नयाँ दिल्ली: देश र विश्वमा हरेक दिन विभिन्न घटनाहरू घटिरहेका हुन्छन्, जसले इतिहासका पानामा स्थान पाउँछन् र भविष्यको दिशालाई निर्धारण गर्छन्। आजको यस लेखमार्फत हामी १३ फेब्रुअरीको इतिहास तथा यस दिन जन्मिएका र निधन भएका विशिष्ट व्यक्तित्वहरूबारे जानकारी लिनेछौं।
यस दिन अर्थात् १३ फेब्रुअरी १८७९ मा हैदरावादमा भारतीय इतिहासकी एक महत्वपूर्ण व्यक्तित्व सरोजिनी नायडुको जन्म भएको थियो। उनी एक प्रख्यात कवयित्री र संवेदनशील राजनीतिक कार्यकर्ता थिइन्, जसले भारतको स्वतन्त्रता संग्राममा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेकी थिइन्। नागरिक अधिकार, महिला मुक्ति तथा साम्राज्यवादविरुद्ध उनको सशक्त आवाज विशेष रूपमा स्मरणीय छ। उनको नेतृत्व क्षमताको कदरस्वरूप उनी भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसकी पहिलो भारतीय महिला अध्यक्ष बनिन् र पछि संयुक्त प्रान्त (उत्तर प्रदेश)की पहिलो महिला राज्यपाल नियुक्त भइन्। उनको काव्य प्रतिभा र वक्तृत्वकलाको सम्मानस्वरूप महात्मा गान्धीले उनलाई “भारतकी कोकिला” उपाधि दिएका थिए।
देश तथा विश्व इतिहासमा १३ फेब्रुअरीका उल्लेखनीय घटनाहरू~
१३ फेब्रुअरी १६०१ मा जॉन ल्याङ्कास्टरले इस्ट इन्डिया कम्पनीको लन्डनबाट पहिलो यात्राको नेतृत्व गरेका थिए।
१३ फेब्रुअरी १६३३ मा इटालियन खगोलशास्त्री ग्यालिलियो रोम पुगेपछि गिरफ्तार भएका थिए।
१३ फेब्रुअरी १६८८ मा स्पेनले पोर्चुगललाई स्वतन्त्र राष्ट्रको रूपमा मान्यता दिएको थियो।
१३ फेब्रुअरी १६८९ मा विलियम र मेरीलाई इंग्ल्यान्डका संयुक्त शासक घोषणा गरिएको थियो।
१३ फेब्रुअरी १८६१ मा नेपल्सका फ्रान्सेली इयोनले ग्युसेपे गारिबाल्डीसमक्ष आत्मसमर्पण गरेका थिए।
१३ फेब्रुअरी १८७३ मा प्रसिद्ध रुसी ओपेरा गायक फ्योडोर शाल्यापिनको जन्म भएको थियो, जो २०औँ शताब्दीका चर्चित बास गायकमध्ये एक थिए।
१३ फेब्रुअरी १९१० मा अमेरिकी भौतिकशास्त्री, आविष्कारक तथा नोबेल पुरस्कार विजेता विलियम शकलिको जन्म भएको थियो।
१३ फेब्रुअरीमा जन्म र निधन~
जन्म:
१३ फेब्रुअरी १८७९: कवयित्री तथा स्वतन्त्रता सेनानी सरोजिनी नायडुको जन्म।
१३ फेब्रुअरी १८३५: अहमदिया आन्दोलनका संस्थापक मिर्जा गुलाम अहमदको जन्म।
१३ फेब्रुअरी १९११: प्रसिद्ध भारतीय–पाकिस्तानी कवि तथा पत्रकार फैज अहमद फैजको जन्म।
१३ फेब्रुअरी १९२९: चलचित्र निर्माता तथा अभिनेता लेख टण्डनको जन्म।
निधन:
१३ फेब्रुअरी १९५६: स्वतन्त्रता आन्दोलनका नेता तथा समाज सुधारक ज्ञानाञ्जन नियोगीको निधन।
१३ फेब्रुअरी १९७४: शास्त्रीय गायक तथा इन्दौर घरानाका संस्थापक उस्ताद आमिर खानको निधन।
१३ फेब्रुअरी २००८: भारतीय अभिनेता तथा हास्य कलाकार राजेन्द्र नाथको निधन।
१३ फेब्रुअरी २०१४: श्रीलंकामा जन्मिएका भारतीय छायाकार तथा निर्देशक बालु महेन्द्रको निधन।
१३ फेब्रुअरी २०१६: भारतीय कवि तथा शिक्षाविद् ओ. एन. वी. कुरुपको निधन।
यसरी १३ फेब्रुअरीको मिति इतिहासका अनेक महत्वपूर्ण घटनाहरूको साक्षी बनेको छ।