नयाँ दिल्ली: इतिहासको प्रत्येक मितिले अनेकौं कथाहरू समेटेको हुन्छ। १६ फेब्रुअरी पनि त्यस्तै एक दिन हो, जसले साहित्य, विज्ञान, सिनेमा, राजनीति र अन्तर्राष्ट्रिय विभिन्न घटनाका कारण विशेष महत्व राख्छ। यस दिन कतिपय महान व्यक्तित्वहरूको जन्म भएको छ भने कतिपय यस्ता घटनाहरू पनि घटेका छन्, जसले विश्वको दिशानिर्देशन नै परिवर्तन गरिदिएको छ।
औपनिवेशिक युगको महत्वपूर्ण घटना~
१७५९ मा दक्षिण भारतको शहर चेन्नई (त्यतिबेला मद्रास) बाट फ्रान्सेली कब्जाको अन्त्य भयो। भारतमा युरोपेली शक्तिहरूबीचको संघर्षको इतिहासमा यो घटना महत्वपूर्ण मानिन्छ।
हिन्दी साहित्यले पायो ‘निराला’ जस्तो महान कवि~
१८९६ मा हिन्दी साहित्यका महान कवि सुर्याकान्त त्रिपाठी निराला को जन्म भयो। उनी छायावादका प्रमुख स्तम्भमध्ये एक थिए। उनका रचनाहरूमा सामाजिक चेतना, संवेदनशीलता र विद्रोहको स्पष्ट आवाज पाइन्छ। उनले हिन्दी कवितालाई नयाँ दिशा दिएका थिए।
मिश्रमा ऐतिहासिक खोज~
१९२२ मा मिश्रमा विश्वकै चर्चित पुरातात्त्विक खोजमध्ये एक सम्पन्न भयो, जब युवा फिरौन टुटानखामुनको समाधिको ढोका खोलियो। यस खोजले प्राचीन मिश्र सभ्यतालाई बुझ्न नयाँ मार्ग प्रशस्त गर्यो।
नायलनको आविष्कारले बदलियो संसार~
१९३७ मा अमेरिकी वैज्ञानिक वालेस कारोदर्सले नायलनको पेटेन्ट प्राप्त गरे। सुरुमा टूथब्रस बनाउन प्रयोग गरिएको यो पदार्थ पछि कपडा, डोरी तथा विभिन्न औद्योगिक उत्पादनको आधार बन्यो।
बंगाली साहित्यमा शोक~
१९३८ मा प्रख्यात साहित्यकार शरदचन्द्र चटोपाध्याको निधन भयो। उनका उपन्यास देवदास र परिनिता आज पनि भारतीय साहित्यका अमूल्य धरोहर मानिन्छन्।
भारतीय सिनेमा क्षेत्रको ठूलो क्षति~
१९४४ मा भारतीय चलचित्रका पितामह दादासाहेब फाल्के को निधन भयो। उनको नाममा प्रदान गरिने ‘दादासाहेब फाल्के पुरस्कार’ भारतीय फिल्म क्षेत्रको सर्वोच्च सम्मान मानिन्छ।
महान वैज्ञानिक मेघनाद साहाको अवसान~
१९५६ मा भारतले महान वैज्ञानिक मेघनाथ शाहलाई गुमायो। उनले प्रतिपादन गरेको ‘साहा आयनीकरण समीकरण’ ले खगोल भौतिकी क्षेत्रमा क्रान्तिकारी योगदान दिएको छ।
क्युबाको राजनीतिमा परिवर्तन~
१९५९ मा क्रान्तिकारी नेता फिडेल कास्ट्रोले तानाशाह फुलेन्सियो वसिष्ठलाई पराजित गरी क्युबाको सत्ता हातमा लिए। यो शीतयुद्ध कालको महत्वपूर्ण राजनीतिक घटना थियो।
टेनिस जगतमा जोन म्याकएनरोको जन्म~
१९५९ कै यस दिन महान टेनिस खेलाडी जोन माइन्क्रोको जन्म भयो। उनी आफ्नो उत्कृष्ट खेलकौशलका साथै कोर्टमा देखिने आक्रामक स्वभावका लागि चर्चित थिए।
मिर्जा गालिबलाई विशेष सम्मान~
१९६९ मा उर्दू कवि मिर्ज़ा ग़ालिब को १००औं पुण्यतिथिका अवसरमा उनको सम्मानमा हुलाक टिकट जारी गरिएको थियो। उनको शायरी आज पनि अद्वितीय मानिन्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय सम्पर्कको नयाँ मार्ग~
१९७१ मा पश्चिम पाकिस्तान र चीनबीच महत्वपूर्ण राजमार्ग औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा आयो, जसले दुई देशबीचको रणनीतिक तथा व्यापारिक सम्बन्धलाई मजबुत बनायो।
भारतीय नौसेनाको शक्ति वृद्धि~
१९८७ मा भारतले पनडुब्बीबाट पनडुब्बीमा प्रहार गर्न सक्ने मिसाइल प्रणाली आफ्नो नौसेनामा समावेश गर्‍यो, जसले समुद्री सुरक्षालाई थप सुदृढ बनायो।
भयानक विमान दुर्घटना~
१९९८ मा इन्डोनेसियाको बालीबाट उडेको विमान ताइपेमा अवतरणका क्रममा दुर्घटनाग्रस्त भयो। यस घटनामा विमानमा सवार १९७ जनासहित जमिनमा रहेका धेरै मानिसहरूको ज्यान गयो।
जुत्ताको अनौठो संग्रहालय~
२००१ मा फिलिपिन्सको राजधानी मनिलामा जुत्ताको अनौठो संग्रहालय खोलियो, जहाँ हजारौं प्रकारका जुत्ताहरू सङ्ग्रहित छन्।
पर्यावरण संरक्षणमा विश्वव्यापी पहल~
२००५ मा पर्यावरण संरक्षणका लागि महत्वपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौता क्योटो प्रोटोकल कार्यान्वयनमा आयो, जसले कार्बन उत्सर्जन घटाउन विश्वलाई एकजुट गर्‍यो।
पाकिस्तानमा दर्दनाक विस्फोट~
२०१३ मा पाकिस्तानको हजारा क्षेत्रमा रहेको बजारमा बम विस्फोट हुँदा ८० भन्दा बढी मानिसको मृत्यु र सयौं घाइते भए। यस घटनाले सम्पूर्ण क्षेत्रलाई स्तब्ध बनायो।
संगीत जगतले गुमायो चम्किलो तारा~
२०२२ मा प्रसिद्ध गायक तथा संगीतकार वाप्पि लाहिडीको निधन भयो। उनले भारतीय संगीतमा डिस्को शैलीलाई लोकप्रिय बनाउँदै धेरै स्मरणीय गीतहरू दिएका थिए।