जानौँ के काम लाग्छ?

बीजिंग: चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले मानिसको कपालजत्तिकै पातलो फाइबर चिप तयार गरेका छन्। यो करिब ३० इन्चसम्म तान्न सकिन्छ। १५ टन तौलको ट्रकले थिचेपछि पनि यो चिपले काम गर्न सक्छ। आकार अत्यन्त सानो भए पनि यसमा हजारौँ इलेक्ट्रोनिक सर्किट जडान गरिएको छ।
एकपटक फेरि चिनियाँ वैज्ञानिकहरूको अद्भुत उपलब्धि सार्वजनिक भएको छ। उनीहरूले मानिसको कपालजत्तिकै पातलो फ्लेक्सिबल फाइबर चिप विकास गरेका छन्। यस चिपभित्र इलेक्ट्रोनिक सर्किट समावेश छन्। यस ठूलो सफलताले इलेक्ट्रोनिक टेक्सटाइल अर्थात् स्मार्ट कपडालाई भविष्यमा कम्प्युटर र डिस्प्लेझैँ काम गर्न सक्षम बनाउनेछ। यति मात्र होइन, यी कपडाहरू मेसिनमा धुन मिल्ने, नरम र तन्किन सक्ने पनि हुनेछन्।
एससीएमसीको रिपोर्टअनुसार, शाङ्घाईस्थित फुडान विश्वविद्यालयको अनुसन्धान टोलीले यो फ्लेक्सिबल फाइबर चिप तयार गरेको हो। टोलीको नेतृत्व पेंग हुइशेङले गरेका थिए। टोलीले १० वर्षभन्दा बढी समयदेखि कडा सिलिकन चिपबाट अलग इलेक्ट्रोनिक सर्किट कसरी बनाउने भन्ने विषयमा अनुसन्धान गरिरहेको थियो। कपडामाथि छुट्टै चिप जडान गर्ने सट्टा, उनीहरूले आफैं कपडाको भाग बन्ने कम्प्युटिङ प्रणाली विकास गरेका छन्।
यति सानो आकार हुँदाहुँदै पनि, प्रति सेन्टिमिटर फाइबरमा करिब १०,००,००० (दस लाख) ट्रान्जिस्टर छन्। यो संख्या सामान्य कम्प्युटर प्रोसेसरमा प्रयोग हुने ठूलो-स्तरको एकीकरण बराबर हो। हाल प्रयोगशालामा उपलब्ध प्रविधिबाट यी फाइबर चिपहरूले आवश्यक कम्प्युटिङ काम गर्न सक्छन्। एक फाइबर चिपको लम्बाइ केवल एक मिलिमिटर हुन्छ। यति लम्बाइमै हजारौँ ट्रान्जिस्टर जडान गर्न सकिन्छ। फाइबरको लम्बाइ बढाउँदा कम्प्युटिङ शक्ति पनि धेरै बढाउन सकिन्छ। जानकारीअनुसार, एक मिटर लामो फाइबरमा लाखौँ ट्रान्जिस्टर समावेश गर्न सकिन्छ, जसले परम्परागत कम्प्युटरको केन्द्रीय प्रशोधन इकाइ (सीपीयु ) बराबर क्षमता दिन सक्छ। भविष्यमा न्यानोमिटर-स्तरको फोटो-लिथोग्राफी जस्ता प्रविधि प्रयोग गरेर ट्रान्जिस्टरको संख्या अझै बढाउन सकिनेछ।
सामान्यतया माइक्रोचिप कडा र समथर सतहमा बनाइन्छ। तर फुडान विश्वविद्यालयको टोलीले यो धारणा परिवर्तन गरेको छ। उनीहरूले कडा र समथर सतहको सट्टा फ्लेक्सिबल सब्सट्रेट (तल्लो तह) प्रयोग गरेका छन्। यस सब्सट्रेटमा पूर्ण इलेक्ट्रोनिक सर्किट तयार गर्न सकिन्छ। त्यसपछि यसलाई धागोजस्तै बेरिँदै फाइबर इन्टिग्रेटेड सर्किट (एफआईसी) बनाइएको छ। प्रत्येक फाइबर मानिसको कपालजत्तिकै पातलो हुन्छ।
पहिलेका फाइबर इलेक्ट्रोनिक्सले केवल विद्युत् प्रवाह गराउने वा सेन्सिङ गर्ने काम मात्र गर्थे। तर यी नयाँ फाइबरहरू पूर्ण रूपमा माइक्रो-कम्प्युटर प्रणालीझैँ काम गर्न सक्छन्। प्रत्येक धागोमा रेसिस्टर, क्यापासिटर, डायोड र ट्रान्जिस्टर समावेश छन्। यो प्रणालीले डिजिटल र एनालग, दुवै प्रकारका संकेतहरू प्रशोधन गर्न सक्छ। वैज्ञानिकहरूले यी फाइबरहरूलाई कडा परिस्थितिमा पनि काम गर्ने गरी तयार गरेका छन्, जहाँ सामान्य कडा चिपहरू सजिलै बिग्रन्छन्।

परीक्षणका क्रममा, यी एफआईसीहरूलाई १०,००० पटकभन्दा बढी मोडियो र घिसारियो। यी करिब ३० प्रतिशतसम्म तन्किन सक्छन् र १८० डिग्रीसम्म मोड्न सकिन्छ। यति मात्र होइन, १०० पटकभन्दा बढी धुनेपछि पनि यी प्रभावकारी रहे। यी १०० डिग्री सेल्सियससम्मको तापक्रम सहन सक्षम भए र १५.६ टन तौलको ट्रकले थिचेपछि पनि राम्रोसँग काम गरे। यी सबै परीक्षणपछि, अनुसन्धान टोलीले एउटै फाइबरभित्र विद्युत् आपूर्ति, सेन्सिङ, कम्प्युटिङ र डिस्प्ले, यी सबै कार्य एकीकृत गर्न सफल भएको छ। यसले स्मार्ट कपडामा अब भारी चिप वा तारको आवश्यकता हटाउनेछ।