सिलिगुडी: छिमेकी बंगलादेशमा जारी अशान्तिको बीचमा, भारत-बंगलादेश अन्तर्राष्ट्रिय सीमा उच्च सतर्कतामा छ। प्रतिक्रियामा, सीमा सुरक्षा बलले रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण चिकेन नेक (सिलिगुडी करिडोर) क्षेत्रमा सीमा सुरक्षा बलियो बनाएको छ, लगभग ७५ प्रतिशत क्षेत्रभरि नयाँ डिजाइनको सीमा बार जडान गरेको छ। बीएसएफ अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै भनिएको छ विशेष गरी संवेदनशील क्षेत्रहरूमा १२ फिट अग्लो बार लगाइएको छ। बारको अद्वितीय विशेषता यो हो यसलाई काट्न केही मिनेट लाग्छ र यसको उचाइ र संरचनाको कारण पार गर्न अत्यन्तै गाह्रो छ।
अधिकारीहरू भन्छन् यो प्रणालीले घुसपैठ प्रयास र गाईवस्तु तस्करीका घटनाहरूलाई प्रभावकारी रूपमा कम गर्नेछ। बीएसएफका एक वरिष्ठ अधिकारीले व्याख्या गरे चिकेन नेक क्षेत्र भारतको उत्तरपूर्वी राज्यहरूको जीवन रेखा हो, किनकि यो करिडोरले भारतको बाँकी भागलाई उत्तरपूर्वसँग जोड्छ। त्यसैले, प्रविधि र मानव संसाधन दुवै मार्फत सुरक्षा अभूतपूर्व स्तरमा बलियो बनाइँदैछ। नयाँ बारसँगै, सीमामा प्यान-टिल्ट-जुम (पिटिज़ेड) क्यामेराहरू जड़ान गरिएको छ, जसले वास्तविक-समय लाइभ फिडहरू प्रदान गर्दछ र कुनै पनि शंकास्पद गतिविधिमा द्रुत प्रतिक्रिया सुनिश्चित गर्दछ। बीएसएफले यसलाई “स्मार्ट सीमा” तर्फको एक प्रमुख कदम मान्दछ।
अधिकारीहरूले क्षेत्र अधिपत्य योजनामा ​​पनि महत्वपूर्ण परिवर्तनहरू गरिएको बताए। नयाँ योजना अन्तर्गत, बीएसएफले ती क्षेत्रहरूलाई लक्षित गरिरहेको छ जहाँ गाईवस्तुहरू भेला गरिन्छ र सीमा पार गरेर तस्करी गरिन्छ। यो गर्न, बीएसएफ टोलीहरूले, आवश्यक परेमा, तस्करी शृङ्खलालाई विघटन गर्न भारतीय क्षेत्र भित्र धेरै किलोमिटर भित्र छापा मार्छन्।
सीमा अपराध रोक्न, बीएसएफले समुदाय-केन्द्रित पहल पनि सुरु गरेको छ। यस पहल अन्तर्गत, यसले शंकास्पद तस्करहरू र “टाउटहरू” को घरमा गएर उनीहरूको गैरकानूनी गतिविधिहरूको गम्भीर परिणामहरूको बारेमा उनीहरूका परिवारहरूलाई शिक्षित गर्दछ। अधिकारीहरू भन्छन् क यस्ता विश्वास निर्माण गर्ने उपायहरूले विगत एक वर्षमा गाईवस्तु तस्करी र मानव बेचबिखनका घटनाहरूमा उल्लेखनीय गिरावट आएको छ।
हालैका महिनाहरूमा, बीएसएफले अन्जानमा भारतमा अवैध रूपमा प्रवेश गरेका धेरै बंगलादेशी नागरिकहरूलाई पक्राउ गरेको छ र विस्तृत पृष्ठभूमि जाँच गरेपछि सीमा गार्ड बंगलादेश (बीजीबी) लाई हस्तान्तरण गरेको छ। यस प्रक्रियामा, कुनै पनि आपराधिक वा राष्ट्र विरोधी रेकर्ड पुष्टि गर्न उनीहरूको औंठाछाप र व्यक्तिगत विवरणहरू साझा गरिएको थियो।
तथ्याङ्क अनुसार, जनवरी २०२५ देखि, बीएसएफले लगभग रु.८.५ करोड मूल्यका गाईवस्तु, सुन, चाँदी, वन्यजन्तु उत्पादन, हतियार, गोला बारुद र अन्य तस्करी गरिएका सामानहरू जफत गरेको छ। यस अवधिमा, ४४० बंगलादेशीहरू (तस्कर र दलालहरू सहित), १५२ भारतीयहरू र ११ अन्य व्यक्तिहरूलाई पक्राउ गरिएको थियो। यी मध्ये १८७ बंगलादेशी नागरिकहरूलाई आवश्यक कानुनी प्रक्रियाहरू पूरा गरेपछि बीजीबीलाई बुझाइएको थियो।
बीएसएफ अधिकारीहरू भन्छन् कि भविष्यमा, बार लगाउने कभरेज विस्तार गरेर, प्राविधिक निगरानीलाई बलियो बनाएर, र स्थानीय समुदायसँग सहकार्य गरेर, चिकेन नेक क्षेत्रको सुरक्षामा सम्झौता नगर्ने सुनिश्चित गरेर सीमा अपराध विरुद्धको अभियान जारी रहनेछ। चिकेन नेक, जसलाई सिलिगुडी करिडोर पनि भनिन्छ, भारतीय नक्सामा कुखुराको घाँटी जस्तो देखिने जमिनको साँघुरो पट्टी हो। कुखुराको घाँटीलाई उत्तरपूर्वी राज्यहरूको जीवन रेखा मानिन्छ किनभने यसले उत्तरपूर्वी राज्यहरूलाई भारतसँग जोड्छ। त्यसैले, यसको सुरक्षा बढाउनु महत्त्वपूर्ण छ। बीएसएफ अधिकारीहरूका अनुसार, प्रविधिले सुरक्षालाई अझ बलियो बनाउँदैछ। नयाँ बार लगाउनुको साथै, प्यान-टिल्ट-जुम (पिटि.ज़ेड) क्यामेराहरू पनि जडान गरिएको छ। यसले प्रत्यक्ष फिड प्रदान गर्दछ ताकि कुनै पनि शंकास्पद गतिविधिमा तुरुन्तै कारबाही गर्न सकियोस्।
बीएसएफको उद्देश्य के हो?
रिपोर्टहरू अनुसार, क्षेत्र प्रभुत्व योजनामा ​​पनि आवश्यक परिवर्तनहरू गरिएको छ। अब, बीएसएफले गाईवस्तु तस्करी भइरहेको क्षेत्रहरूमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेको छ। बीएसएफले सीमामा कडा निगरानी राख्छ र समय-समयमा यस्ता घटनाहरूलाई हटाउन क्षेत्रहरूको खोजी गर्छ। बीएसएफले समुदाय-केन्द्रित अभियान पनि सुरु गरेको छ। यस पहल अन्तर्गत, सैनिकहरूले शंकास्पद तस्करहरूको घरमा गएर उनीहरूको गैरकानूनी गतिविधिहरूको गम्भीर परिणामहरूको बारेमा उनीहरूका परिवारहरूलाई शिक्षित गरिरहेका छन्। विगत केही महिनाहरूमा, बंगलादेशबाट अवैध रूपमा भारत प्रवेश गर्ने नागरिकहरूलाई पक्राउ गरिएको छ। विस्तृत अनुसन्धान पछि, उनीहरूलाई बंगलादेशको सीमा सुरक्षा बललाई हस्तान्तरण गरिएको थियो।