कोलकाता: गणतन्त्र दिवस, स्वतन्त्रता दिवस वा कुनै पनि राष्ट्रिय पर्वको अवसरमा सडक छेउमा तिरङ्गा झण्डा बिक्रीमा देखिन्छ। तर धेरै कम मानिसहरूले थाहा पाउँछन् कि भारतमा राष्ट्रिय झण्डा आधिकारिक रूपमा बनाउने अधिकार केवल एकै ठाउँलाई प्राप्त छ। आज हामी तपाईंलाई त्यसै गाउँसम्म पुर्याउन चाहन्छौं, जहाँ देशको पहिचान कपडामा बुन्छ।
चमक-दमकबाट टाढा, भारतको यो सानो गाउँ त्यो झण्डा सिल्दा गर्व अनुभव गर्छ, जुन देशको इतिहास र सम्मानको सबैभन्दा ठूलो प्रतीक मानिन्छ। गाउँ शान्त र साधारण देखिए पनि राष्ट्रिय झण्डा निर्माणमा यसको भूमिका ऐतिहासिक र अनौठो छ। यही भारतको एकमात्र गाउँ हो, जहाँ भारतीय मानक ब्यूरो (बीआईएस) द्वारा प्रमाणित राष्ट्रिय झण्डा बनाइन्छ।

बेंगरी, कर्नाटकको हुबली-धारवाड़ क्षेत्रमा अवस्थित छ। सानो आकार भए पनि, भारतीय राष्ट्रिय झण्डा निर्माणको अधिकारका कारण यस गाउँले देशभर विशेष पहिचान पाएको छ। बेंगरीमा कर्नाटक खादी ग्रामोद्योग संयुक्त संघ (केकेजीएसएस) छ। यही संस्था हो जसलाई भारत सरकारले र बीआईएसले राष्ट्रिय झण्डा निर्माणको लागि आधिकारिक रूपमा अधिकृत गरेको छ। यहाँ बनाइएका सबै तिरङ्गा खादी कपडाबाट तयार गरिन्छन् र झण्डा संहिता अनुसार सबै नियम कडाइका साथ पालना गरिन्छ।
बेंगरीमा राष्ट्रिय झण्डा बनाउने काम सन् १९५७ देखि निरन्तर चलिरहेको छ। हरेक वर्ष हजारौं तिरङ्गा तयार गरिन्छन्, जसको प्रयोग सरकारी भवन, सैनिक प्रतिष्ठान, विद्यालय र राष्ट्रिय कार्यक्रममा गरिन्छ। स्वतन्त्रता दिवस र गणतन्त्र दिवस जस्ता अवसरमा यो गाउँ दिन-रात काम गरेर देशभरको माग पूरा गर्छ।
यस कामबाट बेंगरीका सयौँ स्थानीय कारीगरलाई रोजगारी प्राप्त हुन्छ। झण्डा निर्माण केवल जीविकोपार्जनको माध्यम होइन, गाउँबासीका लागि यो राष्ट्रसेवाको पनि माध्यम हो। यहाँ हरेक सिलाइसँग ध्यान राखिन्छ कि तिरङ्गाको गरिमा र सम्मानमा कुनै कमी नहोस्।
भारतीय राष्ट्रिय झण्डा हरेक भारतीयका लागि एकता, स्वतन्त्रता र गौरवको प्रतीक हो। यसलाई बनाउनु केवल कपडा जोड्नु मात्र होइन, संविधान र देशको आत्माको सम्मान गर्नु हो। यही कारणले यसको निर्माण प्रक्रिया विशेष हुन्छ र यसमा कडा नियम र मापदण्ड पालन गरिन्छ।
बेंगरीको कथा हामीलाई सम्झाउँछ कि देशभक्ति सधैं ठूलो मञ्च वा भाषणबाट मात्र देखिँदैन। कहिलेकाहीँ त्यो सानो गाउँमा, शान्त वातावरणमा, तिरङ्गाको हरेक सिलाइसँग चुपचाप आफ्नो स्वरूप लिन्छ।