मुंबई: मुम्बईको एक अदालतले सार्वजनिक स्थानमा कबूतरलाई दाना खुवाएको अभियोगमा एक व्यवसायीलाई दोषी ठहराउँदै ५,००० रुपैयाँ जरिवाना तोकेको छ। अदालतले यो कृत्यले “जीवनका लागि खतरनाक रोगको संक्रमण फैलिने आशंका” उत्पन्न गर्छ भनेर उल्लेख गरेको छ।
यो आदेश बृहन्मुम्बई महानगरपालिकाले (बीएमसी) जनअसुविधा र स्वास्थ्य जोखिम भन्दै शहरका धेरै स्थानमा कबूतरलाई दाना खुवाउन प्रतिबन्ध लगाएको केही महिनापछि आएको हो।
अभियुक्तले अपराध स्वीकारे:
दादार निवासी ५२ वर्षीय नितिन शेठलाई १ अगस्टमा शहरको माहिम क्षेत्रस्थित अब बन्द भइसकेको ‘कबूतरखाना’ मा कबूतरलाई दाना खुवाउँदै गर्दा समातिएको थियो। अपराध स्वीकारेर रिहायतको याचना गरेपछि अतिरिक्त मुख्य न्यायिक मजिस्ट्रेट भी.यू. मिसल (बान्द्रा) ले २२ डिसेम्बरमा उनलाई दोषी ठहराए। शेठको याचना स्वीकृत गर्दै अदालतले ५,००० रुपैयाँ जरिवाना तिर्ने सजाय सुनायो।
खतरनाक रोगको संक्रमण फैलिने आशंका:
मजिस्ट्रेटले शेठमाथि भारतीय न्याय संहिता (बीएनएस) को धारा २२३(ख) अन्तर्गत मानव जीवन, स्वास्थ्य वा सुरक्षालाई जोखिममा पार्ने तथा सरकारी आदेश उल्लङ्घन गर्ने आरोप तोकेका थिए। यसबाहेक, बीएनएसको धारा २७१ अन्तर्गत जीवनका लागि खतरनाक रोगको संक्रमण फैलिने आशंका हुने लापरवाहीपूर्ण कृत्यको आरोप पनि लगाइएको थियो।
कबूतरबाट के–के रोग सर्न सक्छ?
कबूतरबाट थुप्रै रोग सर्न सक्छन्, खासगरी तिनीहरूको बीट (मल) र पखेटाबाट उठ्ने धूलो सासमार्फत शरीरभित्र पस्दा। यस्ता रोगमा हिस्टोप्लास्मोसिस, क्रिप्टोकक्कोसिस, सिटाकोसिस र अतिसंवेदनशीलता निमोनाइटिस (हाइपरसेन्सिटिभिटी निमोनाइटिस) पर्दछन्—यी मुख्यतः फोक्सोमा असर पुर्‍याउँछन्। केही रोग फंगल र केही ब्याक्टेरियल प्रकृतिका हुन्छन्, र कमजोर प्रतिरक्षा भएका मानिस, बालबालिका तथा वृद्धवृद्धालाई जोखिम अझ बढी हुन्छ।