• विश्वका विभिन्न देशबाट पाँच सयभन्दा बढी प्रतिनिधि तथा अग्रणी क्यान्सर विशेषज्ञहरूको सहभागिता
• यस आयोजनाले कोलकातालाई विश्वव्यापी स्तन क्यान्सर अनुसन्धान र उपचार संवादको उदाउँदै गरेको केन्द्रका रूपमा स्थापित गर्‍यो

कोलकाता: भारतमा क्यान्सर उपचार क्षेत्रमा एक महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गर्दै कोलकातास्थित स्तन रोग संस्थानले पहिलोपटक अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा प्रतिष्ठित सेन्ट गालेन अन्तर्राष्ट्रिय स्तन क्यान्सर सम्मेलनको भारतीय संस्करण आयोजना गरेको छ। शहरको ताज ताल कुटीरमा आयोजित यस सम्मेलनमा देश–विदेशका विशेषज्ञहरूले स्तन क्यान्सरको उपचार, अनुसन्धान तथा समान स्वास्थ्य सेवाबारे विस्तृत छलफल गरेका छन्।
सेन्ट गालेन सम्मेलनलाई विश्वका सबैभन्दा प्रभावशाली स्तन क्यान्सर अनुसन्धान मञ्चमध्ये एक मानिन्छ। यहाँ विश्वभरिका विशेषज्ञहरूले नवीन वैज्ञानिक प्रमाण र अनुसन्धानको समीक्षा गरी सहमति आधारित सिफारिसहरू तयार गर्छन्, जसले विश्वभर उपचारसम्बन्धी मार्गनिर्देशनलाई प्रभाव पार्छ।
कोलकातामा आयोजित यस सम्मेलनमा दशभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय विशेषज्ञ, दुई सयभन्दा बढी राष्ट्रिय विशेषज्ञ तथा पाँच सयभन्दा बढी प्रतिनिधिहरू सहभागी भएका थिए। यसले भारतमा विस्तार हुँदै गएको क्यान्सर अनुसन्धान वातावरण तथा विश्वव्यापी अनुसन्धानमा देशको योगदानलाई स्पष्ट रूपमा देखाएको छ।
सन् २०२४ मा प्रकाशित एक राष्ट्रिय अध्ययनअनुसार भारतमा स्तन क्यान्सरको दर सन् १९९० देखि २०२३ सम्म करिब तीन गुणा बढेको छ। सन् १९९० मा प्रति एक लाख महिलामध्ये १३ जना प्रभावित हुने दर सन् २०२३ मा बढेर प्रति एक लाखमा २९ दशमलव ४ पुगेको छ।
सम्मेलनका क्रममा ‘पिंक आर्मी परियोजना’ नामक सामाजिक स्वयंसेवी अभियानको पनि सुरुआत गरिएको छ। क्यान्सरसम्बन्धी जनचेतना अभिवृद्धि गर्ने र बिरामीलाई सहयोग गर्न समाजलाई जोड्ने उद्देश्यले यो पहल सुरु गरिएको हो। यो पहल स्तन रोग संस्थानको अघिल्लो कार्यक्रम ‘पिंक अलर्ट परियोजना’को विस्तार हो, जुन विद्यार्थीहरूका लागि क्यान्सर सचेतना कार्यक्रम थियो। यस कार्यक्रममा एक लाख अस्सी हजारभन्दा बढी सहभागी भएका थिए। यो कार्यक्रम विश्वका सबैभन्दा ठूलो अनलाइन क्यान्सर सचेतना वेबिनारमध्ये एकका रूपमा गिनिज विश्व कीर्तिमानमा समेत दर्ता भएको छ।
स्विट्जरल्यान्डको सेन्ट गालेनका प्राध्यापक बिट थुर्लिमानले स्तन क्यान्सर उपचारमा वैज्ञानिक प्रगतिबाट प्राप्त लाभ विश्वभरिका बिरामीसम्म पुग्नुपर्ने बताएका छन्। उनका अनुसार यस्ता मञ्चहरूले विश्वव्यापी विशेषज्ञहरूबीच अर्थपूर्ण सहकार्यलाई सम्भव बनाउँछन्।
पेरिसका प्राध्यापक एतिएन ब्रेनले क्यान्सर उपचारमा क्षेत्रीय चुनौतीहरूको समाधानका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य अत्यन्त महत्वपूर्ण हुने बताएका छन्। उनका अनुसार यस्ता संवादहरूले वैज्ञानिक रूपमा सुदृढ र व्यवहारिक उपचार पद्धति विकास गर्न मद्दत पुर्‍याउँछन्।
