दुबई: अमेरिकास्थित एक मानवअधिकार संस्थाले आइतबार जनाएको छ कि इरानमा भएको विरोध प्रदर्शनका क्रममा भएका हिंसात्मक कारबाहीमा कम्तीमा ३,९१९ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको छ र वास्तविक संख्या यसभन्दा धेरै हुन सक्ने आशंका गरिएको छ। तर अर्को स्रोतका अनुसार इरानी अधिकारीहरूले मृतकको संख्या ५,००० भन्दा बढी भएको बताएका छन्।
‘ह्युमन राइट्स एक्टिभिस्ट्स न्यूज एजेन्सी’ले संशोधित मृतक संख्या सार्वजनिक गरेको हो, जुन पहिले ३,३०८ थियो। यो संख्या दशकौँयताकै इरानमा भएको कुनै पनि विरोध प्रदर्शन वा अशान्तिमा भएको मृत्युभन्दा बढी हो र यसले १९७९ को क्रान्तिको अराजकता सम्झाउँछ। तथापि, यी तथ्यांक स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन सकेका छैनन्।
खामेनेईले स्वीकार गरे, “धेरै हजार” को मृत्यु:
इरानी अधिकारीहरूले अहिलेसम्म आधिकारिक रूपमा स्पष्ट मृतक संख्या सार्वजनिक गरेका छैनन्। तर शनिबार देशका सर्वोच्च नेता अयातुल्लाह अली खामेनेईले यी प्रदर्शनहरूमा “धेरै हजार” मानिस मारिएको बताएका छन् र यसका लागि अमेरिकालाई जिम्मेवार ठहर्‍याएका छन्। यो पहिलो पटक हो जब कुनै इरानी नेताले २८ डिसेम्बरमा कमजोर अर्थतन्त्रविरुद्ध सुरु भएको प्रदर्शनमा ठूलो मानवीय क्षति भएको स्वीकार गरेका हुन्।
‘ह्युमन राइट्स एक्टिभिस्ट्स न्यूज एजेन्सी’का अनुसार, प्रदर्शन दबाउन चलाइएको कारबाहीमा २४,६६९ प्रदर्शनकारी पक्राउ परेका छन्।
इरानी राष्ट्रपतिले अमेरिकालाई दोष लगाए:
इरानी अधिकारीहरूले बारम्बार अमेरिका र इजरायललाई देशमा अशान्ति फैलाएको आरोप लगाउँदै आएका छन्। अमेरिकासँगको तनाव निरन्तर बढ्दो छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पटक–पटक चेतावनी दिएका छन् कि यदि इरानी सरकारले प्रदर्शनकारीविरुद्ध घातक बल प्रयोग गरेमा सैन्य कारबाही हुन सक्नेछ।
इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियानले आइतबार ‘एक्स’ (पूर्व ट्विटर) मा लेख्दै देशका जनताको कठिनाइका लागि अमेरिका र उसका सहयोगीहरूले लगाएका “दीर्घकालीन शत्रुतापूर्ण र अमानवीय प्रतिबन्धहरू” जिम्मेवार रहेको बताए।
उनले लेखे, “हाम्रो देशका सर्वोच्च नेताविरुद्ध कुनै पनि आक्रामकता सम्पूर्ण इरानी राष्ट्रविरुद्धको युद्ध सरह हुनेछ।
हाल इरानमा केही दिनदेखि नयाँ विरोध प्रदर्शनको सूचना आएको छैन र सडकमा असहज शान्ति देखिएको छ। तर प्रत्यक्षदर्शीहरूका अनुसार शनिबार राति तेहरान, शिराज र इस्फहानका केही क्षेत्रमा मानिसहरूले घरका झ्यालबाट खामेनेईविरुद्ध नारा लगाएका थिए।
अधिकारीहरूले ८ जनवरीदेखि इन्टरनेट सेवा बन्द गरेका थिए। शनिबार केही समयका लागि सीमित सेवा पुनः सुरु गरिएको थियो। आइतबार गुगलजस्ता केही सेवामा पहुँच खुले पनि प्रयोगकर्ताहरूले केवल आन्तरिक (घरेलु) वेबसाइटहरू मात्र चलाउन पाएको र इमेल सेवा अझै बन्द रहेको बताएका छन्।