नयाँ दिल्ली: आजको दिन १९ जनवरी सन् २०२६ वर्ष उल्लेखनीय रूपमा सुरु भएको छ। चिसो मौसमबाहेक, यो वर्षले धेरै मानिसका लागि शान्ति र समृद्धि ल्याएको छ। तर हामीले आफ्नो सिकाइप्रतिको लगावलाई ढिलाई हुन दिनु हुँदैन।
ज्ञान आर्जन निरन्तर चलिरहने प्रक्रिया हो, र यही सन्दर्भमा हामी तपाईंलाई वर्षको पहिलो महिनाको ऐतिहासिक महत्त्व प्रस्तुत गर्दैछौँ।
आज १९ जनवरी हो। हेर्दा साधारण लागे पनि यो मितिले विश्व इतिहासमा महत्त्वपूर्ण स्थान राख्छ। खेलकुद, राजनीति र कला क्षेत्रमा यस दिन भएका ठूला घटनाहरू, साथै यस दिन जन्मिएका र दिवंगत भएका प्रसिद्ध व्यक्तित्वहरूको बारेमा जान्न अगाडि बढौँ।
प्रमुख घटनाहरू~
१४१९: सय वर्षे युद्धका क्रममा फ्रान्सको रूआँ सहर इङ्गल्याण्डका राजा हेनरी पाँचौँसमक्ष आत्मसमर्पण।
१८२५: एज्रा ड्यागेट र थोमस केन्सेटले टिन क्यानमा खाना भण्डारण गर्ने प्रविधिको पेटेन्ट पाए।
१८८३: अमेरिकाको न्यू जर्सीस्थित रोजेलमा ओभरहेड तार प्रयोग गरी पहिलो विद्युतीय प्रकाश प्रणाली सुरु, थोमस एडिसनद्वारा विकसित।
१९५५: अमेरिकी राष्ट्रपति ड्वाइट डी. आइजेनहावरले पहिलो टेलिभिजनमार्फत प्रत्यक्ष प्रेस सम्मेलन गरे।
१९६६: इन्दिरा गान्धी भारतकी चौथो तथा पहिलो महिला प्रधानमन्त्री निर्वाचित।
१९६९: चेक विद्यार्थी जान पालाच सोभियत आक्रमणको विरोधमा आत्मदाह गरेको तीन दिनपछि निधन।
१९८३: पूर्व नाजी एसएस प्रमुख क्लाउस बार्बी बोलिभियामा पक्राउ।
१९७७: भारतको कुम्भ मेलामा विश्वको सबैभन्दा ठूलो मानव जमघट (करिब १.५ करोड मानिस)।
१९९०: जम्मू–कश्मीरमा विद्रोह र लक्षित हिंसाका कारण कश्मीरी पण्डितहरूको सामूहिक पलायन।
१९९३: चेक गणतन्त्र र स्लोभाकिया संयुक्त राष्ट्रसंघमा सामेल।
२०१२: अमेरिकाले प्रसिद्ध फाइल–सेयरिङ साइट मेगाअपलोड बन्द गरायो।
२०१३: नासाको क्युरियोसिटी रोभरले मंगल ग्रहमा क्याल्सियमको निक्षेप पत्ता लगायो।
आजको दिन कला र संस्कृति~
१८५३: इटालियन संगीतकार ज्युसेप्पे भेर्दीको ओपेरा I। ट्रोभाटोर रोममा पहिलो पटक प्रस्तुत।
१९५३: अमेरिकामा ७०% भन्दा बढी टिभी सेटले आई लभ लकी कार्यक्रममा लुसीको सन्तान जन्म दृश्य हेर्यो।
२००१: फिल्म ‘डोनी डार्को” सन्डान्स फिल्म फेस्टिभलमा प्रिमियर।
आजको दिन- उल्लेखनीय निधनहरू
१५९७: महाराणा प्रताप — मेवाडका वीर राजपूत राजा, हल्दीघाटी र देवैरको युद्धका नायक।
१९९०: भगवान श्री रजनीश (ओशो) — भारतीय आध्यात्मिक गुरु।
