हावड़ा: कोलकातामा उन्नत नवजात उपचारको एक अनौठो उदाहरण प्रस्तुत गर्दै नारायणा अस्पताल, चुनाभाटीका चिकित्सकहरूले केवल २७ हप्तामा जन्मिएकी र ७६० ग्राम तौल भएकी एक अकाल बालिकाको जीवन सफलतापूर्वक बचाएका छन्।
नारायणा अस्पताल, चुनाभाटीमा जन्मिएलगत्तै नवजात शिशुमा गम्भीर श्वासप्रश्वासको समस्या देखापर्‍यो, जसका कारण उनलाई तुरुन्तै भेन्टिलेसनमा राख्नुपर्‍यो। यति कम तौलको नवजातको हेरचाह अत्यन्तै चुनौतीपूर्ण थियो। डा. अखिलेश्वर नारायण चौधुरी, कन्सल्टेन्ट – पेडियाट्रिक मेडिसिनको नेतृत्वमा नियोनेटल टोलीले शिशुलाई एनआईसीयूमा चौबीसै घण्टा कडा निगरानीमा राख्यो।
उपचारका क्रममा शिशुको पेट फुल्ने र हरियो रङको बान्ता हुन थाल्यो, जुन गम्भीर आन्तरिक समस्याको संकेत थियो। थप परीक्षणपछि आन्द्रामा अवरोध रहेको पत्ता लाग्यो, यो विशेषगरी एक किलोग्रामभन्दा कम तौल भएका अकाल शिशुहरूका लागि ज्यानघातक हुन सक्छ।
शिशुको अवस्थाबारे र तत्काल शल्यक्रियाको आवश्यकताबारे अभिभावकहरूलाई विस्तृत रूपमा जानकारी गराइयो। त्यसपछि डा. गौतम चक्रवर्ती, कन्सल्टेन्ट – पेडियाट्रिक तथा नियोनेटल सर्जरीको नेतृत्वमा एक द्रुत मल्टिडिसिप्लिनरी सर्जिकल टोली गठन गरियो। उहाँसँग डा. रश्मि शाही (सिनियर कन्सल्टेन्ट – एनेस्थेसियोलोजी) र डा. रुचि (कन्सल्टेन्ट – एनेस्थेसिया) पनि सहभागी थिए। केवल ७६० ग्राम तौल भएकी यति नाजुक नवजातको शल्यक्रियाका लागि विशेष उपकरण र अत्यधिक सावधानी आवश्यक पर्‍यो।
सफल शल्यक्रियापछि पनि शिशुले सेप्सिस, श्वासप्रश्वासको समस्या, कम प्रोटिन स्तर तथा आँखासम्बन्धी जटिलतासँग सामना गर्नुपर्‍यो। यस सम्पूर्ण अवधिमा नियोनेटल टोलीले कडा निगरानी जारी राख्यो। दृष्टिसम्बन्धी जोखिम नियन्त्रणका लागि डा. प्रेमाञ्जन भट्टाचार्य, कन्सल्टेन्ट – नेत्र विज्ञानले समयमै विशेष आँखाको इन्जेक्सन दिनुभयो।
डा. अखिलेश्वर नारायण चौधुरीले भन्नुभयो, “यति कम गर्भकाल र कम तौलमा जन्मिएका शिशुहरूका लागि अत्यन्तै कडा निगरानी र समयमै उपचार अत्यावश्यक हुन्छ। प्रत्येक सानो सुधार पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यस शिशुको निको हुनु उनको जुझारु आत्मा र हावड़ामा उपलब्ध समन्वित नवजात उपचार प्रणालीको प्रमाण हो।”
लगभग दुई महिनाको गहन उपचार र निगरानीपछि शिशुको अवस्थामा क्रमशः सुधार आयो र स्थिर अवस्थामा उनलाई अस्पतालबाट डिस्चार्ज गरियो।
डा. गौतम चक्रवर्तीले भन्नुभयो, “७६० ग्राम तौलको नवजातको शल्यक्रिया नवजात शल्य चिकित्साका सबैभन्दा कठिन चुनौतीहरूमध्ये एक हो। सही योजना, विशेष उपकरण र विभिन्न विभागहरूबीचको निरन्तर समन्वयका कारण मात्र यो सफलता सम्भव भएको हो।”
नारायणा अस्पताल, हावड़ा तथा चुनाभाटीका फ्यासिलिटी डाइरेक्टर श्री तपनी घोषले भन्नुभयो, “यो घटनाले नारायणा अस्पताल, चुनाभाटीको नियोनेटल इन्टेन्सिभ केयर युनिट कति उच्चस्तरीय र अत्याधुनिक सेवा दिन सक्षम छ भन्ने प्रमाणित गर्छ। आधुनिक पूर्वाधार र अनुभवी मल्टिडिसिप्लिनरी टोलीमार्फत हामी अत्यन्तै गम्भीर अवस्थाका नवजातहरूको उपचार गर्न र कठिन समयमा परिवारहरूसँग उभिन सक्षम छौँ।”