ढाका: जबदेखि मोहम्मद यूनुसले बङ्गलादेशको बागडोर सम्हालेका छन्, भारतसँग बङ्गलादेशका सम्बन्ध दिनप्रतिदिन बिग्रँदै गएका छन्। पछिल्ला दिनहरूमा यी सम्बन्ध निकै तनावपूर्ण बनेका छन्। नयाँ घटनाक्रममा भारतमा बङ्गलादेशका उच्चायुक्त रियाज हमीदुल्लाहलाई बङ्गलादेशको परराष्ट्र मन्त्रालयले ‘‘आपतकालीन रूपमा’’ सोमबार राति ढाका बोलाएको छ। दुई देशबीचका द्विपक्षीय सम्बन्धमा देखिएको तनावकै बीच यो कदम उठाइएकाे मानिएको छ।
बङ्गलादेशको दैनिक पत्रिका ‘प्रथोम आलो’ को रिपोर्टमा भनिएको छ, ‘‘भारतसँगको द्विपक्षीय सम्बन्धको हालको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै नयाँदिल्लीस्थित बङ्गलादेशका उच्चायुक्त एम. रियाज हमीदुल्लाहलाई आपतकालीन आधारमा ढाका बोलाइएको छ।’’ परराष्ट्र मन्त्रालयका नाम नखुलाइएका ‘जिम्मेवार स्रोत’ का हवाला दिँदै पत्रिकाले जनाएको छ कि यस बोलावटीपछि हमीदुल्लाह सोमबार रातिनै ढाका पुगे। रिपोर्टमा भनिएको छ, ‘‘उनीहरुलाई द्विपक्षीय सम्बन्धको हालको अवस्थामाथि छलफल गर्न ढाका बोलाइएको हो।’’
उस्मान हादीको हत्या भएपछि तनाव बढ्यो:
केही दिनअघि बङ्गलादेशमा छात्र नेता उस्मान हादीको हत्या भएपछि दुवै देशबीचको तनाव नयाँ उचाइमा पुगेको छ। बङ्गलादेशको एक वर्गले हादीको हत्या भारतसमर्थित व्यक्तिहरूले गरेको दाबी गर्‍यो, जबकि स्वयं हादीका भाइले पत्रकार सम्मेलन गर्दै भने कि चुनाव स्थगित गर्नका लागि नै यूनुस सरकारले हत्याको योजना बनाएको हो। हादीको हत्या पछि फेरि शेख हसीनाको पार्टी आवामी लीगप्रति आक्रोश चर्कियो र पुनः हिंसाको चरण सुरु भयो।
दीपू चन्द्रको लिंचिङले स्थिति झन् जटिल:
यसबीच ईशनिन्दाको आरोपमा हिन्दू युवक दीपू चन्द्र दासलाई कट्टरपन्थीहरूले कुटपिट गरेर हत्या गरे र उनको शवलाई सडकको बीचमा जलाइदिए। यी अमानवीय घटनाप्रति भारतमा तीव्र प्रतिक्रिया देखियो। भारत सरकारले पनि कठोर शब्दमा यसको निन्दा गर्दै यूनुस सरकारलाई कठघरामा उभ्यायो। इसके जवाफमा बङ्गलादेशले अल्पसंख्यक विषय उठाएर उल्टै भारतमाथि प्रश्न उठाउने प्रयास गर्‍यो। यही क्रममा भारत र बङ्गलादेश दुबै देशले एकअर्काका उच्चायुक्तलाई तलब गर्दै आफ्नो आपत्ति जनाए। यसले तनाव चरममा पुगेको छ।
अब बङ्गलादेशले आफ्नै उच्चायुक्तलाई बोलाउनु सम्बन्धमा आएको गिरावटको ताजा उदाहरण मानिएको छ। अब बङ्गलादेशले के कदम चाल्छ, हेर्न बाँकी छ।
पूर्व राजनयिकले के भने:
पूर्व राजनयिक अनिल त्रिगुणायतले भारतस्थित बङ्गलादेशका राजदूतलाई आपतकालीन रूपमा ढाका बोलाइएको विषयमा भने, “उच्चायुक्तहरूलाई बोलाएर जे भइरहेको छ, त्यो विरोध प्रकट गर्ने सामान्य कूटनीतिक प्रक्रिया हो। उनीहरूले आफ्ना चिन्ताहरू मुख्यालयसम्म पुर्‍याउँछन्… उनीहरूले भारतलाई केही सन्देश दिइरहेका होलान्, तर पहिलो कुरा, उनीहरूले आफ्नै भित्री समस्यासँग सामना गर्नुपर्छ, जुन नै मुख्य विषय हो। भित्री रूपमा हेर्ने सट्टा, उनीहरू हरेक कुरामा भारतलाई दोष दिने प्रयास गरिरहेका छन्। दुर्भाग्यवश, भारत हाम्रा सबै छिमेकीहरूका लागि, विशेषगरी बङ्गलादेश र पाकिस्तानका लागि एउटा ‘पञ्चिङ ब्याग’ जस्तो बनेको छ।”