नयाँ दिल्ली: इतिहासको प्रत्येक दिन कुनै न कुनै महत्वपूर्ण घटनाको साक्षी हुन्छ। २२ फेब्रुअरी पनि त्यस्तै दिन हो, जसले विश्वका विभिन्न भूभागमा सत्ता, समाज, विज्ञान, संघर्ष र संस्कृतिसँग सम्बन्धित अनेकौँ घटनामार्फत भविष्यका पुस्तालाई गहिरो प्रभाव पारेको छ। कहिलेकाहीँ यो दिन युद्ध र विद्रोहको साक्षी बनेको छ भने कहिलेकाहीँ स्वतन्त्रता, आविष्कार र महान व्यक्तित्वहरूको जन्मको। आउनुहोस्, जानौँ २२ फेब्रुअरीका प्रमुख ऐतिहासिक घटनाहरू।
सत्ता र युद्धका उतारचढाव~
१४९५ मा फ्रान्सका राजा आठौँ चार्ल्सको सेनाले नेपल्समा प्रवेश गर्‍यो, जसले युरोपमा चलिरहेको शक्तिसंघर्षलाई नयाँ मोड दियो। त्यसपछि १७४६ मा फ्रान्सेली सेनाले ब्रसेल्स कब्जा गर्‍यो, जसले तत्कालीन युरोपेली राजनीतिक सन्तुलनमा असर पार्‍यो।
१७७५ मा पोल्यान्डको राजधानी वार्साको आसपासबाट यहूदीहरूलाई निर्वासित गरियो, जुन सामाजिक असहिष्णुताको उदाहरणका रूपमा लिइन्छ। अर्कोतर्फ १७८४ मा अमेरिकाले चीनसँग व्यापार सुरु गर्ने उद्देश्यले न्यूयोर्कबाट पहिलो जहाज पठायो, जसले विश्वव्यापी व्यापारको नयाँ युग प्रारम्भ गर्‍यो।
एक महान् नेताको जन्म~
१७३२ साल २२ फेब्रुअरीमा जर्ज वासिङ्टन जन्मिएका थिए। उनी संयुक्त राज्य अमेरिकाका पहिलो राष्ट्रपति थिए। आधुनिक लोकतान्त्रिक राज्य व्यवस्थाको निर्माणमा उनको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। उनको नेतृत्वले अमेरिकालाई शक्तिशाली राष्ट्रका रूपमा स्थापित गर्ने आधार तयार गर्‍यो।
भारत र उपनिवेशकालीन परिवेश~
१८४५ मा इस्ट इन्डिया कम्पनीले डच इस्ट इन्डिया कम्पनीबाट सेरामपुर र बालासोर खरिद गर्‍यो। यो भारतमा उपनिवेश विस्तारको प्रक्रियाको एक हिस्सा थियो। १८४७ मा भारतको प्रारम्भिक स्वतन्त्रता संग्रामका योद्धा नरसिंहा रेड्डीको निधन भयो, जसले बेलायती शासनविरुद्ध आवाज उठाएका थिए।
प्रविधि र प्रशासनिक परिवर्तन~
१९०७ मा लन्डनका सडकमा ट्याक्सी मिटर जडित पहिलो क्याब सञ्चालनमा आयो, जसलाई आधुनिक शहरी यातायातको संकेत मानिन्छ। १९३५ मा ह्वाइट हाउस माथिबाट विमान उडाउन निषेध गरियो, जुन सुरक्षासम्बन्धी महत्वपूर्ण कदम थियो।
स्वतन्त्रता आन्दोलन र राजनीतिक अस्थिरता~
दोस्रो विश्वयुद्धका क्रममा १९४२ मा फिलिपिन्सका स्थानीय आदिवासीहरूले जापानी सेनाविरुद्ध संघर्ष गरे। १९४४ मा कस्तुर्वा गान्धीको निधन भयो। उनी देशभर ‘बा’ नामले परिचित थिइन् र महात्मा गान्धीसँगै स्वतन्त्रता आन्दोलनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेकी थिइन्।
१९६४ मा घानामा एकदलीय शासन व्यवस्था लागू गरियो। १९६६ मा युगान्डाका प्रधानमन्त्री मिल्टन ओबोटले आफ्ना मन्त्रीहरूलाई गिरफ्तार गर्न आदेश दिएपछि राजनीतिक संकट चर्कियो।
नयाँ राष्ट्र, नयाँ पहिचान~
१९७४ मा पाकिस्तानले बंगलादेशलाई औपचारिक मान्यता दियो। १९७९ मा सन्त लुसिया बेलायतबाट स्वतन्त्रता प्राप्त गरी सार्वभौम राष्ट्रका रूपमा उदय भयो।
विज्ञान, खेलकुद र वैश्विक घटना~
१९९६ मा जर्मन वैज्ञानिकहरूले ११२औँ रासायनिक तत्वको खोज गरे, जसलाई विज्ञान क्षेत्रको महत्वपूर्ण उपलब्धि मानिन्छ। १९९८ मा शीतकालिन ओलम्पिक खेल जापानको नागानो सहरमा सम्पन्न भयो, जसले खेलकुदको विश्वव्यापी महत्वलाई थप सुदृढ बनायो।
१९९९ मा भारतीय अर्थशास्त्री जगदिश भगवतीलाई कोलोम्बिया विश्वविद्यालयमा भारतीय राजनीतिक अर्थतन्त्र अध्ययन केन्द्रको प्रमुखमा नियुक्त गरियो, जुन विश्वमञ्चमा भारतीय बौद्धिक योगदानको सम्मानका रूपमा हेरियो।
प्राकृतिक विपत्ति र मानवीय संकट~
२००५ मा इरानमा आएको भीषण भूकम्पमा सयौँ जनाको मृत्यु भयो। २०११ मा न्यूजिल्यान्डको क्राइस्टचर्चमा ६.३ म्याग्निच्युडको भूकम्प जाँदा १८१ जनाले ज्यान गुमाए। यस घटनाले शहरी विपद् व्यवस्थापनबारे विश्वलाई पुनः सोच्न बाध्य बनायो।
कला र संस्कृतिको क्षति~
२०२३ मा प्रसिद्ध भारतीय शास्त्रीय नृत्याङ्गना, कोरियोग्राफर तथा शिक्षाविद् कनक रेलेको निधन भयो। उनले मोहिनीयाट्टम नृत्यलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा परिचित गराउन महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएकी थिइन् र भारतीय शास्त्रीय नृत्यको परम्परा नयाँ पुस्तासम्म पुर्‍याइन्।