नयाँ दिल्ली: जाडोमा शरीरले आफूलाई तातो राख्न नसाहरूलाई संकुचित गर्छ। यसले रक्तचाप छिट्टै बढ्न थाल्छ। जब कुनै व्यक्ति न्यानो रजाइ वा ओछ्यानबाट सिधै चिसो शौचालयमा जान्छ, यो अचानक हुने परिवर्तनले मुटुमाथि दबाब पर्छ। यसकारण जाडोयाममा मुटुको आक्रमण (हार्ट अट्याक) र मस्तिष्कघात (ब्रेन स्ट्रोक) का घटना चाँडै बढ्न सक्छन्। विशेषगरी कडाकेको जाडोमा शौचालयमा रहने क्रममा मुटुको दौरा पर्न सक्ने खतरा हुन्छ। यस्तो मानिन्छ कि अचानक तापक्रमको फेरबदल, रक्तचापको तीव्र वृद्धि र मुटुमाथि परेको आकस्मिक दबाबका कारण जाडोयाममा बाथरुमभित्रै हार्ट अट्याक आउन सक्छ। यी कारण बुझ्नु अत्यन्त जरुरी छ, किनकि समयमै सतर्कता अपनाए जीवनरक्षण सम्भव हुन्छ।
जाडोमा रक्तचाप अचानक बढ्नु:
जाडोमा शरीरले न्यानोपन जोगाउन नसाहरू खुम्च्याउँछ। यसले रक्तचाप तीव्र रूपमा बढाउँछ। न्यानो रजाइ वा ओछ्यानबाट सिधै चिसो शौचालयमा जाँदा हुने यो आकस्मिक परिवर्तनले मुटुमाथि दबाब पुर्‍याउँछ। यस अवस्थामा, विशेष गरेर पहिलेबाटै रक्तचाप वा मुटु रोग भएकामा, हार्ट अट्याकको जोखिम बढ्न सक्छ।
शौचालयमा धेरै जोर लगाउनु:
एउटा प्रतिवेदनअनुसार, जाडोयाममा कब्जियत सामान्य हुन्छ। शौचालयमा अत्यधिक जोर लगाउँदाले सिधै हार्ट अट्याक त नआउन सक्छ, तर मुटुको धड्कन र रक्तचाप अचानक फेरिन्छ। चिकित्सकीय भाषामा यसलाई भाल्साल्भा म्यानुभर भनिन्छ। कमजोर मुटु भएका वा मुटुका बिरामीका लागि यो अवस्था हार्ट अट्याक वा ब्रेन स्ट्रोकको कारण बन्न सक्छ। अचानक तातो–चिसोको फरक खतरनाक बन्न सक्छ। तातो कोठाबाट एकाएक चिसो शौचालयमा जानु शरीरका लागि झट्का जस्तै हुन्छ। तापक्रमको यो आकस्मिक परिवर्तनले मुटुको धड्कन बिगार्न सक्छ। विशेष गरी बृद्धहरू र मुटुका बिरामीमा यसको असर झनै गम्भीर हुन सक्छ।
बिहानपख जोखिम बढी किन हुन्छ?
बिहानपख शरीरमा स्ट्रेस हर्मोन बढी हुन्छ र रगत अलि बाक्लो हुन्छ। त्यसै समयमा जब व्यक्ति शौचालय जान्छ, मुटुमाथि पर्ने दबाब अझै बढ्छ। यसैले बिहानपख हार्ट अट्याकका घटना बढी देखिन्छन्।
जाडोमा हार्ट अट्याकबाट जोगिने उपाय:
● बिहान शौचालय जान हतार नगर्नुहोस्—पहिले शरीरलाई अलि न्यानो बनाउनुहोस्।
● शौचालयको सीट र भुइँ अत्यधिक चिसो नहोस भनेर ध्यान दिनुहोस्।
● प्रशस्त फाइबरयुक्त आहार लिनुहोस् र पर्याप्त पानी पिउनुहोस् ताकि कब्जियत नहोस।
● मुटुका बिरामी र बृद्धहरूले बिहान उठ्नेबित्तिकै हतार–हतार नगर्नुहोस्।
● जाडोमा रक्तचाप नियमित जाँचिरहनुहोस्।
दीर्घ आयुको रहस्य—स्वस्थ बानीहरू
हामी सबैलाई थाहा छ—स्वस्थ बानीहरूले जीवनलाई रोगमुक्त बनाउँछ। तर, हालै स्ट्यानफोर्ड युनिभर्सिटी स्कूल अफ मेडिसिनका विशेषज्ञहरूले गरेको अध्ययनअनुसार, स्वस्थ बानीहरूले जीवनको आयु पनि बढाउँछन्। करिब १७०० व्यक्तिका बानीहरूको विस्तृत अध्ययनपछि उनीहरूले निष्कर्ष निकाले—जो मानिस नियमित व्यायाम गर्छन्, धूम्रपान गर्दैनन् र उचित भोजन ग्रहण गर्छन्, उनीहरू लामो उमेर बाँच्ने मात्र होइन, जीवनशैलीसँग सम्बन्धित रोगहरू—जस्तै मुटु रोग, उच्च रक्तचाप आदि—बाट पनि जोगिन्छन्।
तर गलत जीवनशैली अपनाउने र स्वस्थ बानी नबसाल्ने मानिस रोगी मात्र होइन, आफ्नो आयु पनि घटाउँछन्। त्यसैले, यदि तपाईं रोगबाट बच्न चाहनुहुन्छ र दीर्घायु हुन चाहनुहुन्छ भने आजैदेखि आफ्नो बानी–व्यवहार सुधार्न सुरु गर्नुहोस्।