चंद्रगढ़ी: नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) भित्र अध्यक्ष केपी शर्मा ओली लाई पदबाट बिदा गराउने प्रारम्भिक प्रयासले पार्टीभित्र चर्को हलचल निम्त्याएको छ।
संस्थापनइतर समूहका नेताहरूले अब ओलीलाई नेतृत्वबाट हटाएरै छाड्ने अडान लिएका छन्। उनीहरूका अनुसार ओलीसमक्ष सम्मानजनक रूपमा बिदा हुने वा अपमानजनक बहिर्गमन रोज्ने दुई विकल्प छन्।
यता ओली निकट केही नेताहरूले भने नेपाली कांग्रेस मा शेरबहादुर देउवा लाई हटाएजस्तै एमालेमा पनि नेतृत्व खोस्ने प्रयास भइरहेको आशङ्का व्यक्त गरेका छन्। तर ओली थुनामा रहेको बेला यस्तो प्रयास सफल नहुने उनीहरूको दाबी छ।
गत मङ्सिरमा सम्पन्न महाधिवेशनमा अत्यधिक बहुमतसहित केपी शर्मा ओली पुनः अध्यक्ष निर्वाचित भएका थिए। अन्य पदाधिकारी र केन्द्रीय कमिटीमा पनि उनको पक्षधरकै बहुमत रहेको थियो।
तर महाधिवेशन भएको चार महिना नबित्दै पार्टीभित्रैबाट उनलाई नेतृत्व छाड्न दबाब बढ्न थालेको छ।
‘ओलीको निरन्तरता भनेको एमालेको विघटन’
नेतृत्व परिवर्तनका लागि विशेषगरी युवाहरूले अगुवाइ गरिरहेको देखिन्छ भने केही केन्द्रीय नेताहरूको पनि समर्थन रहेको बताइन्छ।
एमाले नेता तथा पूर्वमन्त्री कर्णबहादुर थापा ले वर्तमान अवस्थामा पार्टी अघि बढ्न नसक्ने निष्कर्षमा आफूहरू पुगेको बताए। उनका अनुसार ओलीको सम्मानजनक बिदाइ नै उपयुक्त विकल्प हो।
उनले भने, “अर्को महाधिवेशनसम्म यही नेतृत्व कायम रह्यो भने पार्टी विघटनतर्फ जान सक्छ।”
संस्थापनइतर पक्षले विशेष महाधिवेशनलाई अन्तिम अस्त्रका रूपमा राखेको छ। ओली स्वयं पदत्याग गर्न तयार भए उक्त प्रक्रियामा जानु नपर्ने उनीहरूको धारणा छ।
पार्टीभित्र बदलिँदो समीकरण
एमाले केन्द्रीय कमिटीमा अझै पनि ओली पक्षकै बहुमत रहेको बताइन्छ। तर आवश्यक परे जिल्ला कमिटी वा महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूमार्फत विशेष महाधिवेशन आह्वान गर्न सकिने व्यवस्था विधानमा रहेको नेताहरू बताउँछन्।
महाधिवेशनमा कुल २,२२७ मत खसेकोमा ओलीले १,६६४ मत पाएका थिए भने उनका प्रतिद्वन्द्वी ईश्वर पोखरेल ले ५६४ मत प्राप्त गरेका थिए।
यद्यपि पछिल्ला दिनहरूमा पार्टीभित्र स्वतन्त्र रूपमा सोच्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको र नेतृत्व परिवर्तनको पक्षमा माहोल बन्न थालेको दाबी गरिएको छ।
देउवा जस्तै अवस्था बनाउने प्रयास?
ओली निकट नेता शेरधन राई ले कांग्रेसमा जस्तै विशेष महाधिवेशनमार्फत नेतृत्व परिवर्तन गराउने प्रयास भइरहेको आरोप लगाएका छन्। तर एमालेमा त्यस्तो सम्भव नभएको उनको दाबी छ।
ओली पक्राउ परेको अवस्थालाई “मौका छोप्ने प्रयास” भएको भन्दै उनले पार्टीका आन्तरिक विषय सडक वा सामाजिक सञ्जालमा उठाउनु उचित नभएको बताए।
ओलीले पक्राउ परेपछि उपाध्यक्ष रामबहादुर थापा लाई कार्यवाहक जिम्मेवारी दिएका छन्।
आगामी विकल्पहरू के?
एमालेभित्र अहिले निर्वाचन परिणाम र समग्र अवस्थाबारे समीक्षा गर्ने तयारी भइरहेको छ। नेताहरूका अनुसार नेतृत्व परिवर्तनदेखि सबै कमिटी विघटन गरेर नयाँ संरचना बनाउनेसम्मका विकल्पहरू खुला राखिएका छन्।
कतिपय प्रकरणमा केपी शर्मा ओली को नाम जोडिँदै आएको र हालको पक्राउपछि उनको थुनाअवधि लम्बिन सक्ने आकलन पनि गरिएको छ। यस्तो अवस्थामा उनले स्वयं पदत्याग गर्न सक्ने अपेक्षा संस्थापनइतर पक्षको छ।
पार्टीभित्रका नेताहरूले एकातर्फ ओलीको योगदानको सम्मान गर्नुपर्ने र अर्कोतर्फ पार्टी जोगाउनु प्राथमिकता भएको भन्दै सहमति, विधि र विवेकका आधारमा समाधान खोजिने बताएका छन्।