दिल्लीः इरानले अमेरिकी क्षेप्यास्त्र तथा सैन्य आक्रमणको चेतावनी दिएसँगै अमेरिका मध्यपूर्वका सैन्य अड्डाहरूबाट कर्मचारी फिर्ता बोलाउन सुरु गरेको छ। इरानी सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीले विभिन्न देशका अमेरिकी सैनिक अड्डाहरूलाई निशाना बनाउन चेतावनी दिएका छन्। यसरी अमेरिकी तर्फबाट कर्मचारी फिर्ता बोलाउने निर्णयको भनाइ अनुसार इरानमा चर्किएका प्रदर्शन र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको सैन्य हस्तक्षेपको प्रतिक्रिया स्वरूप आएको हो।

स्रोतका अनुसार, मुख्यतः कतार र बहराइनमा रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूमा काम गरिरहेका केही कर्मचारीहरूलाई फिर्ता बोलाइएको छ। सिएनएनका अनुसार, कतारको अल उदैदस्थित अमेरिकी सैनिक अड्डाबाट केही सैनिकलाई फिर्ता बोलाइएको पुष्टि भएको छ। यसअघि पनि इरानले यस अड्डालाई लक्ष्य बनाएका थिए।

गत वर्ष अमेरिकाले इरानका परमाणु भट्टीहरूमा हवाई हमला गरेका थिए, जसको प्रतिक्रियामा इरानले अमेरिकी अड्डामा हवाई हमला गर्ने धम्की दिएको थियो। इरानी अधिकारीहरूले हालको चेतावनीलाई गम्भीर रुपमा लिएकोले अमेरिकी सेना फिर्ता बोलाइरहेका छन्। यस घटनापछि कतार सरकारले नागरिक र बासिन्दाको सुरक्षाका लागि आवश्यक कदम चाल्ने बताएको छ।

अमेरिकाले फिर्ता बोलाउने कार्यलाई केही विश्लेषकहरूले इरानमाथि हमला गर्ने तयारीको संकेतको रूपमा हेरिरहेका छन्। ह्वाइट हाउसका केही अधिकारीहरूले यो कार्य अमेरिकी आक्रमणको तयारीका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। युरोपेली अधिकारीहरूले पनि आगामी चौबीस घन्टामा अमेरिकी आक्रमण सम्भावित रहेको बताएका छन्।

इकोनोमिक संकटको विरोध गर्दै इरानमा सुरु भएको आन्दोलन अहिले सबभन्दा हिंसात्मक बनेको छ। प्रदर्शनको क्रममा १७ दिनमा २ हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको रिपोर्ट गरिएको छ, जबकि अमेरिकी मानव अधिकारवादी संस्थाले मृतकको संख्या २६ सयभन्दा माथि जान सक्छ भनी दाबी गरेका छन्। यस बीचमा १८ हजारभन्दा बढी प्रदर्शनकारीलाई पक्राउ गरिएको छ।

ट्रम्पले इरानी प्रदर्शनकारीहरूको समर्थन गर्दै नियमित रूपले सैन्य कारबाहीको चेतावनी दिँदै आएका छन्। उनले प्रदर्शन जारी राख्न अमेरिकाबाट समर्थन आउने विश्वास जनाएका छन्। तर, यस समर्थनको स्वरूप भने खुलाएका छैनन्।

बढ्दो तनावका बीच, अमेरिकाले आफ्ना नागरिकहरूलाई इरान छोड्न निर्देशन दिएको छ। तेहरानमा रहेको अमेरिकी दूतावासले हिंसात्मक प्रदर्शनको कारणले गर्दा नागरिकहरूलाई तात्कालिक रूपमा देश छोड्न आग्रह गरेको छ।

अमेरिकाले इरानमा भने थप २५ प्रतिशत भन्सार लगाउने निर्णय पनि गरेको छ। यद्यपि यस मामिलामा थप जानकारी भने सार्वजनिक गरिएको छैन। पश्चिमी अधिकारीहरूका अनुसार, यद्यपि इरानका सरकारलाई दबाव बढिरहेको छ, तर तत्काल सरकारको पतन हुने अवस्था देखिदैन।

इकोनोमिक संकट र प्रदर्शनको चर्चालाई ध्यानमा राख्दै, इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले सरकारको पक्षमा समर्थन जनाउने स्वरूपमा भव्य अन्त्येष्टि जुलुसहरू प्रसारित गरिरहेका छन्। राष्ट्रपति मसुद पेजेशकियानले जनसमर्थन कायम रहेसम्म शत्रुको प्रयास असफल हुने बताएका छन्।

समग्रमा, इरानमा भइरहेको आन्दोलन र त्यसले ल्याएको चासोले विश्वभरका राजनीतिक परिप्रेक्ष्यमा ठूलो प्रभाव पारेको छ। अमेरिका र इरानका बीच तीव्र हुँदै गएको तनावले मध्यपूर्वका शान्ति र स्थायित्वमा गम्भीर चुनौती थपेको छ।