कार्तिकेय वाजपेयीको पुस्तक ‘द अनबीकमिंग’ को विमोचन

पुस्तकको भूमिका परम पावन दलाई लामा र स्वामी सर्वप्रियानन्दद्वारा लेखिएको छ

कोलकाता: शहरको साहित्यिक परिवेशमा एक उल्लेखनीय क्षण तब दर्ज भयो, जब नवोदित लेखक कार्तिकेय वाजपेयीले कोलकातामा आफ्नो पुस्तक द अनबीकमिंगको विमोचन गरे। जहाँ साहित्य र आध्यात्मिकता लामो समयदेखि पवित्र संवादमा गाँसिँदै आएको छ, त्यही शहरमा यस पुस्तकको लोकार्पण विशेष महत्वको रूपमा हेरिएको छ। ‘सिटी अफ जोय’मा आयोजित यो कार्यक्रम, जो आफ्नो बौद्धिक चेतना, चिन्तन परम्परा र लिखित शब्दप्रतिको सम्मानका लागि परिचित छ—ले लेखक, विद्वान तथा उत्साही पाठकहरूलाई उपन्यासका दार्शनिक विषयहरूमा गहिरो संवादका लागि एकत्रित गर्‍यो।
पेन्गुइन र्यान्डम हाउस इन्डियाद्वारा प्रकाशित यस पुस्तकको विमोचन प्रतिष्ठित अक्सफोर्ड बुकस्टोरमा सम्पन्न भयो। यो कार्यक्रम एक आत्मीय र मननशील संवादको रूपमा प्रस्तुत भयो, जसमा ९१.९ फ्रेन्ड्स एफएमका प्रमुख जिमी टाङ्ग्रीले कार्तिकेय वाजपेयीसँग संवाद गरे। यस सत्रलाई वरिष्ठ अभिनेता तथा लेखक श्री बरुण चन्दाको उपस्थितिले थप गरिमा र साहित्यिक गहिराइ प्रदान गर्‍यो। यस छलफलले शान्ति र आत्मचिन्तनको वातावरण सिर्जना गर्‍यो, जसले कोलकाताको त्यो कालातीत विरासतलाई प्रतिध्वनित गर्‍यो, जहाँ विचार, आस्था र साहित्यिक अभिव्यक्तिको संगम हुँदै आएको छ—र साथै उपन्यासको दार्शनिक गहिराइलाई पनि उजागर गर्‍यो।
यस पुस्तकको भूमिका परम पावन दलाई लामा र स्वामी सर्वप्रियानन्दद्वारा लेखिएको छ। कार्यक्रमका क्रममा यी भूमिकाहरूको उल्लेख गरियो, जसलाई पुस्तकको आध्यात्मिक तथा दार्शनिक प्रामाणिकताको प्रतीकका रूपमा हेरिएको छ, र जसले यसलाई करुणा तथा आत्म–अन्वेषणको जीवित परम्परासँग जोड्छ।
पुस्तक विमोचनको अवसरमा लेखक कार्तिकेय वाजपेयीले भने,“द अनबीकमिंग यस बुझाइमा आधारित छ कि हाम्रो अधिकांश दुःख ती पहिचानहरूसँग टाँसिएर रहनुबाट उत्पन्न हुन्छ, जुन भय र अपेक्षाबाट निर्माण गरिएका हुन्छन्। यिनै कुराले मूल रूपमा हामीलाई एक व्यक्तिका रूपमा सीमित गर्छन्। त्यसैले निराकार बन्नुहोस्, विचारबाट मुक्त हुनुहोस् र आफ्नै बनाइएका छवि तथा अरूले थोपरेका धारणाबाट आफूलाई मुक्त गर्नुहोस्। ‘अनबीकमिंग’ एक शान्त पुनरागमन हो, यस्तो निमन्त्रणा, जहाँ जीवनमाथि कुनै उद्देश्य थोप्नुको सट्टा त्यसलाई आफैंले आफ्नो अर्थ प्रकट गर्न दिइन्छ। आधुनिक जीवनमा आत्म–अन्वेषण अत्यन्त आवश्यक छ; यसले हामीलाई स्पष्टतासँग कार्य गर्न र उपस्थिति तथा सचेतनामा स्थिर रहन मद्दत गर्छ।”
अनासक्तिबारे बोल्दै उनले थपे, “माया दुई शक्तिमार्फत काम गर्छ—भय र लोभ। यी दुवैले हाम्रो ध्यान विचलित गर्छन्। अनासक्तिको अर्थ पछि हट्नु होइन, बरु यथार्थतर्फ ध्यानको पुनःफर्कावट हो।”
यो संवाद, जसले श्रोताहरूलाई मन्त्रमुग्ध बनायो, पुस्तकमा अन्वेषण गरिएका केन्द्रीय विषयहरू—पहिचान, आन्तरिक स्पष्टता, उद्देश्य र ‘अनबीकमिंग’को प्रक्रिया मा केन्द्रित रह्यो। छलफलमा समकालीन महत्वाकांक्षा, दृढता र अर्थको आधुनिक खोजलाई पनि विश्लेषण गरियो, साथै निरन्तर अशान्त हुँदै गएको संसारमा आत्मचिन्तनको महत्वमाथि जोड दिइयो। श्रोताहरूको सक्रिय सहभागिताले यी विषयहरूको प्रासंगिकतालाई स्पष्ट रूपमा उजागर गर्‍यो।
द अनबीकमिंग एक मननशील उपन्यास हो, जसले सिद्धार्थ, एक प्रसिद्ध क्रिकेटर र अजय, उनका अनुभवी कोच बीच विकसित हुँदै गएको सम्बन्धलाई केन्द्रमा राख्छ। दीर्घकालीन गुरु–शिष्य सम्बन्ध जब परीक्षाको घडीमा पुग्छ, तब दुवैले पहिचानको भ्रम, अज्ञातको भय र अपेक्षाको बोझको सामना गर्नुपर्छ। भावनात्मक सत्य र दार्शनिक अन्वेषणलाई कथावाचनसँग पिरोँदै, यो उपन्यासले उत्तराधिकारमा प्राप्त पहिचानहरू त्यागेर आफ्नै मौलिक अस्तित्वतर्फ फर्किने कलामाथि विचार प्रस्तुत गर्दछ।