बहुविषयगत उपचारको महत्त्व उल्लेख गर्दै स्विट्जरल्यान्डका प्राध्यापक येन्स हाउबरले स्तन क्यान्सर उपचारमा प्रगतिका लागि शल्यचिकित्सा, विकिरण उपचार तथा औषधीय उपचारबीच घनिष्ठ सहकार्य आवश्यक रहेको बताएका छन्।
सम्मेलनको एक प्रमुख शैक्षिक आकर्षण एक सयभन्दा बढी वैज्ञानिक सार प्रस्तुतिहरू तथा तीसभन्दा बढी अनुसन्धान प्रस्तावहरूको प्रस्तुति थियो। प्रतिस्पर्धात्मक अनुदान कार्यक्रममार्फत सम्भावनायुक्त परियोजनाहरूलाई आर्थिक सहयोग प्रदान गरिएको छ। साथै पाँच जना युवा अनुसन्धानकर्तालाई सन् २०२७ मा भियेनामा आयोजना हुने सेन्ट गालेन अन्तर्राष्ट्रिय स्तन क्यान्सर सम्मेलनमा आफ्नो अनुसन्धान प्रस्तुत गर्न चयन गरिएको छ।
सम्मेलनमा एशियाली क्यान्सर सहमति बैठक पनि आयोजना गरिएको थियो, जहाँ एशियासँग सम्बन्धित उपचार चुनौतीहरू तथा समाधान नभएका चिकित्सकीय प्रश्नहरूबारे छलफल गरिएको छ। यसका निष्कर्षहरू एक समकक्ष समीक्षा गरिएको चिकित्सकीय पत्रिकामा प्रकाशित हुने अपेक्षा गरिएको छ।
शैक्षिक छलफलका अतिरिक्त सम्मेलनमा क्यान्सर उपचारको अर्को महत्वपूर्ण चुनौती ‘उपचार सेवामा पहुँच’ माथि पनि ध्यान दिइएको थियो। विशेषज्ञहरूले आर्थिक सीमितता, भौगोलिक दूरी तथा स्वास्थ्य संरचनाको कमी विशेषगरी न्यून तथा मध्यम आय भएका देशहरूमा समयमै उपचार पाउन प्रमुख बाधा बन्ने बताएका छन्।
कोलकातास्थित स्तन रोग संस्थानका निर्देशक डा. सौमेन दासले सेन्ट गालेन सम्मेलन कोलकातामा आयोजना हुनुले भारतीय चिकित्सक तथा अनुसन्धानकर्ताहरूलाई विश्वव्यापी शैक्षिक संवादको केन्द्रमा ल्याएको बताएका छन्। उनका अनुसार यसले अन्तर्राष्ट्रिय क्यान्सर नीतिनिर्माणमा भारतीय तथ्याङ्क र समाधानहरूको योगदान सुनिश्चित गर्नेछ।
उक्त संस्थानका अर्का निर्देशक डा. तन्मय कुमार मण्डलले यो पहल परम्परागत शैक्षिक आदान–प्रदानभन्दा अघि बढेर अनुसन्धानलाई आर्थिक सहयोग, युवा अनुसन्धानकर्तालाई प्रोत्साहन तथा यस क्षेत्रका लागि उपयुक्त क्यान्सर उपचार मोडेललाई सुदृढ बनाउन केन्द्रित रहेको बताएका छन्।
विश्वका विभिन्न देशका विशेषज्ञहरूको सहभागिता, अनुसन्धानका लागि आर्थिक सहयोग, सहमति आधारित छलफल तथा सामुदायिक पहललाई एउटै मञ्चमा ल्याउँदै यस सम्मेलनले कोलकातालाई विश्वव्यापी क्यान्सर विचार नेतृत्वको महत्वपूर्ण केन्द्रका रूपमा उभ्याउने दिशामा महत्वपूर्ण कदम चालेको मानिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार यो पहल भारत र एशियामा समान तथा सहज स्तन क्यान्सर उपचार सेवा विस्तार गर्न महत्वपूर्ण हुनेछ।
स्तन रोग संस्थानबारे:
कोलकातास्थित स्तन रोग संस्थानको स्थापना सन् २०२० मा गरिएको हो। अनुसन्धान, प्रारम्भिक परीक्षण, स्वास्थ्यकर्मीहरूको प्रशिक्षण तथा उपचार सेवामा समान पहुँच सुनिश्चित गर्दै स्तन क्यान्सर उपचारको परिणाम सुधार गर्नु यस संस्थानको मुख्य उद्देश्य हो।