प्रत्येक वर्ष बोर्ड परीक्षाको नतिजा आएपछि विद्यालयहरूको ‘र्‍याङ्किङ’ सूची प्रकाशित हुन्छ। अभिभावकहरू आफ्ना छोराछोरीको विद्यालयको नाम त्यसमै खोज्न व्यस्त हुन्छन्। तर प्रश्न उठ्छ: के केवल र्‍याङ्किङले नै भन्न सक्छ कि कुन विद्यालय सबैभन्दा राम्रो हो?
र्‍याङ्किङले के देखाउँछ?
र्‍याङ्किङ प्रायः शैक्षिक उपलब्धिमा आधारित हुन्छ। परीक्षा नतिजा राम्रो भए विद्यालय माथि, कमजोर भए तल। तर विशेषज्ञहरू भन्छन्, यसले विद्यालयको वास्तविक गुणस्तर देखाउँदैन।
यूनेस्कोको अध्ययनले पनि देखाएको छ:
विद्यार्थी सुरक्षित, आदरित र प्रेरित भए मात्रै उनीहरूको सिकाइ प्रभावकारी हुन्छ। तर शिक्षक–विद्यार्थीबीचको सम्बन्ध, मानसिक स्वास्थ्य र सृजनशीलतालाई विद्यालयले कति प्राथमिकता दिन्छ भन्ने कुरा कुनै सूचीले देखाउँदैन।
अभिभावकले के ध्यान दिने?
विद्यालय छान्दा अभिभावकले केही कुरा हेर्नैपर्छ: * विद्यालय व्यक्तिगत रूपमा गएर वातावरण बुझ्ने * शिक्षक र विद्यार्थीबीचको व्यवहार अवलोकन गर्ने * कला, खेल, व्यावसायिक कार्यक्रमजस्ता अतिरिक्त अवसरबारे सोध्ने * त्यहाँ पढिरहेका परिवारसँग अनुभव सुन्ने * अनि सबैभन्दा महत्वपूर्ण, आफ्नो बच्चाको स्वभाव र आवश्यकतालाई बुझ्ने
निष्कर्ष:
र्‍याङ्किङ हेडलाइन त बन्छ, तर तपाईंको बच्चा कहाँ खुशी र सफल हुन्छ भन्ने कुरा त्यसले निर्धारण गर्दैन। राम्रो विद्यालय त्यो हो जसले सिकाइसँगै आत्मविश्वास, कल्याण र संवेदनशील नागरिक बन्ने आधार तयार गर्छ।