएको छ। दुवै देशबीचको रक्षा सम्बन्ध निकै पुरानो छ।
इस्लामिक नाटो बनाउन चाहन्छ पाकिस्तान:
यसैबीच पाकिस्तान र साउदी अरबबीच रक्षा सम्झौता भएपछि यूएई सतर्क बनेको छ। यति मात्र होइन, पाकिस्तान साउदी अरब र टर्कीसँग मिलेर ‘इस्लामिक नाटो’ गठन गर्न चाहन्छ। मुस्लिम ब्रदरहुडको विषयलाई लिएर टर्की र यूएईबीच मतभेद छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यही कारण यूएईले भारतसँगको सम्बन्ध अझ मजबुत बनाएको हो। यूएई भारतबाट हतियार खरिद गर्ने योजनामा पनि छ। त्यसै कारण यूएईका राष्ट्रपति एमबीजेड भारत भ्रमणमा आएका थिए। साथै यूएईले पाकिस्तानलाई ठूलो झट्का दिँदै इस्लामाबाद अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल सम्झौताबाट आफूलाई अलग गरिसकेको छ। यस सम्झौताबारे पाकिस्तान र यूएईबीच सन् २०२५ को अगस्टदेखि वार्ता चलिरहेको थियो। पाकिस्तानी अखबार द एक्सप्रेस ट्रिब्यून का अनुसार अब यूएईलाई इस्लामाबाद विमानस्थलमा कुनै चासो छैन।