अनियमित समयमा खाना खानु, तनाव वा मौसम परिवर्तनका कारण धेरै मानिसलाई खाना खाएपछि डकार आउनु, ग्यास बन्नु, पेट फुल्नु र भारीपन महसुस हुनु जस्ता समस्या देखिन्छन्। आयुर्वेदमा यस अवस्थालाई अजीर्ण (अपच) भनिन्छ, जुन पाचन शक्ति अर्थात् अग्नि असन्तुलित हुँदा हुन्छ।
आयुर्वेद चिकित्सक डा. रितु कुमारीका अनुसार अपच हुँदा पेट दुख्नु, ग्यास बन्नु, वाकवाकी लाग्नु, खट्टा डकार आउनु र पेट फुल्नु जस्ता लक्षण देखिन्छन्। यदि यस्ता लक्षण लामो समयसम्म बेवास्ता गरियो भने कब्जियत, अम्लता बढेर छातीमा पोल्ने समस्या, वा आन्द्रासम्बन्धी कार्यमा समस्या हुन सक्छ।
अपचका सामान्य लक्षण
पेट फुल्नु
पेट दुख्नु
वाकवाकी लाग्नु
खट्टा डकार आउनु
खाना खाएपछि भारीपन महसुस हुनु
अपच कम गर्ने ७ आयुर्वेदिक घरेलु उपाय

१. अदुवा – पाचन सुधार गर्न मद्दत गर्छ।

२. अजवाइन – ग्यास र पेट दुखाइ कम गर्न उपयोगी हुन्छ।

३. हींग – पेटको ग्यास र सुजन घटाउन सहयोग गर्छ।

४. त्रिफला चूर्ण – पेट सफा राख्न र पाचन सन्तुलित गर्न मद्दत गर्छ।

५. सौंफ – अम्लता र पेट पोल्ने समस्या कम गर्छ।

६. जिरा – पाचन प्रक्रिया छिटो बनाउन सहयोग गर्छ।

७. आँवला – शरीरलाई शीतलता दिई पित्त सन्तुलित राख्छ।