नयाँ दिल्ली: देशलाई गुलामीको जञ्जीरबाट मुक्त गराउन सयौँ युवाहरूले आफ्नो ज्यानको बाजी लगाएका थिए। यस्तै एक महान् क्रान्तिकारी थिए पञ्जाबमा जन्मिएका भारत माताका अमर सुपुत्र उधम सिंह। अमृतसरको जलियाँवाला बाग नरसंहारले उनलाई गहिरो रूपमा प्रभावित बनाएको थियो र उनले जसरी पनि यसको बदला लिने प्रण गरेका थिए। यस घटनाको बदला लिन उनी लन्डनसम्म पुगे र त्यहाँ गएर पञ्जाबका तत्कालीन लेफ्टिनेन्ट गभर्नर माइकल ओ’ डायरको हत्या गरे। स्वतन्त्रताका यस दीवानाले निहत्था हिन्दुस्तानीहरूको हत्या गर्ने आदेश दिने ओ’ डायरमाथि १३ मार्च १९४० मा लगातार गोली चलाएर उनको ज्यान लिए र बहादुरीको एउटा अद्वितीय उदाहरण प्रस्तुत गरे।
देश–विदेशको इतिहासमा १३ मार्चको मितिमा दर्ज भएका अन्य महत्वपूर्ण घटनाहरू यसप्रकार छन्:
१३ मार्चका ऐतिहासिक घटनाहरू~
१७८१: खगोलशास्त्री विलियम हर्शेलले युरेनस ग्रहको खोज गरे।
१८७८: भारतीय भाषाहरूका लागि देशी प्रेस ऐन (भर्नाकुलर प्रेस ऐन) पारित गरियो। त्यसको भोलिपल्टै अमृत बजार पत्रिका अंग्रेजी पत्रिकाको रूपमा प्रकाशित हुन थाल्यो।
१८८१: रुसी शासक अलेक्जेन्डर द्वितीयको हत्या गरियो।
१८९२: बम्बे–ताँसा पानी आपूर्ति आयोजना सञ्चालनमा ल्याइयो।
१९४०: पञ्जाबका पूर्व लेफ्टिनेन्ट गभर्नर माइकल ओ’ डायरलाई लन्डनमा उधम सिंहले गोली हानी हत्या गरे। यसलाई १९१९ को जलियाँवाला बाग नरसंहारको प्रतिशोधका रूपमा हेरियो।
१९५६: न्युजिल्यान्डले टेस्ट क्रिकेट खेल्ने मान्यता पाएको २६ वर्षपछि आफ्नो पहिलो जित हासिल गर्‍यो।
१९६३: विभिन्न खेलमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने खेलाडीहरूलाई अर्जुन पुरस्कार प्रदान गर्ने घोषणा गरियो।
१९९२: टर्कीमा आएको भूकम्पका कारण करिब ५०० जनाको मृत्यु भयो र हजारौँ मानिस घरबारविहीन भए।
२००४: भारतीय शास्त्रीय सङ्गीतका महान व्यक्तित्व तथा प्रसिद्ध सितार वादक उस्ताद विलायत खानको निधन भयो।
२०१३: क्याथोलिक चर्चका २६६ औँ पोपका रूपमा पोप फ्रान्सिस चयन भए।
२०१६: टर्कीको अंकारामा आत्मघाती बम विस्फोट हुँदा ३७ जनाको मृत्यु भयो।
२०१८: छत्तीसगढको सुक्मामा नक्सली आक्रमणमा केन्द्रीय रिजर्भ प्रहरी बलका ९ जवान शहीद भए।
२०२४: नेपालका प्रधानमन्त्री पुष्प कमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले संसदमा विश्वास मत प्राप्त गरे।