नयाँ दिल्ली: ४ मार्च भारतको इतिहासमा एक महत्वपूर्ण दिन हो। सन् १९६१ को यसै दिन भारतीय नौसेनाले आफ्नो पहिलो विमानवाहक युद्धपोत आईएनएस विक्रान्त प्राप्त गरेको थियो। यसलाई भारतको ‘बाहुबली’ पनि भनिन्छ। त्यस समयमा यसलाई संयुक्त अधिराज्यको बेलफास्टमा सेवामा समावेश गरिएको थियो। सन् १९९७ सम्म यसले भारतीय नौसेनामा सेवा प्रदान गर्‍यो।
भारतमा समावेश हुनु अघि यस युद्धपोतको नाम एचएमएस हरक्युलिस थियो। यो म्याजेस्टिक श्रेणीको विमानवाहक युद्धपोत थियो, जसलाई बेलायती शाही नौसेनाले प्रयोग गर्दथ्यो। यस जहाजको तौल १६ हजार टनभन्दा बढी थियो। यसको लम्बाइ करिब ७०० फिट र चौडाइ झन्डै १२८ फिट थियो। यसको अधिकतम गति २५ नट थियो र यसले करिब १२,००० समुद्री माइलसम्म यात्रा गर्न सक्थ्यो।
यसै दिन भारतको इतिहासमा पहिलोपटक एसियाली खेलकुद प्रतियोगिताको आयोजना गरिएको थियो। सन् १९५१ को ४ देखि ११ मार्चसम्म नयाँ दिल्लीमा उक्त प्रतियोगिता सम्पन्न भएको थियो।
११ देशका ४८९ खेलाडीले लिएका थिए सहभागिता~
भारतमा आयोजित पहिलो एसियाली खेलकुद प्रतियोगितामा ११ देशका ४८९ खेलाडीले सहभागिता जनाएका थिए। प्रारम्भमा यो प्रतियोगिता सन् १९५० मा हुने तय भए पनि पछि एक वर्षका लागि स्थगित गरिएको थियो। कुल ५७ विधामा प्रतिस्पर्धा सम्पन्न भएको थियो। जापानले २४ स्वर्णसहित कुल ६० पदक जितेर पहिलो स्थान हासिल गरेको थियो। भारतले १५ स्वर्णसहित ५१ पदक जितेर पदक तालिकामा दोस्रो स्थान प्राप्त गरेको थियो।
४ मार्चमा घटेका अन्य महत्वपूर्ण घटनाहरू~
१७८८: काेलकत्ता गजेटको प्रकाशन प्रारम्भ भयो, जुन हाल पश्चिम बंगाल सरकारको सरकारी गजेटका रूपमा परिचित छ।
१८०१: थोमस जेफरसन वासिङ्टन डी.सी. मा शपथ लिने पहिलो राष्ट्रपति बने।
१८५८: बेलायती अधिकारी जे. पी. वाकर करिब २०० बन्दीलाई लिएर काेलकत्ताबाट अण्डमान र निकोबारतर्फ प्रस्थान गरे, जसमध्ये अधिकांश सन् १८५७ को विद्रोहका अभियुक्त थिए।
१८७९: महिलालाई उच्च शिक्षा प्रदान गर्ने उद्देश्यले कलकत्तामा बेथुन कलेज स्थापना भयो, जुन बेलायतबाहिरको पहिलो महिला कलेज थियो।
१९३३: फ्र्याङ्कलिन डी. रुजवेल्ट अमेरिकाको ३२औँ राष्ट्रपतिका रूपमा पदभार ग्रहण गरे।
१९५१: नयाँ दिल्लीमा पहिलो एसियाली खेलकुद प्रतियोगिता आयोजना भयो।
१९६१: भारतीय नौसेनाको पहिलो विमानवाहक युद्धपोत आईएनएस विक्रान्तले सेवा प्रारम्भ गर्‍यो।
१९७५: मूक चलचित्रका महान कलाकार चार्ली च्याप्लिनलाई ८५ वर्षको उमेरमा ‘नाइट’ उपाधिद्वारा सम्मानित गरियो।
१९८०: जिम्बाब्वेका राष्ट्रवादी नेता रबर्ट मुगाबेले निर्वाचनमा विजय हासिल गरी देशका पहिलो अश्वेत प्रधानमन्त्रीका रूपमा पदभार ग्रहण गरे।
२००९: राजस्थानको पोखरणमा ब्रह्मोस क्षेप्यास्त्रको नयाँ संस्करणको सफल परीक्षण गरियो।
२०२२: अष्ट्रेलियाका पूर्व प्रसिद्ध स्पिनर शेन वार्नको निधन भयो।
२०२४: पाकिस्तानमा शहबाज शरीफले दोस्रो पटक प्रधानमन्त्रीका रूपमा शपथ ग्रहण गरे।