२०००: हेडी लामार — हलिउड अभिनेत्री तथा वायरलेस सञ्चार प्रविधिकी अग्रणी वैज्ञानिक।
२०१३: स्ट्यान मुसियल — अमेरिकी बेसबल खेलाडी, महान हिटर।
आजको दिन- प्रसिद्ध जन्मदिनहरू~
१७३६: जेम्स वाट — स्कटिश आविष्कारक, आधुनिक वाष्प इन्जिनका विकासकर्ता।
१८०९: एडगर एलन पो — अमेरिकी लेखक, जासूसी कथाका अग्रदूत।
१९२१: प्याट्रिसिया हाईस्मिथ — मनोवैज्ञानिक थ्रिलर उपन्यासकी प्रसिद्ध लेखिका।
१९३५: सौमित्र चटर्जी — सत्यजित रायका फिल्महरूमा ‘अपु’ पात्रका अभिनेता।
१९४३: जेनिस जोप्लिन — अमेरिकी रक गायिका।
१९४६: डली पार्टन — अमेरिकी गायिका, गीतकार, अभिनेत्री र व्यवसायी।
१९८५: डेमियन चाजेल — ओस्कार विजेता फिल्म निर्देशक।
१९८९: डस्टिन पोइरियर — अमेरिकी युएफसी फाइटर।
भारतमा १९ जनवरीका दिन इन्दिरा गान्धी पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बनेको।
(१९६६) र कश्मीर उपत्यकाबाट कश्मीरी पण्डितहरूको पलायन।
(१९९०) जस्ता महत्त्वपूर्ण घटनाहरू भएका छन्।
त्यसैगरी विश्व इतिहासमा १७७६ मा जेम्स वाटको भाप इन्जिन सुधारले औद्योगिक क्रान्तिलाई गति दिएको थियो।
१९८१ मा इरान बन्धक संकट समाप्त भएको थियो, जसले धेरै ऐतिहासिक मोडहरू ल्यायो।
भारतमा प्रमुख घटनाहरू~
१९६६: कांग्रेस संसदीय दलले चयन गरेपछि इन्दिरा गान्धी भारतकी पहिलो महिला प्रधानमन्त्री बन्नुभयो।
१९९०: उग्रवादका कारण लाखौँ कश्मीरी पण्डितहरूले कश्मीर उपत्यकाबाट पलायन गरे, जसलाई ‘कालो दिन’ मानिन्छ।
१९७९: त्रिपुरामा कोकबोरोक भाषालाई आधिकारिक भाषाको दर्जा दिइयो।
२०२०: विराट कोहली एकदिवसीय क्रिकेटमा सबैभन्दा छिटो ५,००० रन बनाउने भारतीय कप्तान बने।
विश्वमा प्रमुख घटनाहरू~
१७७६: जेम्स वाटले भाप इन्जिनको कार्यप्रणालीमा सुधार गरे, जसले औद्योगिक क्रान्तिमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्यो।
१९८१: अमेरिकी बन्धकहरूलाई रिहा गर्न इरान र अमेरिकाबीच सम्झौता भयो, जसबाट ४४४ दिन लामो बन्धक संकट समाप्त भयो।
१९८३: नासाको क्युरियोसिटी रोभरले मंगल ग्रहमा क्याल्सियम भण्डारको खोजी गर्यो।
१९९३: चेक गणतन्त्र र स्लोभाकिया संयुक्त राष्ट्रसंघमा सामेल भए।
२०१२: फाइल–सेयरिङ सेवा मेगाअपलोड बन्द गरियो।
अन्य महत्त्वपूर्ण घटनाहरू
१५९७: महाराणा प्रतापको निधन।
१९७७: अमेरिकाको मियामीमा पहिलो पटक हिमपात भयो।
१९९०: आध्यात्मिक गुरु रजनीश (ओशो) को पुणेमा निधन।
About Author
