कोलकाता: आगामी विधानसभा चुनावमा पश्चिम बङ्गालमा यसपटक दुई चरणमा मतदान गराउने निर्णय भारतको निर्वाचन आयोगले गरेको छ। आइतवार मुख्य निर्वाचन आयुक्त ज्ञानेश कुमारले बताएअनुसार राज्यमा पहिलो चरणको मतदान २३ अप्रिल र दोस्रो चरणको मतदान २९ अप्रिलमा हुनेछ। पाँचवटा राज्यको चुनाव परिणाम ४ मेमा घोषणा गरिनेछ।
उल्लेखनीय छ कि २०२१ को विधानसभा चुनावमा पश्चिम बङ्गालमा आठ चरणमा मतदान भएको थियो, जसलाई लिएर तीव्र विवाद उत्पन्न भएको थियो। यसपटक चरणको संख्या घटाएर दुई गर्ने निर्णय गरिएको हो। विपक्षी राजनीतिक दलहरूले लामो समयदेखि चरणको संख्या घटाउनुपर्ने माग गर्दै आएका थिए।
हालै मुख्य निर्वाचन आयुक्त ज्ञानेश कुमार पश्चिम बङ्गालको भ्रमणमा आएका थिए र विभिन्न राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरूसँग बैठक गरेका थिए। उक्त बैठकमा वामपन्थी प्रतिनिधिहरूले एक वा दुई चरणमा मतदान गराउनुपर्ने माग गरेका थिए। अर्कोतर्फ अखिल भारतीय तृणमूल काङ्ग्रेसले यस विषयमा स्पष्ट माग नगरी मुख्य रूपमा विशेष गहन संशोधन प्रक्रियाबारे छलफल गरेको थियो।
निर्वाचन आयोगका अनुसार पहिलो चरणमा २३ अप्रिलमा दार्जिलिङ, कालिम्पोङ, जलपाइगुडी, कूचबिहार, अलीपुरद्वार, मालदा, उत्तर र दक्षिण दिनाजपुर, मुर्शिदाबाद, दुवै मेदिनीपुर, पश्चिम बर्धमान, बाँकुडा, पुरुलिया र झारग्राम जिल्लामा मतदान हुनेछ। दोस्रो चरणमा २९ अप्रिलमा कोलकाता, उत्तर र दक्षिण चौबीस परगना, हावडा, हुगली, पूर्व बर्धमान र नदिया जिल्लामा मतदान गराइनेछ।
पहिलो चरणमा कुल १५२ सिटमा मतदान हुनेछ। यसमा उत्तर बङ्गालका दार्जिलिङ, कालिम्पोङ, जलपाइगुडी, अलीपुरद्वार, कूचबिहार, उत्तर दिनाजपुर, दक्षिण दिनाजपुर र मालदा जिल्लाका सबै सिटहरू समावेश छन्। साथै मुर्शिदाबाद जिल्लाका २२ सिटमा पनि पहिलो चरणमै मतदान हुनेछ। यसका अतिरिक्त दक्षिण बङ्गालका वीरभूम, पश्चिम बर्धमान, पुरुलिया, बाँकुडा, झारग्राम, पश्चिम मेदिनीपुर र पूर्व मेदिनीपुर जिल्लाका धेरै सिटहरू पनि पहिलो चरणमा समेटिएका छन्।
दोस्रो चरणमा उत्तर र दक्षिण चौबीस परगना, कोलकाता, हावडा, हुगली, पूर्व बर्धमान र नदिया जिल्लाका कुल १४२ सिटमा मतदान गराइनेछ। तीमध्ये उत्तर चौबीस परगनामा सबैभन्दा बढी ३३ र दक्षिण चौबीस परगनामा ३१ सिट रहेका छन्।
यस विषयमा तृणमूल काङ्ग्रेसका प्रवक्ता तन्मय घोषले मतदान कति चरणमा हुन्छ भन्ने विषयमा आफूहरूलाई विशेष चिन्ता नभएको बताए। उनका अनुसार जनता स्वयंले मतदान गर्नेछन् र परिणाम तय गर्नेछन्। अर्कोतर्फ भारतीय जनता पार्टीका नेता शमीक भट्टाचार्यले अन्य राज्यहरूमा एकै चरणमा मतदान भइरहेका बेला पश्चिम बङ्गालमा दुई चरणमा मतदान हुनु लाजमर्दो कुरा भएको बताए।
निर्वाचन आयोगले जानकारी दिएअनुसार पश्चिम बङ्गाल विधानसभाको वर्तमान कार्यकाल ७ मेमा समाप्त हुनेछ। २५ फेब्रुअरीसम्म राज्यमा कुल मतदाताको संख्या करिब ६ करोड ४४ लाख थियो। मतदानको पारदर्शिता कायम राख्न प्रत्येक दुई घण्टामा अध्यक्षता गर्ने अधिकृतहरूले मतदान प्रतिशतको जानकारी दिनुपर्नेछ। मतदान केन्द्रभित्र सबै कर्मचारीहरूले घाँटीमा तस्वीरसहितको परिचयपत्र लगाउनु अनिवार्य हुनेछ।
मतदाता सूचीमा अयोग्य व्यक्तिहरूको नाम नहोस् भन्ने विषयमा पनि विशेष ध्यान दिइएको छ। संविधानको धारा ३२६ को निर्देशअनुसार विशेष गहन संशोधन प्रक्रियामार्फत सूचीको सत्यापन गरिएको मुख्य निर्वाचन आयुक्तले बताएका छन्।
यसका अतिरिक्त मतदान केन्द्रभित्र चलदूरभाष लिएर प्रवेश गर्न निषेध हुनेछ। मतदाताहरूले केन्द्रबाहिर चलदूरभाष राखेर मतदान गर्न जानुपर्नेछ। ज्येष्ठ नागरिकहरूका लागि विशेष व्यवस्था गरिनेछ—पिउने पानी, प्रकाश, शौचालय, हिँड्नका लागि कुर्सी र प्रतीक्षाका लागि विशेष आसनको व्यवस्था गरिनेछ। धेरैजसो स्थानमा उनीहरूको मतदानको व्यवस्था भुइँतलामै राखिनेछ।
निर्वाचन आयोगले यो पनि जनाएको छ कि पाँच राज्यका यस चुनावमा कुल मतदाताको संख्या करिब १७ करोड ४० लाख छ। शतप्रतिशत जाल निरीक्षणको व्यवस्था गरिनेछ। चुनाव सञ्चालनका लागि करिब १५ लाख कर्मचारी खटाइनेछन् र सुरक्षाको जिम्मा करिब साढे आठ लाख सुरक्षाकर्मीले लिनेछन्। साथै मतदान प्रक्रियाको अनुगमनका लागि करिब ४९ हजार सूक्ष्म पर्यवेक्षक र १,४४४ पर्यवेक्षक नियुक्त गरिनेछन्। मतगणनाको काममा करिब ४० हजार गणनाकर्मी र १५ हजार सूक्ष्म पर्यवेक्षकले जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन्।