नयाँ दिल्ली: ‘एआई समिट एक्सपो’ मा प्रदर्शित ‘रोबोटिक डग’ लाई लिएर विवाद उत्पन्न भएको छ। आरोप अनुसार गलगोटियास विश्वविद्यालय ले आफ्नो नवप्रवर्तन भनेर प्रस्तुत गरेको रोबोट वास्तवमा चीनमा निर्मित मोडेल भएको दाबी गरिएको छ। विवाद बढेसँगै आयोजक पक्षले विश्वविद्यालयलाई स्टल तुरुन्त खाली गर्न निर्देशन दिएको बताइएको छ।
सामाजिक सञ्जालमा भिडियो सार्वजनिक भएपछि धेरैले उक्त ‘ओरियन’ नाम दिइएको रोबोट चिनियाँ रोबोटिक्स कम्पनी यूनिट्री रोबोटिक्स द्वारा निर्मित यूनिट्री गो२ मोडेल भएको दाबी गरेका छन्। यसले प्रविधिको उत्पत्ति र स्वामित्वबारे प्रश्न उठाएको छ।
प्रोफेसर नेहा सिंहको प्रतिक्रिया
विश्वविद्यालयकी प्रोफेसर नेहा सिंहले पीटीआईसँग कुरा गर्दै विवाद स्पष्ट जानकारी नदिइएका कारण उत्पन्न भएको बताइन्। उनले विश्वविद्यालयले उक्त रोबोट आफूहरूले निर्माण गरेको दाबी गर्न नसक्ने स्पष्ट पार्दै विद्यार्थीहरूलाई प्रेरणा दिन र एआई प्रविधिसँग परिचित गराउनका लागि मात्र प्रदर्शन गरिएको बताइन्।
स्टल खाली गर्न दिइएको निर्देशनबारे भने आफूलाई औपचारिक जानकारी नभएको उनको भनाइ छ।
विवादको सुरुवात
‘ओरियन’ नामक रोबोटलाई विश्वविद्यालयको सेन्टर अफ एक्सिलेन्सले विकास गरेको भनिएको थियो। यसले निगरानी र मोनिटरिङ जस्ता काम गर्न सक्ने तथा क्याम्पसमा स्वतन्त्र रूपमा हिँड्न सक्ने दाबी गरिएको थियो।
तर भिडियो सार्वजनिक भएपछि उक्त रोबोट चिनियाँ कम्पनीको तयार उत्पादन भएको दाबी गर्दै आलोचना सुरु भयो। त्यसपछि ‘इन्डिया एआई इम्प्याक्ट समिट’ का आयोजकहरूले कडा कदम चाल्दै विश्वविद्यालयलाई स्टल खाली गर्न निर्देशन दिएको जनाइएको छ। उक्त समिट १६ देखि २० फेब्रुअरीसम्म राष्ट्रिय राजधानीमा आयोजना भइरहेको छ।
यस घटनाले एआई प्रदर्शनीहरूमा पारदर्शिता, प्रविधिको स्रोत र स्वामित्वबारे गम्भीर बहस सुरु गराएको छ।