कोलकाता: फोर्टिस अस्पताल, आनन्दपुरमा चिकित्सकहरूको टोलीले ७ वर्षीय एक बालकमा देखिएको अत्यन्तै दुर्लभ र ज्यानै जोखिममा पार्ने मस्तिष्क रोग ‘एक्यूट नेक्रोटाइजिङ एन्सेफालोप्याथी अफ चाइल्डहुड (एएनईसी)’ को सफल उपचार गरेको छ। यो रोग मस्तिष्कमा गम्भीर सूजनसँग सम्बन्धित हुन्छ र समयमै उपचार नगरे घातक हुन सक्छ। विश्वभर यसको केही सय केस मात्र अभिलेखमा रहेका छन्।
डाक्टर रितिका घोष दास्तिदार, कन्सल्टेन्ट बालरोग विशेषज्ञ तथा पेडियाट्रिक इन्टेन्सिभिस्टको नेतृत्वमा रहेको टोलीले उन्नत जीवनरक्षक प्रणाली र बहुविषयगत उपचारमार्फत बालकको उपचार गरेको हो, जसबाट उनको स्वास्थ्यमा क्रमिक सुधार आएको छ।
अस्पताल भर्ना गर्दा बालकलाई दौरा आउने र असामान्य शारीरिक अवस्था देखिएको थियो। प्रारम्भिक परीक्षणमा मस्तिष्कमा रगतका थक्का, कलेजोको कार्यमा समस्या र शरीरमा अत्यधिक सूजन देखिएको थियो। ब्रेन स्क्यानपछि एएनईसी भएको पुष्टि भएको थियो, जुन छिटो बिग्रिने खालको गम्भीर रोग हो।
रोग बढ्दै जाँदा बालकको मिर्गौलाले काम गर्न छाडेको थियो, जसका कारण विषाक्त पदार्थ हटाउन र सूजन नियन्त्रण गर्न उन्नत डायलाइसिसको आवश्यकता परेको थियो। उपचारका क्रममा गम्भीर संक्रमण भएपछि प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर भयो र रक्तचाप तथा मुटुको अवस्था नियन्त्रणमा राख्न गहन उपचार आवश्यक बन्यो।
दुई सातासम्म भेन्टिलेटरमा राखेपछि लामो समयसम्म सास फेर्न सहयोग पुर्‍याउन ट्रेकियोस्टोमी गरिएको थियो। उपचारका क्रममा मुटुको धड्कन र रक्तचापमा उतार–चढाव देखिएकाले निरन्तर निगरानी गर्नुपरेको थियो।
करिब दुई महिना गहन उपचारपछि बालकको अवस्थामा सुधार देखिएको हो। डिस्चार्जको समयमा पुनः गरिएको ब्रेन परीक्षणमा सुधारका संकेत देखिएका छन्। बालक अहिले ट्रेकियोस्टोमीमार्फत आफैं सास लिन सक्षम छन् र फिडिङ ट्युबमार्फत पोषण लिइरहेका छन्। उनको स्नायविक अवस्थामा पनि क्रमिक सुधार देखिएको छ।
डाक्टर रितिका घोष दास्तिदारका अनुसार, एएनईसी बालबालिकामा देखिने अत्यन्त दुर्लभ र तीव्र मस्तिष्क रोग हो, जसले केही घण्टामै ज्यान जोखिममा पार्न सक्छ। यस्तो अवस्थामा उन्नत उपचार, निरन्तर निगरानी र विभिन्न विशेषज्ञबीच समन्वय अत्यावश्यक हुन्छ।
फोर्टिस अस्पताल, आनन्दपुरका फ्यासिलिटी निर्देशक आशीष मुखर्जीले यो घटनाले अस्पतालको पेडियाट्रिक क्रिटिकल केयर सेवा र जटिल अवस्थाको व्यवस्थापन क्षमतालाई प्रमाणित गरेको बताएका छन्।